Provérbios 17

1 Pli bona estas seka peco da pano, sed kun trankvileco,

Ol domo plena de viando, kun malpaco.

2 Saĝa sklavo regos super filo hontinda,

Kaj dividos heredon kune kun fratoj.

3 Fandujo estas por arĝento, kaj forno por oro;

Sed la korojn esploras la Eternulo.

4 Malbonfaranto obeas malbonajn buŝojn;

Malveremulo atentas malpian langon.

5 Kiu mokas malriĉulon, tiu ofendas lian Kreinton;

Kiu ĝojas pri ies malfeliĉo, tiu ne restos sen puno.

6 Nepoj estas krono por maljunuloj;

Kaj gloro por infanoj estas iliaj gepatroj.

7 Al malsaĝulo ne konvenas alta parolado,

Kaj ankoraŭ malpli al nobelo mensogado.

8 Donaco estas juvelo en la okuloj de sia mastro;

Kien ajn li sin turnos, li sukcesos.

9 Kiu kovras kulpon, tiu serĉas amikecon;

Sed kiu reparolas pri la afero, tiu disigas amikojn.

10 Pli efikas riproĉo ĉe saĝulo,

Ol cent batoj ĉe malsaĝulo.

11 Malbonulo serĉas nur ribelon;

Sed terura sendato estos sendita kontraŭ lin.

12 Pli bone estas renkonti ursinon, al kiu estas rabitaj ĝiaj infanoj,

Ol malsaĝulon kun lia malsaĝeco.

13 Kiu redonas malbonon por bono,

El ties domo ne malaperos malbono.

14 La komenco de malpaco estas kiel liberigo de akvo;

Antaŭ ol ĝi tro vastiĝis, forlasu la malpacon.

15 Kiu pravigas malvirtulon, kaj kiu malpravigas virtulon,

Ambaŭ estas abomenaĵo por la Eternulo.

16 Por kio servas mono en la mano de malsaĝulo?

Ĉu por aĉeti saĝon, kiam li prudenton ne havas?

17 En ĉiu tempo amiko amas,

Kaj li fariĝas frato en mizero.

18 Homo malsaĝa donas manon en manon,

Kaj garantias por sia proksimulo.

19 Kiu amas malpacon, tiu amas pekon;

Kiu tro alte levas sian pordon, tiu serĉas pereon.

20 Malica koro ne trovos bonon;

Kaj kiu havas neĝustan langon, tiu enfalos en malfeliĉon.

21 Kiu naskas malsaĝulon, tiu havas ĉagrenon;

Kaj patro de malprudentulo ne havos ĝojon.

22 Ĝoja koro estas saniga;

Kaj malĝoja spirito sekigas la ostojn.

23 Kaŝitajn donacojn akceptas malvirtulo,

Por deklini la vojon de la justeco.

24 Antaŭ la vizaĝo de prudentulo estas saĝo;

Sed la okuloj de malsaĝulo estas en la fino de la tero.

25 Filo malsaĝa estas ĉagreno por sia patro,

Kaj malĝojo por sia patrino.

26 Ne estas bone suferigi virtulon,

Nek bati noblulon, kiu agas juste.

27 Kiu ŝparas siajn vortojn, tiu estas prudenta;

Kaj trankvilanimulo estas homo saĝa.

28 Eĉ malsaĝulo, se li silentas, estas rigardata kiel saĝulo;

Kaj kiel prudentulo, se li tenas fermita sian buŝon.

1 Ko te maramara kai, ko te mea maroke me te āta noho hei kīnaki,

pai atu i te whare kī i ngā hākari a te ngangare.

2 Hei rangatira te pononga mahara mō te tama i whakamā ai;

ka whai wāhi anō ia i roto i tō ngā tēina.

3 Ko te oko tahu para mō te hiriwa, ko te oumu mō te kōura;

ko Ihowā ia hei whakamātau mō ngā ngākau.

4 Ko te kaimahi i te hē ka tahuri ki tā te ngutu kino;

ā, ka whai taringa te teka ki tā te arero whanokē.

5 Ko te taunu ki te rawakore he tāwai ki tōna Kaihanga;

ko te tangata e koa ana ki ngā aituā, e kore e kore te whiua.

6 Hei karauna mō ngā koroheke ngā tamariki a ngā tamariki;

nā, ko te korōria o ngā tamariki ko ō rātou mātua.

7 E kore te reo rangatira e tau ki te kūware;

hore rawa anō hoki te ngutu teka ki te rangatira.

8 Ko te tangata i te mea hōmai noa, he kōhatu whakapaipai tērā ki tāna titiro;

tōna tahuritanga ake ki hea, ki hea, ka whiwhi ki te pai.

9 Ko te tangata e hīpoki ana i te hē, e whai ana i te aroha;

tēnā ko te tangata kōrerorero, e wehewehe ana i ngā hoa tupu.

10 Ko te ngotonga o te kupu riri ki roto ki te tangata mātau,

nui atu i tō ngā whiu kotahi rau ki roto ki te whakaarokore.

11 He whakakeke kau tā te tangata kino e whai ai;

nō reira ka tukua atu he karere nanakia ki a ia.

12 Kia tūtaki ki te tangata te pea kua tangohia āna kūao;

pai atu i te whakaarokore i a ia e wairangi ana.

13 Ko te tangata e hōmai ana i te kino hei utu mō te pai,

e kore te kino e neke atu i tōna whare.

14 Ko te tīmatanga o te totohe i rite ki te tangata e tuku ana i te wai kia rere;

nā reira waiho atu te totohe i te mea kīanō i oho te ngangare.

15 Ko te tangata e whakatika ana i tā te tangata kino,

me ia e whakahē ana i tā te tangata tika,

he rite tahi taua rua, he mea whakarihariha ki a Ihowā.

16 Hei aha te utu i te ringa o te kūware,

hei hoko i te whakaaro nui, kāhore nei hoki ōna mātauranga?

17 E aroha ana te hoa i ngā wā katoa;

nā, ko te teina, ko te tuakana, i whānau tērā mō ngā aituā.

18 Ko tā te tangata ngākaukore he papaki ringa;

kua waiho hei whakakapi tūranga i te aroaro o tōna hoa.

19 Ko te tangata e aroha ana ki te ngangare e aroha ana ki te kino;

ko te tangata e whakarewa ana i tōna kūwaha e rapu ana i te whakangaromanga.

20 Ko te ngākau parori kē e kore e kite i te pai;

ko te tangata he whanokē tōna arero ka taka ki te kino.

21 Ka whānau he whakaarokore mā tētahi tangata, hei whakapōuri tērā mōna;

e kore anō hoki e koa te pāpā o te pōauau.

22 He rongoā pai te ngākau koa;

ki te marū ia te wairua, ka maroke ngā wheua.

23 E tango ana te tangata kino i te mea whakapati i te uma,

hei whakapeau kē i ngā ara o te whakarite whakawā.

24 Kei te aroaro o te tangata mātau ngā whakaaro nui;

kei ngā pito ia o te whenua ngā kanohi o te whakaarokore.

25 Ko te tamaiti whakaarokore he mea whakapōuri i tōna pāpā,

he mea whakakawa i te ngākau o tōna whaea.

26 Ehara anō hoki i te mea pai kia whiua te tangata tika,

kia patua rānei ngā rangatira mō te tika.

27 He mātauranga tō te tangata e tohu ana i āna kupu;

ā, he whakaaro tō te tangata i te wairua manawanui.

28 Ko te wairangi nei anō, ki te whakarongo puku, ka kīia he whakaaro nui;

ki te kokopi ōna ngutu, ka kīia ia he tūpato.