1 E tāku tama, ki te mea ko tāu hei whakakapi mō tā tōu hoa,
ki te mea kua papaki tōu ringa mō te tangata kē,
2 kua oti koe te māhanga e ngā kupu a tōu māngai,
kua mau koe i ngā kupu a tōu māngai.
3 Meinga tēnei ināianei, e tāku tama, kia ora ai koe,
he mea hoki kua taka koe ki roto ki te ringa o tōu hoa:
haere, whakaiti i a koe, ā, ka tohe ki tōu hoa.
4 Kei tukua iho te moe ki ōu kanohi;
kei tunewha ōu kamo.
5 Whakaora i a koe ānō he anaterope i roto i te ringa o te kaiwhai,
ānō he manu i roto i te ringa o te kaihopu.
6 Haere ki te pōpokorua, e te tangata māngere,
mātakitakina iho ōna ara, kia nui ai ōu whakaaro.
7 Kāhore nei ōna kaitohutohu,
ōna kaitirotiro, ōna rangatira,
8 heoi, e mahi kai ana māna i te raumati,
e kohikohi ana i te kai māna i te kotinga wīti.
9 Kia pēhea ake te roa o tāu takoto, e te tangata māngere?
Āhea koe maranga ai i tāu moe?
10 Kia iti ake nei te wāhi e parangia ai, kia iti ake nei te moe,
kia iti ake te kōtuinga o ngā ringa i a koe e takoto nā;
11 nā, ka rite ki te kaipāhua te putanga mai o te mūhore ki a koe,
tōu rawakore, ānō he tangata he patu nei tāna.
12 Ko te tangata kāhore ōna painga, ko te tangata hara,
e hāereere ana me te māngai tū kē;
13 e whakakini ana ōna kanohi, e kōrero ana ōna waewae,
e tuhi ana ōna maihao;
14 kei roto te whanokē i tōna ngākau,
e whakatakoto ana ia i te kino i ngā wā katoa;
e rui ana ia i te ngangare.
15 Mō reira ka huaki tata te aituā ki a ia;
e kore e aha ka whatia ia, tē taea te rongoā.
16 E ono ngā mea e kino ana ki a Ihowā;
āe rā, e whitu ngā mea e whakariharihangia ana e ia:
17 ko te kanohi whakakake, ko te arero teka,
ko ngā ringa whakaheke i te toto harakore,
18 he ngākau e whakatakoto ana i ngā whakaaro kikino,
he waewae e hohoro ana te rere ki te hīanga,
19 he kaiwhakaatu teka e kōrero teka ana,
ko te tangata hoki e rui ana i te ngangare
ki waenganui i ngā tuākana, i ngā tēina.
20 E tāku tama, puritia te whakahau a tōu pāpā,
kaua hoki e whakarērea te ture a tōu whaea.
21 Kia mau tonu te tākai ki tōu ngākau,
heia ki tōu kakī.
22 Ko tōu kaiārahi anō tērā ina haere koe;
māna koe e tiaki ina takoto koe;
ka kōrero mai anō ki a koe, ina ara koe.
23 He rama hoki te whakahau, ā, he mārama te ture;
ko ngā riringa hoki, e whakaako ana, he ara ki te ora.
24 Hei tiaki i a koe kei hē i te wahine kino,
i te whakapati a te arero o te wahine kē.
25 Kei hiahia koe ki tōna ātaahua i roto i tōu ngākau;
kei mau anō koe i ōna kamo.
26 Ko te tukunga iho o te tangata he wāhi taro, he mea mō te wahine kairau;
ko tā te wahine pūremu e whai ana ko te wairua utu nui.
27 E taea rānei e te tangata te tango i te ahi ki roto ki tōna uma,
ā, e kore ōna kākahu e wera?
28 E taea rānei e tētahi te haere i runga i ngā waro ratarata,
ā, e kore ōna waewae e hunua?
29 Ka pērā anō te tangata e haere ana ki te wahine a tōna hoa;
e kore e kore ka whiua te tangata e pā ana ki a ia.
