Provérbios 23

1 Kiam vi sidiĝos, por manĝi kun reganto,

Rigardu bone, kio estas antaŭ vi;

2 Kaj vi metu tranĉilon al via gorĝo,

Se vi estas avidulo.

3 Ne deziru liajn bongustajn manĝojn;

Ĉar ĝi estas trompa pano.

4 Ne penu riĉiĝi;

Forlasu vian pripensadon.

5 Ĉu vi direktos viajn okulojn al ĝi? ĝi jam ne ekzistos;

Ĉar riĉeco faras al si flugilojn kiel aglo, kaj forflugas al la ĉielo.

6 Ne manĝu panon de malbondeziranto,

Kaj ne deziru liajn bongustajn manĝojn.

7 Ĉar kiaj estas la pensoj en lia animo, tia li ankaŭ estas:

Manĝu kaj trinku, li diros al vi,

Sed lia koro ne estas kun vi.

8 La pecon, kiun vi manĝis, vi elvomos;

Kaj vane vi perdis viajn agrablajn vortojn.

9 En la orelojn de malsaĝulo ne parolu;

Ĉar li malŝatos la saĝecon de viaj vortoj.

10 Ne forŝovu la antikvajn limojn,

Kaj sur la kampon de orfoj ne iru.

11 Ĉar ilia Liberiganto estas forta;

Li defendos ilian aferon kontraŭ vi.

12 Elmetu vian koron al instruo

Kaj viajn orelojn al paroloj de prudento.

13 Ne malvolu puni knabon:

Se vi batos lin per kano, li ne mortos.

14 Vi batos lin per kano,

Kaj lian animon vi savos de Ŝeol.

15 Mia filo, se via koro estos saĝa,

Tiam ĝojos ankaŭ mia koro.

16 Kaj mia internaĵo ĝojos,

Kiam viaj lipoj parolos ĝustaĵon.

17 Via koro sin tiru ne al pekuloj,

Sed al timo antaŭ la Eternulo ĉiutage.

18 Ĉar ekzistas estonteco,

Kaj via espero ne perdiĝos.

19 Aŭskultu vi, mia filo, kaj estu saĝa,

Kaj direktu vian koron al la ĝusta vojo.

20 Ne estu inter la drinkantoj de vino,

Inter tiuj, kiuj manĝas tro da viando;

21 Ĉar drinkemulo kaj manĝegemulo malriĉiĝos,

Kaj dormemulo havos sur si ĉifonaĵojn.

22 Aŭskultu vian patron, kiu vin naskigis,

Kaj ne malŝatu vian patrinon, kiam ŝi maljuniĝos.

23 Veron aĉetu, kaj ne vendu saĝon

Kaj instruon kaj prudenton.

24 Grandan ĝojon havas patro de virtulo,

Kaj naskinto de saĝulo ĝojos pro li.

25 Via patro kaj via patrino ĝojos,

Kaj via naskintino triumfos.

26 Donu, mia filo, vian koron al mi,

Kaj al viaj okuloj plaĉu miaj vojoj.

27 Ĉar malĉastulino estas profunda foso,

Kaj fremda edzino estas malvasta puto.

28 Ŝi embuskas kiel rabisto,

Kaj kolektas ĉirkaŭ si perfidulojn.

29 Ĉe kiu estas ploro? ĉe kiu estas ĝemoj? ĉe kiu estas malpaco?

Ĉe kiu estas plendoj? ĉe kiu estas senkaŭzaj batoj?

Ĉe kiu estas malklaraj okuloj?

30 Ĉe tiuj, kiuj sidas malfrue ĉe vino,

Ĉe tiuj, kiuj venas, por gustumi aroman trinkaĵon.

31 Ne rigardu la vinon, kiel ruĝa ĝi estas,

Kiel ĝi brilas en la pokalo, kiel glate ĝi eniras:

32 En la fino ĝi mordas kiel serpento

Kaj pikas kiel vipuro.

33 Viaj okuloj vidos fremdaĵojn,

Kaj via koro parolos malĝustaĵojn.

34 Kaj vi estos kiel dormanto meze de la maro,

Kaj kiel dormanto sur la supro de masto.

35 Ili batis min, sed ĝi min ne doloris;

Ili frapis min, sed mi ne sentis;

Kiam mi vekiĝos, mi denove tion serĉos.

1 Ki te noho tahi kōrua ko te rangatira ki te kai,

āta whakaaroa mārietia tērā i tōu aroaro;

2 whakapākia he māripi ki tōu korokoro,

ki te mea he tangata kakai koe.

