He Whakatūpato Anō
1 E tāku tama, ki te mea ko tāu hei whakakapi mō tā tōu hoa,
ki te mea kua papaki tōu ringa mō te tangata kē,
2 kua oti koe te māhanga e ngā kupu a tōu māngai,
kua mau koe i ngā kupu a tōu māngai.
3 Meinga tēnei ināianei, e tāku tama, kia ora ai koe,
he mea hoki kua taka koe ki roto ki te ringa o tōu hoa:
haere, whakaiti i a koe, ā, ka tohe ki tōu hoa.
4 Kei tukua iho te moe ki ōu kanohi;
kei tunewha ōu kamo.
5 Whakaora i a koe ānō he anaterope i roto i te ringa o te kaiwhai,
ānō he manu i roto i te ringa o te kaihopu.
6 Haere ki te pōpokorua, e te tangata māngere,
mātakitakina iho ōna ara, kia nui ai ōu whakaaro.
7 Kāhore nei ōna kaitohutohu,
ōna kaitirotiro, ōna rangatira,
8 heoi, e mahi kai ana māna i te raumati,
e kohikohi ana i te kai māna i te kotinga wīti.
9 Kia pēhea ake te roa o tāu takoto, e te tangata māngere?
Āhea koe maranga ai i tāu moe?
10 Kia iti ake nei te wāhi e parangia ai, kia iti ake nei te moe,
kia iti ake te kōtuinga o ngā ringa i a koe e takoto nā;
11 nā, ka rite ki te kaipāhua te putanga mai o te mūhore ki a koe,
tōu rawakore, ānō he tangata he patu nei tāna.
12 Ko te tangata kāhore ōna painga, ko te tangata hara,
e hāereere ana me te māngai tū kē;
13 e whakakini ana ōna kanohi, e kōrero ana ōna waewae,
e tuhi ana ōna maihao;
14 kei roto te whanokē i tōna ngākau,
e whakatakoto ana ia i te kino i ngā wā katoa;
e rui ana ia i te ngangare.
15 Mō reira ka huaki tata te aituā ki a ia;
e kore e aha ka whatia ia, tē taea te rongoā.
16 E ono ngā mea e kino ana ki a Ihowā;
āe rā, e whitu ngā mea e whakariharihangia ana e ia:
17 ko te kanohi whakakake, ko te arero teka,
ko ngā ringa whakaheke i te toto harakore,
18 he ngākau e whakatakoto ana i ngā whakaaro kikino,
he waewae e hohoro ana te rere ki te hīanga,
19 he kaiwhakaatu teka e kōrero teka ana,
ko te tangata hoki e rui ana i te ngangare
ki waenganui i ngā tuākana, i ngā tēina.
20 E tāku tama, puritia te whakahau a tōu pāpā,
kaua hoki e whakarērea te ture a tōu whaea.
21 Kia mau tonu te tākai ki tōu ngākau,
heia ki tōu kakī.
22 Ko tōu kaiārahi anō tērā ina haere koe;
māna koe e tiaki ina takoto koe;
ka kōrero mai anō ki a koe, ina ara koe.
23 He rama hoki te whakahau, ā, he mārama te ture;
ko ngā riringa hoki, e whakaako ana, he ara ki te ora.
24 Hei tiaki i a koe kei hē i te wahine kino,
i te whakapati a te arero o te wahine kē.
25 Kei hiahia koe ki tōna ātaahua i roto i tōu ngākau;
kei mau anō koe i ōna kamo.
26 Ko te tukunga iho o te tangata he wāhi taro, he mea mō te wahine kairau;
ko tā te wahine pūremu e whai ana ko te wairua utu nui.
27 E taea rānei e te tangata te tango i te ahi ki roto ki tōna uma,
ā, e kore ōna kākahu e wera?
28 E taea rānei e tētahi te haere i runga i ngā waro ratarata,
ā, e kore ōna waewae e hunua?
29 Ka pērā anō te tangata e haere ana ki te wahine a tōna hoa;
e kore e kore ka whiua te tangata e pā ana ki a ia.
30 E kore e whakahāweatia e te tangata te tāhae,
ki te tāhaetia e ia he mea e mākona ai tōna wairua ina hiakai ia.
31 Otiia ki te kitea ia, kia takiwhitu āna e whakautu ai;
me hōmai e ia ngā rawa katoa o tōna whare.
