Whakatauki 24

1 Kei hae koe ki te hunga kino,

kaua hoki e hiahia hei hoa mō rātou.

2 Ko tā tō rātou ngākau hoki e whakaaro ai, he tūkino,

ko tā ō rātou ngutu e kōrero ai, he whanokē.

3 Mā te whakaaro nui ka hangā ai te whare,

ā, mā te mātauranga ka ū ai.

4 Mā te mōhio hoki ka kī ai ngā rūma

i ngā taonga utu nui katoa, i ngā mea āhuareka.

5 He kaha te tangata whakaaro nui;

āe, e whakanuia ana e te tangata mōhio te kaha.

6 Nā, kia pai te ngārahu ina anga koe ki te whawhai;

kei te tokomaha hoki o ngā kaiwhakatakoto whakaaro te ora.

7 He tiketike rawa te whakaaro nui mō te wairangi;

e kore e kuihi tōna māngai i te kūwaha.

8 Ko te tangata e whakaaro ana ki te kino,

ka kīia he whanokē.

9 He hara te whakaaro wairangi;

he mea whakarihariha anō ki te tangata te tangata whakahī.

10 Ki te ngoikore koe i te rā o te hē,

he iti tōu kaha.

11 Whakaorangia te hunga e kawea atu ana ki te mate,

ā, puritia mai hoki e koe te hunga e meatia ana kia whakamatea.

12 Ki te mea koe, "Nanā, kīhai tēnei i mōhiotia e mātou";

kāhore ianei te kaipāuna ngākau i te whakaaro ki tērā?

Ā, ko te kaitiaki o tōu wairua, kāhore rānei ia e mōhio,

e kore rānei e hōmai e ia ki te tangata kia rite ki tāna mahi?

13 Kainga, e tāku tama, te honi, he pai hoki;

me te honikoma, he mea reka hoki ki tōu māngai.

14 Ka mōhio ai koe ki te whakaaro nui, he mea ki tōu wairua;

ki te kitea e koe, he tukunga iho anō tōna, e kore hoki tāu i tūmanako ai e hātepea.

15 Kaua, e te tangata kino, e whanga ki te nohoanga o te tangata tika;

kei tūkino koe ki tōna takotoranga.

16 E hinga ana hoki te tangata tika, e whitu hinganga, ka ara ake anō;

ka whakatakā ia te hunga kino e te hē.

17 Kaua e harakoa ki te hinga tōu hoariri,

kaua hoki tōu ngākau e hari ina taka ia;

18 kei kite a Ihowā, ā, ka hē ki tāna titiro,

ā, ka tahuri atu tōna riri i a ia.

19 Kei mamae koe, he mea mō ngā kaimahi i te kino,

kei hae hoki ki te hunga kino.

20 Kāhore hoki he mutunga pai ki te tangata kino;

ka keto hoki te rama a te hunga kino.

21 E tāku tama, e wehi ki a Ihowā, ki te kīngi hoki;

ā, kaua e whakauru noa atu ki te hunga e mea ana ki te whakaputa kē.

22 Nō te mea ka puta tata te aituā mō rātou;

ā, ko wai ka mōhio ki te whakangaromanga ō rāua tokorua?

Ētahi atu Whakatauki Whakaaronui

23 He whakatauki anō hoki ēnei nā te hunga whakaaro nui:

Ehara i te mea pai kia whakaaro ki te kanohi tāngata ina whakawā.

24 Ko te tangata e mea ana ki te tangata kino, "He tika koe,"

ka kanga ngā iwi ki a ia, ka whakarihariha ngā tauiwi ki a ia.

25 Otiia ka koa ngā ngākau o te hunga e rīria ai tōna hē,

ka tau iho anō hoki te manaaki pai ki runga ki a rātou.

26 Ka kihia e ia ngā ngutu e whakahoki ana

i ngā kupu tika.

27 Meinga kia takoto pai tāu mahi i waho,

kia rite hoki hei meatanga māu i te māra;

muri iho ka hanga i tōu whare.

28 Kaua koe e tū hei kaiwhakaatu hē mō tōu hoa, i te mea kāhore he take;

ā, kaua e tinihanga ki ōu ngutu.

29 Kaua e kī, "Ka meatia anō e ahau ki a ia tāna i mea ai ki ahau;

ka rite ki tā te tangata mahi tāku e whakahoki ai ki a ia."

