Whakatauki 25

He Whakatauki anō nā Horomona

1 He whakatauki anō ēnei nā Horomona, he mea tuhi e ngā tāngata a Hetekia kīngi o Hūrā.

2 Ko tō te Atua whakakorōria, he huna mea;

ko tō ngā kīngi whakakorōria he rapu mea.

3 Ko te rangi mō te tiketike, ko te whenua mō te hōhonu,

ā, ko te ngākau o ngā kīngi, tē taea te rapu.

4 Tahia atu te para i te hiriwa,

ā, ka puta mai he oko mā te kaitahi para;

5 tangohia atu te tangata kino i te aroaro o te kīngi,

ā, ka ū tōna torōna i runga i te tika.

6 Kei whakaputa i a koe ki mua i te aroaro o te kīngi,

kei tū hoki ki te wāhi o ngā metararahi.

7 He pai kē hoki kia kīia mai ki a koe, "Haere mai ki runga nei,"

i te mea kia whakahokia iho koe ki raro i te aroaro o te rangatira.

I kitea nei e ōu kanohi

8 kei hohoro te haere ki te ngangare,

kei kore e kitea e koe tāu e mea ai i tōna mutunga iho,

ina meinga koe e tōu hoa kia whakamā.

9 Tohea tāu tohe ki tōu hoa tonu,

ā, kaua e whākina te mea huna a tētahi:

10 kei kohukohutia koe e te tangata i rongo,

ā, kore ake tōu ingoa kino e tahuri atu.

11 He kupu i tika te kōrero,

ko tōna rite kei ngā āporo kōura i roto i ngā kete hiriwa.

12 He pērā i te whakakai kōura, i te whakapaipai kōura parakore

koia anō te ako a te whakaaro nui ki te taringa rongo.

13 Rite tonu ki te mātao o te hukarere i te kotinga wīti

te karere pono ki ōna kaingare;

ka ora hoki i a ia te ngākau o ōna ariki.

14 He pērā i ngā kapua me te hau uakore,

koia anō te rite o te tangata e whakamanamana ana ki āna hākari horihori.

15 Mā te roa e whakamanawanui ana ka whakaae mai ai te kīngi,

ā, mā te arero ngāwari ka mangungu ai te wheua.

16 Kua kitea e koe he honi, kainga ko te wāhi e mākona ai koe;

kei kī rawa koe i taua mea, ka ruakina e koe.

17 Kia takitahi tōu waewae ki te whare o tōu hoa;

kei hōhā ia ki a koe, ā, ka kino ki a koe.

18 Ko te tangata e whakaatu teka ana mō tōna hoa,

he patu ia, he hoari, ā, he pere koi.

19 Ko te whakawhirinaki ki te tangata tinihanga i te wā o te raru,

e rite ana ki te niho whati, ki te waewae kua takoki.

20 Ko te tangata e waiata ana ki te ngākau pōuri,

e rite ana ki te tangata e whakarere ana i te kākahu i te rangi māeke,

ki te winika hoki i runga i te hōura.

21 Ki te matekai tōu hoariri whāngaia ki te taro;

ki te matewai whakainumia ki te wai;

22 ka pūrangatia hoki e koe he waro kāpura ki tōna māhunga,

ā, ka utua tāu e Ihowā.

23 E mauria ana mai e te hauraro he ua;

e pērātia ana hoki e te arero ngautuarā, he kanohi pukuriri.

24 He pai kē te noho i te kokonga o te tuanui,

i te noho tahi me te wahine ngangare i roto i te whare māhorahora.

25 He rongo pai nō te whenua tawhiti,

tōna rite kei ngā wai mātao ki te wairua matewai.

26 Me te manawa-whenua i takatakahia, me te puna i whakaparuparutia,

koia anō te tangata tika e hinga ana i te aroaro o te tangata kino.

27 Ehara i te mea pai te kai nui i te honi;

waihoki ko ā te tangata rapu i tō rātou ake korōria ehara i te korōria.

28 Ko te tangata e kore nei e pēhi i tōna wairua,

e rite ana ki te pā kua pakaru, kāhore ōna taiepa.

Ander spreuke van Salomo, versamel onder Hiskía.

1 DIT is ook spreuke van Salomo, wat die manne van Hiskía, die koning van Juda, versamel het.

2 Dit is die eer van God om 'n saak te verberg, maar die eer van konings om 'n saak na te speur.

3 Die hoogte van die hemele en die diepte van die aarde en die hart van die konings is ondeurgrondelik.

4 Verwyder jy die skuim uit die silwer, dan sal daar vir die silwersmid 'n voorwerp uitkom;

5 verwyder die goddelose voor die koning weg, dan sal sy troon deur geregtigheid bevestig word.

6 Pronk nie voor die koning nie, en staan nie op die plek van die grotes nie.

7 Want dit is beter dat vir jou gesê word: Kom op hierheen! — as dat jy verneder word voor 'n edele wat jou oë gesien het.

8 Gaan nie haastig uit om te twis nie; anders, wat sal jy ten slotte doen as jou naaste jou in die skande steek?

9 Verdedig jou saak teen jou naaste, maar openbaar 'n ander se geheim nie,

10 sodat een wat dit hoor, jou nie beskimp en jou slegte gerug nie ophou nie.

11 Goue appels op versierde silwerborde, so is 'n woord op sy tyd gespreek.

12 'n Wyse bestraffer by 'n oor wat luister, is 'n goue ring en 'n goue sieraad.

13 Soos die verkoeling van sneeu op 'n oesdag, is 'n betroubare boodskapper vir sy senders; want hy verkwik die siel van sy heer.

14 'n Man wat hom beroem op 'n geskenk wat hy tog nie gee nie, is soos dampe en wind waar geen reënbui by is nie.

15 Deur lankmoedigheid word 'n vors oorgehaal, en 'n sagte tong verbreek die gebeente.

16 Het jy heuning gevind, eet tot jy genoeg het, sodat jy daar nie sat van word en dit uitspuug nie.

17 Sit jou voet selde in jou naaste se huis, sodat hy nie van jou genoeg kry en jou haat nie.

18 'n Knopkierie en 'n swaard en 'n skerp pyl, so is 'n man wat teen sy naaste as valse getuie optree.

19 'n Slegte tand en 'n voet wat swik, so is die vertroue op 'n ontroue in die dag van benoudheid.

20 Soos een wat 'n kleed uittrek op 'n koue dag, soos asyn op loog, so is een wat 'n bedroefde hart met liedere verwelkom.

21 As jou vyand honger het, gee hom brood om te eet; en as hy dors het, gee hom water om te drink.

22 Want jy hoop gloeiende kole op sy hoof, en die Here sal jou dit vergelde.

23 Die noordewind bring 'n reënbui voort, en die tong wat agteraf praat — kwaai gesigte.

24 Om te woon op die hoek van 'n dak, is beter as by 'n twisgierige vrou en 'n gemeenskaplike huis.

25 Koue water op 'n vermoeide siel, so is 'n goeie tyding uit 'n ver land.

26 'n Troebel fontein en 'n vuile bron, so is die regverdige wat wankel voor die goddelose.

27 Om baie heuning te eet, is nie goed nie, maar om swaar sake na te speur, is 'n eer.

28 'n Afgebreekte stad sonder muur, so is 'n man wat sy gees nie kan inhou nie.