30 E kore e whakahāweatia e te tangata te tāhae,
ki te tāhaetia e ia he mea e mākona ai tōna wairua ina hiakai ia.
31 Otiia ki te kitea ia, kia takiwhitu āna e whakautu ai;
me hōmai e ia ngā rawa katoa o tōna whare.
32 Ko te tangata e pūremu ana ki te wahine, kāhore ōna mōhio;
ko te tangata e pērā ana, kei te whakangaro ia i tōna wairua.
33 He kaiākiko, he whakamā te wāhi mōna;
e kore anō tōna ingoa kino e horoia atu.
34 He riri nui hoki nā te tangata te hae;
e kore anō e tohungia e ia i te rā rapu utu.
35 E kore ia e manako ki tētahi utu;
e kore hoki e tatū tōna ngākau, ahakoa he nui āu hākari e tāpae ai.
1 Meu filho, se ficaste por fiador do teu próximo, se estendeste a mão a um estranho,
2 se te ligaste com as palavras de teus lábios, se ficaste cativo com a tua própria linguagem,
3 faze, pois, meu filho, o que te digo: livra-te, pois caíste nas mãos do teu próximo; vai, apressa-te, solicita-o com instância,
4 não concedas sono aos teus olhos, nem repouso às tuas pálpebras.
5 Salva-te como a gazela do caçador, e como o pássaro das mãos do que arma laços.
6 Vai, ó preguiçoso, ter com a formiga, observa seu proceder e torna-te sábio:
7 ela não tem chefe, nem inspetor, nem mestre;
8 prepara no verão sua provisão, apanha no tempo da ceifa sua comida.
9 Até quando, ó preguiçoso, dormirás? Quando te levantarás de teu sono?
10 Um pouco para dormir, outro pouco para dormitar, outro pouco para cruzar as mãos no seu leito,
11 e a indigência virá sobre ti como um ladrão; a pobreza, como um homem armado.
12 É um homem perverso, um iníquo aquele que caminha com falsidade na boca;
13 pisca os olhos, bate com o pé, faz sinais com os dedos;
14 só há perversidade em seu coração: não cessa de maquinar o mal, e de semear questões.
15 Por isso, repentinamente, virá sua ruína, de improviso ficará irremediavelmente quebrantado.
16 Seis coisas há que o Senhor odeia e uma sétima que lhe é uma abominação:
17 olhos altivos, língua mentirosa, mãos que derramam sangue inocente,
18 um coração que maquina projetos perversos, pés pressurosos em correr ao mal,
19 um falso testemunho que profere mentiras e aquele que semeia discórdias entre irmãos.
20 Guarda, filho meu, os preceitos de teu pai, não desprezes o ensinamento de tua mãe.
21 Traze-os constantemente ligados ao teu coração e presos ao teu pescoço.
22 Eles te servirão de guia ao caminhares, de guarda ao dormires e falarão contigo ao despertares,
23 porque o preceito é uma tocha, o ensinamento é uma luz, a correção e a disciplina são o caminho da vida,
24 para te preservar da mulher corrupta e da língua lisonjeira da estranha.
25 Não cobices sua formosura em teu coração, não te deixes prender por seus olhares;
26 por uma meretriz o homem se reduz a um pedaço de pão, e a mulher adúltera arrebata a vida preciosa do homem.
27 Porventura pode alguém esconder fogo em seu seio sem que suas vestes se inflamem?
28 Pode caminhar sobre brasas sem que seus pés se queimem?
29 Assim o que vai para junto da mulher do seu próximo não ficará impune depois de a tocar.
30 Não se despreza o ladrão que furta para satisfazer seu apetite, quando tem fome;
31 se for preso, restituirá sete vezes mais e entregará todos os bens de sua casa.
32 Quem comete adultério carece de senso, é por sua própria culpa que um homem assim procede.
33 Só encontrará infâmia e ignomínia e seu opróbrio não se apagará,
34 porque o marido, furioso e ciumento, não perdoará no dia da vingança,
35 não se aplacará por resgate algum, nem aceitará nada, se multiplicares os presentes.