3 Kaua e hiahia ki āna mea reka;

he kai tinihanga hoki ērā.

4 Kaua e tāruke ki te mea taonga;

kāti tāu mea ki tōu mātauranga.

5 E anga mai rānei ōu kanohi ki taua mea korekore nei?

He pono hoki ka whai parirau te taonga,

koia ānō kei te ēkara, rere ana whaka te rangi.

6 Kaua e kainga te kai a te tangata kanohi kino,

kei minamina hoki koe ki āna mea reka.

7 Ko tāna hoki e mea ai i roto i a ia, pērā tonu ia,

"E kai, e inu!" koia tāna kupu ki a koe;

kāhore ia ōna ngākau ki a koe.

8 Ko te kongakonga i kainga e koe, ka ruakina e koe,

ka maumauria anō hoki āu kupu reka.

9 Kaua e kōrero ki ngā taringa o te kūware;

ka whakahāwea hoki ia ki te whakaaro nui o āu kupu.

10 Kei whakanekehia e koe te rohe tawhito;

kei haere koe ki ngā māra a te pani;

11 nō te mea he kaha tō rātou kaiwhakaora;

ka tohea e ia tā rātou tohe ki a koe.

12 Anga atu tōu ngākau ki te ako,

me ōu taringa ki ngā kupu o te mātauranga.

13 Kaua e tohungia te whiu ki te tamaiti;

ki te patua hoki ia e koe ki te rākau, e kore ia e mate.

14 Tātātia ia e koe ki te rākau,

ā, ka whakaorangia e koe tōna wairua i te rēinga.

15 E tāku tama, ki te whakaaro nui tōu ngākau,

ka koa hoki tōku ngākau, āe rā, tōku nei anō;

16 āe rā, ka hari ōku whatumanawa,

ina kōrero ōu ngutu i ngā mea tika.

17 Kei hae tōu ngākau ki te hunga hara;

engari kia wehi koe ki a Ihowā, ā pau noa te rā.

18 He pono hoki tērā ānō he whakautu;

e kore anō hoki tāu i tūmanako ai e hātepea atu.

19 Whakarongo rā, e tāku tama, kia whai whakaaro hoki koe,

ā, whakatikaia tōu ngākau i te ara.

20 Kei uru ki te hunga kakai wāina;

ki te hunga pukukai kikokiko;

21 nō te mea ka tutuki tahi te tangata inuinu rāua ko te tangata kakai ki te rawakore;

he tawhetawhe hoki te kākahu a te momoe mō te tangata.

22 Whakarongo ki tōu pāpā nāna koe;

kaua hoki e whakahāwea ki tōu whaea ina rūruhi ia.

23 Hokona te pono, kaua hoki e whakawhitiwhitia;

āe rā, te whakaaro nui, te ako hoki, me te mātauranga.

24 Nui atu hoki te koa o te pāpā o te tangata tika;

ā, ko te tangata e whānau he tama whakaaro nui māna, ka hari ia ki a ia.

25 Kia hari tōu pāpā rāua ko tōu whaea,

inā, kia koa te wahine i whānau ai koe.

26 E tāku tama, hōmai tōu ngākau ki ahau,

kia manako anō hoki ōu kanohi ki āku ara.

27 Nō te mea he rua hōhonu te wahine kairau;

he poka kūiti te wahine kē.

28 Āe rā, ka whanga ia ānō he kaipāhua,

ā, ka whakatokomahatia e ia ngā tāngata poka kē.

29 Ko wai e auē? Ko wai e tangi?

Ko wai e totohe? Ko wai e ngangautia?

Ko wai e marū, he mea takekore?

Ko wai e whero tonu ōna kanohi?

30 Ko te hunga e noho roa ana ki te wāina;

ko te hunga e haere ana ki te rapu i te wāina whakaranu.

31 Kaua e titiro ki te wāina i te mea e whero ana,

ina puta tōna kara i roto i te kapu,

ina mania tōna heke.

32 Tōna tukunga iho ānō he nākahi e ngau ana,

koia anō kei te wero a te neke.

33 E kite hoki ōu kanohi i ngā mea rerekē,

ā, ka puta he kupu rerekē i tōu ngākau.

34 Āe rā, ka rite koe ki te tangata e takoto ana i waenga moana,

ki te tangata rānei e takoto ana i te tihi o te rewa.

35 Ā, ka mea koe, "Patua ana ahau e rātou, ā, kīhai ahau i mamae;

tātātia ana ahau e rātou, ā, kīhai ahau i mōhio.

Āhea ahau ara ake ai?

Ka rapua anō e ahau."