Whakatauki 17

1 Ko te maramara kai, ko te mea maroke me te āta noho hei kīnaki,

pai atu i te whare kī i ngā hākari a te ngangare.

2 Hei rangatira te pononga mahara mō te tama i whakamā ai;

ka whai wāhi anō ia i roto i tō ngā tēina.

3 Ko te oko tahu para mō te hiriwa, ko te oumu mō te kōura;

ko Ihowā ia hei whakamātau mō ngā ngākau.

4 Ko te kaimahi i te hē ka tahuri ki tā te ngutu kino;

ā, ka whai taringa te teka ki tā te arero whanokē.

5 Ko te taunu ki te rawakore he tāwai ki tōna Kaihanga;

ko te tangata e koa ana ki ngā aituā, e kore e kore te whiua.

6 Hei karauna mō ngā koroheke ngā tamariki a ngā tamariki;

nā, ko te korōria o ngā tamariki ko ō rātou mātua.

7 E kore te reo rangatira e tau ki te kūware;

hore rawa anō hoki te ngutu teka ki te rangatira.

8 Ko te tangata i te mea hōmai noa, he kōhatu whakapaipai tērā ki tāna titiro;

tōna tahuritanga ake ki hea, ki hea, ka whiwhi ki te pai.

9 Ko te tangata e hīpoki ana i te hē, e whai ana i te aroha;

tēnā ko te tangata kōrerorero, e wehewehe ana i ngā hoa tupu.

10 Ko te ngotonga o te kupu riri ki roto ki te tangata mātau,

nui atu i tō ngā whiu kotahi rau ki roto ki te whakaarokore.

11 He whakakeke kau tā te tangata kino e whai ai;

nō reira ka tukua atu he karere nanakia ki a ia.

12 Kia tūtaki ki te tangata te pea kua tangohia āna kūao;

pai atu i te whakaarokore i a ia e wairangi ana.

13 Ko te tangata e hōmai ana i te kino hei utu mō te pai,

e kore te kino e neke atu i tōna whare.

14 Ko te tīmatanga o te totohe i rite ki te tangata e tuku ana i te wai kia rere;

nā reira waiho atu te totohe i te mea kīanō i oho te ngangare.

15 Ko te tangata e whakatika ana i tā te tangata kino,

me ia e whakahē ana i tā te tangata tika,

he rite tahi taua rua, he mea whakarihariha ki a Ihowā.

16 Hei aha te utu i te ringa o te kūware,

hei hoko i te whakaaro nui, kāhore nei hoki ōna mātauranga?

17 E aroha ana te hoa i ngā wā katoa;

nā, ko te teina, ko te tuakana, i whānau tērā mō ngā aituā.

18 Ko tā te tangata ngākaukore he papaki ringa;

kua waiho hei whakakapi tūranga i te aroaro o tōna hoa.

19 Ko te tangata e aroha ana ki te ngangare e aroha ana ki te kino;

ko te tangata e whakarewa ana i tōna kūwaha e rapu ana i te whakangaromanga.

20 Ko te ngākau parori kē e kore e kite i te pai;

ko te tangata he whanokē tōna arero ka taka ki te kino.

21 Ka whānau he whakaarokore mā tētahi tangata, hei whakapōuri tērā mōna;

e kore anō hoki e koa te pāpā o te pōauau.

22 He rongoā pai te ngākau koa;

ki te marū ia te wairua, ka maroke ngā wheua.

23 E tango ana te tangata kino i te mea whakapati i te uma,

hei whakapeau kē i ngā ara o te whakarite whakawā.

24 Kei te aroaro o te tangata mātau ngā whakaaro nui;

kei ngā pito ia o te whenua ngā kanohi o te whakaarokore.

25 Ko te tamaiti whakaarokore he mea whakapōuri i tōna pāpā,

he mea whakakawa i te ngākau o tōna whaea.

26 Ehara anō hoki i te mea pai kia whiua te tangata tika,

kia patua rānei ngā rangatira mō te tika.

27 He mātauranga tō te tangata e tohu ana i āna kupu;

ā, he whakaaro tō te tangata i te wairua manawanui.

28 Ko te wairangi nei anō, ki te whakarongo puku, ka kīia he whakaaro nui;

ki te kokopi ōna ngutu, ka kīia ia he tūpato.

1 BETER is 'n stuk droë brood en rus daarby as 'n huis vol offermaaltye met getwis.

2 'n Verstandige dienaar sal heers oor 'n seun wat skande maak, en onder die broers sal hy die erfenis verdeel.

3 Die smeltkroes is vir die silwer en die oond vir die goud, maar die Here toets die harte.

4 Die kwaaddoener gee ag op 'n bedrieglike lip, 'n leuenaar luister na 'n tong wat onheil stig.

5 Hy wat die arme bespot, versmaad sy Maker; hy wat bly is oor 'n ongeluk, sal nie ongestraf bly nie.

6 Kindskinders is 'n kroon vir grysaards, en vir die kinders is hulle vader 'n eer.

7 Aanmatigende taal pas nie by 'n dwaas nie, hoeveel minder leuentaal by 'n edele!

8 Kosbare edelgesteentes is die omkoopgeskenk in die oë van sy besitter; oral waar hy heengaan, sal hy slaag.

9 Wie 'n oortreding bedek, soek liefde; maar hy wat 'n saak weer ophaal, skei vriende van mekaar.

10 'n Berisping gaan by 'n verstandige dieper in as om 'n dwaas honderd maal te slaan.

11 Die wederstrewige soek net onheil, maar 'n wrede boodskapper word teen hom uitgestuur.

12 Laat 'n beer wat van kleintjies beroof is, 'n mens ontmoet, maar nie 'n dwaas in sy sotheid nie.

13 Hy wat kwaad vir goed vergelde, die kwaad sal uit sy huis nie wyk nie.

14 Die begin van 'n onenigheid is soos water wat jy laat deurbreek; daarom, laat die twis vaar voordat dit losbreek.

15 Hy wat die goddelose regverdig verklaar en die regverdige skuldig verklaar, hulle altwee is vir die Here 'n gruwel.

16 Waarom tog is daar geld in die hand van 'n dwaas om wysheid te koop terwyl hy geen verstand het nie?

17 Die vriend het altyd lief, en die broer word gebore met die oog op die nood.

18 Dit is 'n verstandelose mens wat handslag gee, wat borg staan vir sy naaste.

19 Wie twis liefhet, het oortreding lief; hy wat sy deur hoog maak, soek verbreking.

20 Wie verkeerd van hart is, vind die goeie nie; en hy wat vals is met sy tong, val in die ongeluk.

21 Hy wat 'n dwaas verwek, vir hom sal dit 'n bekommernis word; en die vader van die dwaas sal nie bly wees nie.

22 'n Vrolike hart bevorder die genesing, maar 'n verslae gees laat die gebeente uitdroog.

23 Die goddelose neem 'n omkoopgeskenk aan wat uit die boesem kom om die paaie van die reg te buig.

24 Die verstandige hou die wysheid voor oë, maar die oë van die dwaas is by die einde van die aarde.

25 'n Dwase seun is 'n verdriet vir sy vader en bitter smart vir haar wat hom gebaar het.

26 Is dit alreeds nie goed om die regverdige te beboet nie — om edeles te slaan is onbetaamlik.

27 Wie sy woorde inhou, besit kennis; en hy wat kalm is van gees, is 'n man van verstand.

28 Selfs 'n sot sal as hy swyg, vir wys gereken word; as hy sy lippe toehou, vir verstandig.