Provérbios 26

1 Kiel neĝo en somero, kaj kiel pluvo en tempo de rikolto,

Tiel ne konvenas honoro por malsaĝulo.

2 Kiel birdo forleviĝas, kiel hirundo forflugas,

Tiel senkaŭza malbeno ne efektiviĝas.

3 Vipo estas por ĉevalo, brido por azeno,

Kaj bastono por la dorso de malsaĝuloj.

4 Ne respondu al malsaĝulo laŭ lia malsaĝeco,

Por ke vi mem ne fariĝu egala al li.

5 Respondu al malsaĝulo laŭ lia malsaĝeco,

Por ke li ne estu saĝulo en siaj propraj okuloj.

6 Kiu komisias aferon al malsaĝulo,

Tiu tranĉas al si la piedojn kaj sin suferigas.

7 Kiel la kruroj de lamulo pendas peze,

Tiel estas sentenco en la buŝo de malsaĝuloj.

8 Kiel iu, kiu alligas ŝtonon al ĵetilo,

Tiel estas tiu, kiu faras honoron al malsaĝulo.

9 Kiel dorna kano en la mano de ebriulo,

Tiel estas sentenco en la buŝo de malsaĝuloj.

10 Kompetentulo ĉion bone faras;

Sed kiu dungas pasantojn, tiu dungas malsaĝulojn.

11 Kiel hundo revenas al sia vomitaĵo,

Tiel malsaĝulo ripetas sian malsaĝaĵon.

12 Ĉu vi vidas homon, kiu estas saĝa en siaj okuloj?

Estas pli da espero por malsaĝulo ol por li.

13 Maldiligentulo diras: Leono estas sur la vojo,

Leono estas sur la stratoj.

14 Pordo turniĝas sur sia hoko,

Kaj maldiligentulo sur sia lito.

15 Maldiligentulo ŝovas sian manon en la poton,

Kaj ne volas venigi ĝin al sia buŝo.

16 Maldiligentulo estas en siaj okuloj pli saĝa,

Ol sep veraj saĝuloj.

17 Pasanto, kiu sin miksas en malpropran disputon,

Estas kiel iu, kiu kaptas hundon je la oreloj.

18 Kiel frenezulo, kiu ĵetas fajron,

Sagojn, kaj morton,

19 Tiel estas homo, kiu trompas sian proksimulon,

Kaj diras: Mi ja ŝercas.

20 Kie ne estas ligno, estingiĝas la fajro;

Kaj se ne estas kalumnianto, ĉesiĝas malpaco.

21 Karbo servas por ardaĵo, ligno por fajro,

Kaj homo malpacema por provoki malpacon.

22 La vortoj de kalumnianto estas kiel frandaĵoj,

Kaj ili penetras en la profundon de la ventro.

23 Varmegaj lipoj kun malica koro

Estas nepurigita arĝento, kiu kovras argilaĵon.

24 Malamanto havas maskitajn parolojn,

Kaj en sia koro li preparas malicon.

25 Kiam li ĉarmigas sian voĉon, ne kredu al li;

Ĉar sep abomenaĵoj estas en lia koro.

26 Kiu trompe kaŝas malamon,

Tiu aperigos sian malbonecon en popola kunveno.

27 Kiu fosas foson, tiu falos en ĝin;

Kaj kiu rulas ŝtonon, al tiu ĝi revenos.

28 Mensogema lango malamas tiujn, kiujn ĝi dispremis;

Kaj hipokrita buŝo kaŭzas pereon.

1 He pērā i te hukarere i te raumati, i te ua hoki i te kotinga wīti,

te kore e tau o te hōnore mō te wairangi.

2 He pērā i te manu e rererere noa ana, i te warou i ōna rerenga

te kanga pokanoa; e kore e whakatau.

3 He whiu mō te hōiho, he paraire mō te kāihe,

ā, he rākau mō te tuarā o ngā wairangi.

4 Kei rite ki tōna whakaarokore tāu whakautu ki te wairangi,

kei rite hoki a koe nā ki a ia.

5 Kia rite ki tōna whakaarokore tāu whakautu ki te wairangi,

kei mea ia he whakaaro nui ia.

6 Ko te tangata e tuku kōrero ana mā te ringa o te wairangi,

e tapahi ana i ōna waewae anō, e inumia ana hoki te hē.

7 E tautau noa ana ngā waewae o te kopa;

he pērā hoki te whakatauki i te māngai o te wairangi.

8 Ko te takai mea whakapaipai i roto i te pūranga kōhatu,

ko tōna rite kei te tangata e whakakorōria ana i te wairangi.

9 E rite ana ki te tātarāmoa e wero nei i te ringa o te haurangi,

koia anō te whakatauki i te māngai o ngā wairangi.

10 Ka rite ki te kaikōpere i tū ai te katoa,

te tangata e utu ana i te wairangi

me te tangata hoki e utu ana i ngā tira haere.

11 Ka rite ki te kurī e hoki nei ki tōna ruaki,

te wairangi e tuarua ana i tōna pōauau.

12 Ka kite koe i te tangata e mea ana ki a ia he whakaaro nui?

Ki tā te whakaaro tērā e rahi ake tā te wairangi i tāna.

13 E kī ana te māngere, "He raiona kei te ara;

he raiona kei ngā waharoa."

14 He pērā i te tatau e tāhurihuri rā i runga i ōna īnihi,

koia anō te māngere i runga i tōna moenga.

15 E kuhua ana e te māngere tōna ringa ki te rīhi;

he mahi ngenge rawa ki a ia te whakahoki mai ki tōna māngai.

16 He nui kē ake te whakaaro nui o te māngere, ki tāna nei whakaaro,

i tō ngā tāngata tokowhitu e whakaatu ana i te tikanga.

17 Ko te tangata e haere atu ana, e pokanoa ana ki te whawhai ehara nei i a ia,

ko tōna rite kei te tangata e hopu ana i te kurī ki ōna taringa.

18 Rite tonu ki te haurangi e makamaka ana i ngā mea mura,

i ngā pere, i te mate,

19 te tangata e tinihanga ana ki tōna hoa,

e mea ana, "He teka ianei he tākaro tāku?"

20 Ki te kāhore he wahie, ka mate te ahi;

ki te kore hoki he tangata kawekawe kōrero, ka mutu te ngangare.

21 He waro ki ngā ngārahu wera, he wahie ki te ahi;

he pērā te tangata totohe ki te tahu i te ngangare.

22 He rite ngā kupu a te kaikawekawe kōrero ki te maramara reka,

tae tonu iho ki ngā wāhi o roto rawa o te kōpū.

23 He ngutu pukā me te ngākau kino,

ko te rite kei te oko oneone i whakakikoruatia ki te para hiriwa.

24 Ko te tangata mauāhara e whakaware ana ki ōna ngutu,

otiia e rongoātia ana e ia te tinihanga ki roto ki a ia;

25 ki te pai tōna reo, kaua e whakapono ki a ia;

e whitu hoki ngā mea whakarihariha kei roto i tōna ngākau.

26 Ahakoa hīpoki tōna mauāhara i a ia ki te tinihanga,

ka whakakitea nuitia tōna kino ki te aroaro o te whakaminenga.

27 Ko te tangata e keri ana i te rua, ka taka anō ki roto;

ā, ko te tangata e huri ana i te kōhatu, ka hoki mai anō ki runga ki a ia.

28 E kino ana te arero teka ki āna i kuru ai,

ā, ko tā te māngai whakapati, he mahi kia ngaro.