Whakatauki 27

1 Kei whakamanamana koe ki te rā āpōpō;

kāhore hoki koe e mōhio ko te aha e puta mai i roto i te rā.

2 Mā tētahi atu tangata te whakamoemiti mōu, kaua mā tōu māngai ake;

mā te tangata kē, kaua mā ōu ngutu ake.

3 He taimaha te kōhatu, he taimaha anō te kirikiri;

he taimaha atu ia i ā rāua tahi te pukuriri o te wairangi.

4 He mea nanakia te riri, he rūtaki te āritarita;

ko wai ia e tū i mua i te hae?

5 He pai kē te riri matanui

i te aroha huna.

6 Ko ngā patu a te hoa aroha he mea nā te pono;

ko ngā kihi ia a te hoariri auau rawa.

7 E ngaruru ana te wairua mākona ki te honikoma;

engari ki te wairua hiakai, reka kau ngā mea kawa katoa.

8 Rite tonu ki te manu e ātiutiu noa atu ana i tōna kōhanga

te tangata e ātiutiu noa atu ana i tōna wāhi.

9 He whakahari ngākau te hinu me te whakakakara;

he pērā anō ngā āhuareka o tō te tangata hoa aroha

i ahu mai i ngā tikanga mateoha i whakatakotoria e tōna ngākau.

10 Ko tōu hoa aroha ake, ā, ko te hoa hoki o tōu pāpā, kaua e whakarērea;

kaua hoki e haere ki te whare o tōu tuakana i te rā e mate ai koe.

He pai kē hoki te hoa e tata ana

i te tuakana i tawhiti.

11 E tāku tama, kia whakaaro nui, kia koa ai tōku ngākau,

kia whakahoki kupu ai hoki ahau ki te hunga e tāwai ana ki ahau.

12 E kite atu ana te tangata tūpato i te hē, ā, ka huna i a ia;

tēnā ko te kūware, haere tonu atu, mamae tonu atu.

13 Tangohia te kākahu o te kaiwhakakapi mō te tangata kē;

tōna taunaha anō hoki mō tā te wahine kē.

14 Ko te tangata e maranga ana i te atatū,

he nui hoki tōna reo ki te manaaki i tōna hoa,

ka kīia tāna he kanga.

15 He māturuturu e pūputu tonu ana i te rā nui te ua,

he wahine ngangare, rite tonu rāua;

16 ko te tangata e mea ana ki te pēhi i a ia,

e mea ana ki te pēhi i te hau, ā, ka tūtaki tōna ringa matau ki te hinu.

17 Ko te rino hei whakakoi mō te rino;

waihoki ko te tangata anō hei whakakoi i te mata o tōna hoa.

18 Ko te kaitiaki o te piki, ka kai i ōna hua;

ka whakahōnoretia te tangata e whakaaro ana ki tōna rangatira.

19 He pērā i te wai, tiro atu, tiro mai he kanohi,

ka pēnā anō tō te tangata ngākau ki te tangata.

20 Ko te rēinga, ko te whakangaromanga, e kore e mākona;

e kore anō hoki e mākona ngā kanohi o te tangata.

21 Ko te oko tahu para mō te hiriwa, ko te oumu mō te kōura;

ā, ko te whakanui i a ia, hei whakamātautau mō te tangata.

22 Ahakoa i tukua e koe te wairangi ki te tuki i roto i te kumete

i waenga i ngā wīti pēpē,

e kore tōna whakaarokore e riro.

23 Kia anga nui koa kia mōhio ki te āhua o āu hipi,

ā, kia pai te tiaki i āu kāhui kau;

24 e kore hoki te taonga e mau tonu;

e mau ianei te karauna ki ngā whakatupuranga katoa?

25 Kua whāiti te hei, e kitea ana te tupu hou,

ā, e kohikohia ana ngā otaota o ngā maunga.

26 Hei mea kākahu mōu ngā reme,

ā, ko ngā koati hei utu mō te māra.

27 Ā tērā te waiū koati, he nui noa atu hei kai māu,

hei kai hoki mā tōu whare,

hei oranga anō hoki mō āu kōtiro.

1 BEROEM jou nie op die dag van môre nie, want jy weet nie wat die dag sal bring nie.

2 Laat 'n ander jou prys en nie jou eie mond nie; 'n vreemde, en nie jou eie lippe nie.

3 Swaar is 'n klip, en die sand het gewig; maar die ergernis oor 'n sot is swaarder as altwee.

4 Woede is wreed, en toorn kook oor; maar wie kan voor jaloersheid standhou?

5 Openlike teregwysing is beter as verborge liefde.

6 Die wonde deur een wat liefhet, is opreg bedoel, maar die soene deur 'n vyand is oorvloedig.

7 'n Versadigde siel vertrap die heuningstroop, maar vir 'n hongerige siel is alles wat bitter is, soet.

8 Soos 'n voël wat ver van sy nes af rondvlieg, so is 'n man wat ver van sy tuisplek af rondswerwe.

9 Olie en reukwerk verbly die hart, net so die aangenaamheid van 'n vriend vanweë welgemeende raad.

10 Moenie jou vriend en die vriend van jou vader verlaat nie, en kom nie in die huis van jou broer op die dag van jou teëspoed nie. 'n Buurman wat naby is, is beter as 'n broer wat ver is.

11 Wees wys, my seun, en verbly my hart, sodat ek hom wat my smaad, kan antwoord gee.

12 As 'n skrandere die onheil sien, verberg hy hom; maar die eenvoudiges gaan verder, word gestraf.

13 Neem sy kleed weg, want hy het vir 'n ander borg gestaan; en neem hom as pand vir 'n onbekende.

14 Wie vroeg in die môre sy naaste met 'n harde stem 'n seën toeroep, dit sal hom as 'n vloek aangereken word.

15 'n Aanhoudende gedrup op die dag van 'n stortreën en 'n twisgierige vrou is net eenders.

16 Wie haar wil teëhou, hou wind teë, en sy regterhand ontmoet olie.

17 Yster slyp yster, so slyp die een mens die persoon van die ander.

18 Wie 'n vyeboom oppas, sal sy vrugte eet; en hy wat vir sy heer sorg, sal geëer word.

19 Soos in die water aangesig teenoor aangesig is, so is die hart van die mens teenoor die mens.

20 Die doderyk en die plek van vertering word nie versadig nie; so word die oë van 'n mens nie versadig nie.

21 Die smeltkroes is vir die silwer en die oond vir die goud, so is 'n man volgens die roem wat hy geniet.

22 Al stamp jy die sot in 'n stampblok tussen graankorrels met 'n stamper, sy sotheid sal nie van hom wyk nie.

23 Gee noukeurig ag op die voorkoms van jou skape, rig jou aandag op die troppe vee;

24 want 'n skat is nie vir ewig nie — of sal 'n kroon wees van geslag tot geslag?

25 As die gras verdwyn en die jong gras verskyn en die bossies van die berge bymekaargemaak word,

26 dan is daar lammers vir jou kleding en bokke as 'n koopprys vir grond,

27 en genoeg bokmelk as voeding vir jou huis en as lewensonderhoud vir jou diensmeisies.