Provérbios 16

1 Al la homo apartenas la projektoj de la koro;

Sed de la Eternulo venas la vortoj de la lango.

2 Ĉiuj vojoj de la homo estas puraj en liaj okuloj;

Sed la Eternulo esploras la spiritojn.

3 Transdonu al la Eternulo viajn farojn;

Tiam viaj entreprenoj staros forte.

4 Ĉiu faro de la Eternulo havas sian celon;

Eĉ malvirtulo estas farita por tago de malbono.

5 Ĉiu malhumilulo estas abomenaĵo por la Eternulo;

Kaj li certe ne restos ne punita.

6 Per bono kaj vero pardoniĝas peko;

Kaj per timo antaŭ la Eternulo oni evitas malbonon.

7 Kiam al la Eternulo plaĉas la vojoj de homo,

Li eĉ liajn malamikojn pacigas kun li.

8 Pli bona estas malmulto, sed kun justeco,

Ol granda profito, sed maljusta.

9 La koro de homo pripensas sian vojon;

Sed la Eternulo direktas lian iradon.

10 Sorĉo estas sur la lipoj de reĝo;

Lia buŝo ne peku ĉe la juĝo.

11 Ĝusta pesilo kaj ĝustaj pesiltasoj estas de la Eternulo;

Ĉiuj pezilŝtonoj en la sako estas Lia faro.

12 Abomenaĵo por reĝoj estas fari maljustaĵon;

Ĉar per justeco staras fortike la trono.

13 Al la reĝoj plaĉas lipoj veramaj;

Kaj ili amas tiun, kiu parolas la veron.

14 Kolero de reĝo estas kuriero de morto;

Sed homo saĝa igas ĝin pardoni.

15 Luma vizaĝo de reĝo estas vivo;

Kaj lia favoro estas kiel nubo kun printempa pluvo.

16 Akiro de saĝeco estas multe pli bona ol oro;

Kaj akiro de prudento estas preferinda ol arĝento.

17 La vojo de virtuloj evitas malbonon;

Kiu gardas sian vojon, tiu konservas sian animon.

18 Antaŭ la pereo iras fiereco;

Kaj antaŭ la falo iras malhumileco.

19 Pli bone estas esti humila kun malriĉuloj,

Ol dividi akiron kun fieruloj.

20 Kiu prudente kondukas aferon, tiu trovos bonon;

Kaj kiu fidas la Eternulon, tiu estas feliĉa.

21 Kiu havas prudentan koron, tiu estas nomata saĝulo;

Kaj agrablaj paroloj plivalorigas la instruon.

22 Saĝo estas fonto de vivo por sia posedanto;

Sed la instruo de malsaĝuloj estas malsaĝeco.

23 La koro de saĝulo prudentigas lian buŝon,

Kaj en lia buŝo plivaloriĝas la instruo.

24 Agrabla parolo estas freŝa mielo,

Dolĉa por la animo kaj saniga por la ostoj.

25 Iufoje vojo ŝajnas ĝusta al homo,

Kaj tamen ĝia fino kondukas al la morto.

26 Kiu laboras, tiu laboras por si mem;

Ĉar lin devigas lia buŝo.

27 Malbona homo kaŭzas malbonon;

Kaj sur liaj lipoj estas kvazaŭ brulanta fajro.

28 Malica homo disvastigas malpacon;

Kaj kalumnianto disigas amikojn.

29 Rabemulo forlogas sian proksimulon

Kaj kondukas lin sur vojo malbona.

30 Kiu faras signojn per la okuloj, tiu intencas malicon;

Kiu faras signojn per la lipoj, tiu plenumas malbonon.

31 Krono de gloro estas la grizeco;

Sur la vojo de justeco ĝi estas trovata.

32 Pacienculo estas pli bona ol fortulo;

Kaj kiu regas sian spiriton, tiu estas pli bona ol militakiranto de urbo.

33 Sur la baskon oni ĵetas loton;

Sed ĝia tuta decido estas de la Eternulo.

1 Ko ngā whakatakataka a te ngākau nā te tangata;

engari, ko te kupu whakahoki a te arero nā Ihowā.

2 Ko ngā ara katoa o te tangata he mā ki ōna ake kanohi;

ko Ihowā ia ki te pāuna i ngā wairua.

3 Utaina āu mahi ki runga ki a Ihowā,

ā, ka whakapūmautia ōu whakaaro.

