Provérbios 13

1 Saĝa filo lernas de la patro;

Sed mokanto ne aŭskultas moralinstruon.

2 La frukto de la buŝo donas al homo bonan manĝon;

Sed la deziro de krimuloj estas perforto.

3 Kiu gardas sian buŝon, tiu gardas sian animon;

Kiu tro malfermas sian buŝon, tiu pereas.

4 La animo de maldiligentulo deziras, kaj ne ricevas;

Sed la animo de diligentuloj satiĝas.

5 Vorton malveran virtulo malamas;

Sed malvirtulo agas abomene kaj venas al honto.

6 La virto gardas tiun, kiu iras ĝustan vojon;

Sed la malvirto pereigas pekulon.

7 Unu ŝajnigas sin riĉa, havante nenion;

Alia ŝajnigas sin malriĉa, havante grandan riĉecon.

8 Per sia riĉeco homo savas sian animon;

Sed malriĉulo ne aŭskultas atentigon.

9 La lumo de virtuloj brilegas;

Sed la lumilo de malvirtuloj estingiĝos.

10 Nur de malhumileco venas malpaco;

Sed la akceptantaj konsilojn havas saĝon.

11 Riĉeco rapide akirita malgrandiĝas;

Sed kion oni kolektas per laboro, tio multiĝas.

12 Espero prokrastata dolorigas la koron;

Sed plenumita deziro estas arbo de vivo.

13 Kiu malŝatas diron, tiu malutilas al si mem;

Sed respektanta ordonon estos rekompencita.

14 Instruo de saĝulo estas fonto de vivo,

Por evitigi la retojn de la morto.

15 Bona prudento plaĉigas;

Sed la vojo de perfiduloj estas malglata.

16 Ĉiu prudentulo agas konscie;

Sed malsaĝulo elmontras malsaĝecon.

17 Malbona sendito falas en malfeliĉon;

Sed sendito fidela sanigas.

18 Malriĉa kaj hontigata estos tiu, kiu forpuŝas instruon;

Sed kiu observas instruon, tiu estos estimata.

19 Deziro plenumita estas agrabla por la animo;

Sed malagrable por la malsaĝuloj estas deturni sin de malbono.

20 Kiu iras kun saĝuloj, tiu estos saĝa;

Sed kamarado de malsaĝuloj suferos doloron.

21 Pekulojn persekutas malbono;

Sed virtulojn rekompencas bono.

22 Bonulo heredigas la nepojn;

Kaj por virtulo konserviĝas la havo de pekulo.

23 Multe da manĝaĵo estas sur la kampo de malriĉuloj;

Sed multaj pereas pro manko de justeco.

24 Kiu ŝparas sian vergon, tiu malamas sian filon;

Sed kiu lin amas, tiu baldaŭ lin punas.

25 Virtulo manĝas, por satigi sian animon;

Sed la ventro de malvirtuloj havas mankon.

1 Ko te tama whakaaro nui ka rongo ki tā tōna pāpā ako;

ko te tangata whakahī ia e kore e rongo ki te riri.

2 E kai te tangata i te pai i te hua o tōna māngai;

ka kai ia te wairua o te hunga whanokē i te tutū.

3 Ko te tangata e tiaki ana i tōna māngai e pupuri ana i tōna ora;

ko te tangata ia e hāmama nui ana ōna ngutu, ko te whakangaromanga mōna.

4 E hiahia ana te wairua o te tangata māngere, ā, kāhore he mea māna;

ka meinga ia kia mōmona te wairua o te hunga uaua.

5 E kino ana te tangata tika ki te kōrero teka;

he mea whakarihariha ia te tangata kino, ā, whakamā noa iho.

6 Ko te tika hei kaitiaki mō te tangata e tapatahi ana te ara;

ka whakatakā anō te tangata kino e te hara.

7 Tērā tētahi kei te āmene taonga mōna, heoi kāhore rawa he mea i a ia;

tērā tētahi kei te whakarawakore i a ia, heoi nui atu ōna rawa.

8 Ko ngā utu mō te tangata kia ora, ko ōna rawa;

tēnā ko te rawakore, e kore e rongo i te riri.

9 E koa ana te mārama o te hunga tika;

ka keto ia te rama o te hunga kino.

10 He totohe anake i ahu mai i te whakapehapeha;

he whakaaro nui ia kei te hunga i ngā kupu tika.

11 Ko ngā taonga i puta mai i te whakamanamana ka iti haere;

ko tā te tangata i whakaemi ai, he mea mahi, ka tupu haere.

12 He manako tāringa roa, he patu ngākau;

ka tae te koronga, ko te rākau ia o te ora.

13 Ko te tangata e whakahāwea ana ki te kupu, ka ngaro i a ia anō;

ko te tangata ia e wehi ana i te whakahau, ka whiwhi ki te utu.

14 Ko te ture o te hunga whakaaro nui, he puna nō te ora,

e puta ai i ngā reti o te mate.

15 Ko tō te ngārahu pai he hōmai atawhai;

he taikaha ia te ara o te hunga nanakia.

16 He mahi mōhio tā te tangata tūpato;

ko tā te wairangi he hora i te kūwaretanga.

17 Ka hinga te karere kino ki te kino;

ko te karere pono ia, ānō he rongoā.

18 Ko te tangata kāhore e pai ki te papaki, māna te rawakore, te whakamā;

engari ko te tangata e whai mahara ana ki te ako, ka whakahōnoretia.

19 Ko te hiahia kua rite, he reka ki te wairua;

he whakarihariha ia ki ngā kūware te whakarere i te kino.

20 Haere i te taha o te hunga whakaaro nui, ā, ka whai whakaaro koe;

ko te takahoa ia o ngā kūware, ka mamae.

21 Ka whai te kino i te hunga hara;

ko te utu ia ki te hunga tika, he pai.

22 He whakarerenga iho tā te tangata pai mō ngā tamariki a ngā tamariki;

kei te rongoā mō te tangata tika ngā taonga o te tangata hara.

23 He nui te kai kei te ngakinga a ngā rawakore;

tērā ia te mea e ngaro ana i te kore o te tikanga pai.

24 Ko te tangata e kaiponu ana i tāna whiu, e kino ana ia ki tāna tama;

ko te tangata ia e aroha ana ki a ia, ka papaki wawe i a ia.

25 Kai ana te tangata tika, mākona ana tōna wairua;

ka hapa ia te kōpū o te tangata kino.