30 I haere ahau i te taha o te māra a te māngere,

i te taha hoki o te māra wāina a te tangata kāhore ōna mahara;

31 nā, kua tupuria katoatia e te tātarāmoa,

kapi tonu te mata o te māra i te ongaonga,

ā, ko tō reira taiepa kōhatu kua oti te wāhi.

32 Kātahi ahau ka titiro, ka āta whakaaroaro;

ka kite ahau, ā, ka hopu mai hei ako mōku.

33 Kia iti ake nei te wāhi e parangia ai, kia iti ake nei te moe,

kia iti ake te kōtuituitanga o ngā ringa ka moe ai.

34 Ka pērā te haerenga mai o tōu mūhore ānō he kaipāhua;

o tōu rawakore hoki ānō he tangata mau patu.

1 WEES nie afgunstig op die kwaaddoeners nie, en begeer nie om met hulle saam te wees nie.

2 Want hulle hart bedink verwoesting, en hulle lippe spreek moeite.

3 Deur wysheid word 'n huis gebou, en deur verstand word dit bevestig;

4 en deur kennis word die kamers gevul met allerhande kosbare en lieflike goed.

5 'n Wyse man is sterk, en 'n man van kennis ontwikkel krag.

6 Want deur goeie oorleg kan jy voorspoedig oorlog voer, en die oorwinning is deur die menigte van raadgewers.

7 Die wysheid is vir die sot te hoog; in die poort maak hy sy mond nie oop nie.

8 Hy wat hom voorneem om kwaad te doen, word 'n skelm genoem.

9 Die sonde is 'n dwase voorneme, en die spotter is 'n gruwel vir die mensdom.

10 Gedra jy jou slap in die dag van benoudheid, dan skiet jou krag te kort.

11 Red die wat na die dood gesleep word, en die wat na die slagbank wankel, hou hulle tog terug!

12 As jy sê: Kyk, ons het dit nie geweet nie! — sal Hy wat die harte toets, dit nie merk nie? En Hy wat let op jou siel, Hy kom dit te wete. En Hy vergeld die mens na sy werk.

13 Eet heuning, my seun, want dit is goed, en heuningstroop is soet teen jou verhemelte.

14 Erken dat die wysheid só is vir jou siel; as jy dit vind, dan is daar 'n toekoms, en jou hoop sal nie verydel word nie.

15 Loer nie, o goddelose, op die woning van die regverdige, verwoes sy verblyfplek nie.

16 Want sewe maal val die regverdige en staan weer op, maar die goddelose struikel in die ongeluk.

17 As jou vyand val, verheug jou nie; en as hy struikel, laat jou hart nie juig nie,

18 dat die Here dit nie sien en dit miskien verkeerd is in sy oë en Hy sy toorn van hom afwend nie.

19 Vererg jou nie oor die kwaaddoeners nie, wees nie afgunstig op die goddelose nie.

20 Want die kwaaddoener het geen toekoms nie, die lamp van die goddelose gaan dood.

21 My seun, vrees die Here en die koning, laat jou nie in met oproerige mense nie.

22 Want skielik sal hulle ongeluk opkom, en die uitgang van hulle jare, wie weet dit?

23 Ook hierdie spreuke is van die wyse manne afkomstig. Om partydig te wees in die gereg, is verkeerd.

24 Hy wat vir die skuldige sê: Jy het reg! — die volke sal hom vervloek, die nasies sal hom verwens.

25 Maar met die wat onpartydig straf, gaan dit goed; en oor hulle kom die seën van voorspoed.

26 Hy wat regte antwoorde gee, soen die lippe.

27 Maak jou werk buitekant reg, en bring dit vir jou op die land in orde; daarna moet jy dan jou huis bou.

28 Wees nie sonder oorsaak getuie teen jou naaste nie; want mag jy met jou lippe mislei?

29 Moenie sê nie: Soos hy aan my gedoen het, so sal ek aan hom doen — ek sal die man vergelde na sy werk.

30 Ek het by die land van 'n lui man verbygeloop en langs die wingerd van 'n verstandelose mens,

31 en kyk, dit was heeltemal toegegroei van die dorings, sy oppervlakte was oordek met brandnekels en sy klipmuur omgegooi.

32 En ek het dit aanskou, ja, daarop gelet, gekyk, en lering aangeneem:

33 Nog 'n bietjie slaap, nog 'n bietjie sluimer, nog 'n bietjie hande-vou om uit te rus;

34 dan kom jou armoede aangeloop en jou gebrek soos 'n gewapende man.