4 He mea hanga nā Ihowā ngā mea katoa mō tōna tutukitanga, mō tōna;

āe rā, ko te tangata kino hoki mō te rā o te kino.

5 He mea whakarihariha nā Ihowā te hunga ngākau whakakake katoa;

ahakoa pupuri te ringa ki te ringa, e kore ia e kore te whiua.

6 Ko te mahi tohu tangata me te pono hei pure mō te kino;

mā te wehi hoki ki a Ihowā ka mawehe atu ai te tangata i te kino.

7 Ki te pai a Ihowā ki ngā ara o te tangata,

ka meinga e ia ōna hoariri nei anō kia mau te rongo ki a ia.

8 He pai ake te mea iti i runga i te tika,

i ngā hua maha ki te kāhore he tika.

9 Ko te ngākau o te tangata hei whakaaro i tōna ara;

ko Ihowā ia hei whakatika i tōna hīkoi.

10 He kupu atua kei ngā ngutu o te kīngi;

e kore tōna māngai e poka kē ina whakawā.

11 Ko te taimaha tika, ko te pāuna tika, nā Ihowā;

he mahi nāna ngā kōhatu katoa o te pūtea.

12 He mea whakarihariha ki ngā kīngi te mahi i te kino;

nā te tika hoki i ū ai te torōna.

13 He mea āhuareka ki ngā kīngi ngā ngutu tika;

e aroha ana hoki rātou ki te tangata e kōrero tika ana.

14 Ko te riri o te kīngi ānō he karere mō te mate;

engari ka whakamārietia e te tangata whakaaro nui.

15 He ora kei te mārama o te mata o te kīngi;

ā, ko tana manako he rite ki te kapua o tō muri ua.

16 Ko te whiwhi ki te whakaaro nui, ānō te pai!

Pai atu i te whiwhi ki te kōura;

ko te whiwhi hoki ki te mātauranga te mea e hiahiatia nuitia atu i te hiriwa.

17 Ko te huanui o te hunga tika he mawehe atu i te kino,

ko te tangata e whai whakaaro ana ki tōna ara, ka mau tōna wairua.

18 Haere ai te whakakake i mua o te whakangaromanga,

te wairua whakapehapeha i mua i te hinganga.

19 Ko te ngākau whakaiti i waenga i te hunga rawakore,

pai atu i te uru ki te tūwhanga taonga a te hunga whakakake.

20 Ko te tangata e tahuri ana ki te kupu, ka kite i te pai;

ā, ko te tangata e whakawhirinaki ana ki a Ihowā, ka hari.

21 Ka kīia te whakaaro nui he mātau;

mā te reka hoki o ngā ngutu ka neke ai te mōhio.

22 Ko te mātauranga te puna o te ora mō te tangata i whiwhi ki tērā;

ko te ako ia mō te hunga wairangi ko tō rātou wairangi anō.

23 Mā te ngākau o te tangata whakaaro nui e tohutohu tōna māngai,

e āpiti hoki he kupu mōhio ki ōna ngutu.

24 Ko ngā kupu matareka ānō kei te honikoma,

he reka ki te wairua, he rongoā ki ngā wheua.

25 Tērā he ara e tika ana ki te titiro a te tangata;

ko tōna mutunga ia ko ngā ara ki te mate.

26 Ko te hiahia o te tangata e mahi ana, e mahi ana mōna;

nō te mea e akiakina ana ia e tōna māngai.

27 E whakatakoto ana te tangata tikangakore i te kino,

ā, kei ōna ngutu ānō he ahi e kā ana.

28 Ko tā te tangata whanokē he tītaritari i te raruraru;

ko tā te tangata kawekawe kōrero he wehewehe i ngā hoa tupu.

29 Whakawai ai te tangata nanakia i tōna hoa,

kawe ai i a ia ki te huarahi kāhore i pai.

30 Ko te tangata e whakamoe ana i ōna kanohi, e mea ana kia whakaaroa ai e ia ngā mea whanokē;

ko te tangata e kokopi ana i ōna ngutu e whakatutuki ana i te kino.

31 He karauna korōria te māhunga hina,

e ka kitea i runga i te ara o te tika.

32 Engari rawa te tangata manawanui i te tangata kaha,

te tangata e pēhia ana e ia tōna wairua i te tangata i horo ai te pā.

33 E makā ana te rota ki roto ki te kokorutanga o te kākahu;

kei a Ihowā ia te tikanga katoa.