Whakatauki 1

1 Ko ngā whakatauki a Horomona tama a Rāwiri, kīngi o Īharaira.

Te Painga o ngā Whakatauki

2 E mōhiotia ai te whakaaro nui, te ako,

e kitea ai ngā kupu o te mātauranga,

3 e riro mai ai te ako a te ngākau mahara,

te tika, te whakawā, te mea anō e rite ana.

4 Hei hoatu i te ngākau tūpato ki ngā kūware,

i te mātauranga, i te ngārahu pai ki te taitamariki.

5 Kia whakarongo ai te tangata whakaaro nui, kia nui ake ai tōna mōhio;

kia whiwhi ai te tangata tūpato ki ngā whakaaro mōhio;

6 e mōhio ai ia ki te whakatauki, ki te kupu whakarite,

ki ngā kupu a ngā whakaaro nui, ki ā rātou kōrero whakapeka.

7 Ko te wehi ki a Ihowā te tīmatanga o te mātauranga;

e whakahāwea ana te whakaarokore ki te whakaaro nui, ki te ako.

He Tohutohu ki ngā Taiohi

8 Whakarongo, e tāku tama, ki te ako a tōu pāpā,

kaua hoki e whakarērea te ture a tōu whaea;

9 ka waiho hoki ēnā hei pare ātaahua mō tōu mātenga,

hei mekameka whakapaipai mō tōu kakī.

10 E tāku tama, ki te whakawaia koe e te hunga hara,

kaua e whakaae.

11 Ki te mea rātou, "Tātou ka haere, ka whakapapa atu, ka whakaheke toto;

kia whanga puku tātou, he mea takekore, mō te tangata harakore;

12 horomia oratia rātou e tātou, pērātia me tā te rua tūpāpaku;

ka riro tinana rātou, ka pērā me te hunga e heke atu ana ki te poka.

13 Ka kitea e tātou ngā taonga utu nui katoa;

ka whakakīia ō tātou whare ki tā tātou e pāhua ai.

14 Makā mai tōu wāhi ki roto ki tō mātou;

kia kotahi te pūtea mā tātou katoa" –

15 e tāku tama, kaua e haere tahi i te ara me rātou,

kaiponuhia tōu waewae i tō rātou huarahi;

16 e rere ana hoki ō rātou waewae ki te kino,

e hohoro ana rātou ki te whakaheke toto.

17 He maumau hoki te hora o te kupenga

ki te tirohanga a tētahi manu;

18 ko rātou, he whakaheke i ō rātou toto anō i whakapapa ai rātou;

he whakamate i a rātou anō i piri ai rātou.

19 Ka pēnā ngā huarahi o te hunga apo taonga;

ko te ora anō o ōna rangatira e tangohia.

Te Karanga o te Whakaaronui

20 E hāmama ana te whakaaro nui i te huarahi;

e puaki ana tōna reo i ngā waharoa.

21 E karanga ana ia i te tino wāhi whakaminenga;

i te wāhi tuwhera o ngā kūwaha, i roto i te pā, e puaki ana āna kupu:

22 "E te hunga kūware, kia pēhea ake te roa

o tō koutou aroha ki te kūwaretanga?

O te hiahia rānei o te hunga whakahī

ki tō rātou whakahī?

O te whakakino rānei a te hunga wairangi ki te mātauranga?

23 Tahuri mai ki tāku ako;

nā, ka ringihia e ahau tōku wairua ki a koutou,

ka whakaaturia āku kupu ki a koutou.

24 I karanga atu hoki ahau, heoi kīhai koutou i pai mai;

i totoro atu tōku ringa, ā, kīhai tētahi i whai whakaaro mai;

25 heoi, whakakāhoretia iho e koutou tōku whakaaro katoa,

kīhai hoki i aro ki tāku ako.

26 Mō reira ka kata ahau i te rā o tō koutou aituā;

ka tāwai ina pā te pāwera ki a koutou;

27 ina tae mai tō koutou pāwera ānō he tūpuhi,

ā, ka pā mai tō koutou aituā ānō he paroro;

ina tae mai te pōuri me te ngākau mamae ki a koutou.

28 "Ko reira rātou karanga ai ki ahau, ā, e kore ahau e whakahoki kupu atu;

ka rapu nui rātou i ahau, otiia e kore ahau e kitea e rātou.