32 Ko te tangata e pūremu ana ki te wahine, kāhore ōna mōhio;
ko te tangata e pērā ana, kei te whakangaro ia i tōna wairua.
33 He kaiākiko, he whakamā te wāhi mōna;
e kore anō tōna ingoa kino e horoia atu.
34 He riri nui hoki nā te tangata te hae;
e kore anō e tohungia e ia i te rā rapu utu.
35 E kore ia e manako ki tētahi utu;
e kore hoki e tatū tōna ngākau, ahakoa he nui āu hākari e tāpae ai.
Teen borgstaan. Sewe dinge wat God haat.
1 MY seun, as jy vir jou naaste borg gestaan het, vir 'n vreemde jou handslag gegee het,
2 verstrik is in die woorde van jou mond, gevang is deur die woorde van jou mond,
3 doen dan dit, my seun, om jouself te red — want jy het in die hand van jou naaste geraak — gaan, werp jou neer en bestorm jou naaste,
4 gun jou oë geen slaap en jou ooglede geen sluimering nie;
5 red jou soos 'n gemsbok uit die hand, en soos 'n voël uit die hand van 'n voëlvanger.
6 Gaan na die mier, luiaard, kyk na sy weë en word wys!
7 Hy wat geen aanvoerder, opsigter of heerser het nie,
8 maak sy brood klaar in die somer, bêre sy voedsel weg in die oestyd.
9 Hoe lank, luiaard, sal jy bly lê, wanneer sal jy opstaan uit jou slaap?
10 Nog 'n bietjie slaap, nog 'n bietjie sluimer, nog 'n bietjie hande-vou om uit te rus!
11 So kom dan jou armoede soos 'n rondloper en jou gebrek soos 'n gewapende man.
12 'n Deugniet, 'n kwaaddoener is hy wat met 'n valse mond rondloop,
13 wat met sy oë knip, met sy voete beduie, met sy vingers tekens gee;
14 in wie se hart valse streke is, wat altyd onheil bewerk en tweedrag saai.
15 Daarom sal sy ondergang skielik kom, onvoorsiens sal hy verbreek word sonder dat daar genesing voor is.
16 Hierdie ses dinge haat die Here, en sewe is vir sy siel 'n gruwel:
17 trotse oë, 'n leuenagtige tong en hande wat onskuldige bloed vergiet,
18 'n hart wat onheilsplanne beraam, voete wat haastig na die kwaad toe loop,
19 een wat as valse getuie leuens uitstrooi en tussen broers tweedrag saai.
Waarskuwing teen 'n slegte vrou.
20 BEWAAR, my seun, die gebod van jou vader, en verwerp die onderwysing van jou moeder nie;
21 bind dit gedurigdeur op jou hart, hang dit om jou hals;
22 mag dit jou lei as jy wandel, oor jou wag hou as jy slaap en jou toespreek as jy wakker word.
23 Want die gebod is 'n lamp en die onderwysing 'n lig en die teregwysinge van die tug 'n weg tot die lewe,
24 om jou te bewaar vir 'n slegte vrou, vir die gevlei van 'n vreemde tong.
25 Begeer haar skoonheid nie in jou hart nie, en laat sy jou nie vang met haar ooglede nie;
26 want vir 'n hoer verval 'n mens tot 'n stuk brood, en 'n ander se vrou maak jag op 'n kosbare lewe.
27 Kan iemand vuur in sy skoot dra sonder dat sy klere verbrand?
28 Of kan iemand op gloeiende kole loop sonder dat sy voete brandwonde kry?
29 So is dit met hom wat by die vrou van sy naaste ingaan; elkeen wat haar aanraak, sal nie ongestraf bly nie.
30 'n Dief word nie verag as hy steel om sy begeerte te bevredig nie, omdat hy honger het;
31 en as hy uitgevind word, moet hy sewevoudig vergoeding gee; al die goed van sy huis moet hy gee.
32 Hy wat owerspel pleeg, is sonder verstand; hy wat sy eie lewe wil verwoes, hý doen so iets;
33 slae en skande sal hy kry, en sy smaad sal nie uitgewis word nie;
34 want jaloersheid is 'n toorngloed in 'n man, en op die dag van wraak verskoon hy nie;
35 hy neem glad geen losprys in aanmerking nie, en hy willig nie in nie al maak jy die omkoopgeskenk nog so groot.