29 Mō rātou i kino ki te mātauranga;

kīhai hoki i whiriwhiria e rātou te wehi ki a Ihowā;

30 kīhai i aro mai ki ōku whakaaro;

whakahāwea ana rātou ki tāku kupu riri katoa,

31 nā reira ka kai rātou i ngā hua o tō rātou nei ara,

ka whakakīia anō hoki ki ngā mea i titoa e rātou.

32 Ko te tahuritanga atu hoki o ngā kūware hei patu i a rātou;

ko te ngākau warea anō hoki o ngā wairangi hei huna i a rātou.

33 Ko te tangata ia e rongo ana ki ahau,

ka au tōna noho, ka ātea hoki i te wehi ki te kino."

Inleiding.

1 DIE spreuke van Salomo, die seun van Dawid, die koning van Israel,

2 om wysheid en tug te ken, om woorde van insig te verstaan,

3 om aan te neem tug wat verstandig maak, geregtigheid en reg en regverdigheid;

4 om aan die eenvoudiges skranderheid te gee, aan die jongeling kennis en oorleg;

5 laat die wyse luister, dan sal hy insig vermeerder, en die verstandige sal verstandige gedagtes verkry,

6 om 'n spreuk en beeldspraak te verstaan, die woorde van die wyse manne en hulle raaisels.

Standvastigheid teen versoeking in die vrees van die Here.

7 DIE vrees van die Here is die beginsel van die kennis; sotte verag wysheid en tug.

8 My seun, luister na die tug van jou vader, en verwerp die onderwysing van jou moeder nie;

9 want dit is 'n lieflike krans vir jou hoof en sierlike kettings vir jou hals.

10 My seun, as die sondaars jou wil verlei, moet jy nie inwillig nie;

11 as hulle sê: Gaan saam met ons, laat ons loer op bloed, laat ons die onskuldige voorlê sonder oorsaak,

12 laat ons hulle lewendig verslind soos die doderyk en die gesondes soos die wat in die kuil neerdaal;

13 allerhande kosbare goed sal ons vind, ons huise sal ons vol maak met buit;

14 jy sal jou lot onder ons werp, ons sal almal een beurs hê —

15 my seun, gaan nie met hulle saam op die weg nie, hou jou voet terug van hulle pad;

16 want hulle voete hardloop na die kwaad en haas hulle om bloed te vergiet;

17 want die net word tevergeefs uitgesprei voor die oë van allerhande voëls:

18 so loer hulle op hul eie bloed, hulle lê hulleself voor.

19 So gaan dit met almal wat onregverdige wins maak: dit ontneem sy besitter die lewe.

Oproep van die hoogste Wysheid aan die onkundiges.

20 DIE Wysheid roep hardop daarbuite, sy verhef haar stem op die pleine,

21 op die hoek van die rumoerige strate roep sy, by die ingange van die poorte, in die stad, spreek sy haar woorde:

22 Hoe lank sal julle, eenvoudiges, die eenvoudigheid liefhê en die spotters lus hê om te spot en die dwase kennis haat?

23 Wend julle tot my teregwysing, dan laat ek my gees vir julle uitstroom, wil ek my woorde aan julle bekend maak.

24 Omdat ek geroep en julle geweier het, ek my hand uitgestrek en niemand geluister het nie,

25 en julle al my raad nie opgevolg en van my teregwysing nie wou geweet het nie,

26 daarom sal ek ook lag by julle ondergang, ek sal spot as julle verskrikking kom;

27 as julle verskrikking kom soos 'n onweer, en julle ondergang soos 'n stormwind aankom, as benoudheid en angs julle oorval.

28 Dan sal hulle na my roep, maar ek sal nie antwoord nie; hulle sal my soek, maar my nie vind nie.

29 Omdat hulle die kennis gehaat en die vrees van die Here nie verkies het nie,

30 van my raad nie wou weet nie, al my teregwysinge verag het,

31 daarom sal hulle eet van die vrug van hulle wandel en versadig word van hulle planne.

32 Want hulle eie afkerigheid maak die eenvoudiges dood, en hulle eie sorgeloosheid rig die dwase te gronde;

33 maar die wat na my luister, sal veilig woon en gerus wees teen die skrik vir die onheil.