Provérbios 24

1 Ne sekvu malbonajn homojn,

Kaj ne deziru esti kun ili;

2 Ĉar ilia koro pensas pri perfortaĵo,

Kaj ilia buŝo parolas malbonaĵon.

3 Per saĝo konstruiĝas domo,

Kaj per prudento ĝi fortikiĝas;

4 Kaj per sciado la ĉambroj pleniĝas

Per ĉia havo grandvalora kaj agrabla.

5 Homo saĝa havas forton,

Kaj homo prudenta estas potenca.

6 Kun pripenso faru militon;

Kaj venko venas per multe da konsilantoj.

7 Tro alta estas la saĝo por malsaĝulo;

Ĉe la pordego li ne malfermos sian buŝon.

8 Kiu intencas fari malbonon,

Tiun oni nomas maliculo.

9 Malico de malsaĝulo estas peko;

Kaj blasfemanto estas abomenaĵo por homo.

10 Se vi montriĝis malforta en tago de mizero,

Via forto estas ja malgranda.

11 Savu tiujn, kiujn oni prenis por mortigi,

Kaj ne fortiriĝu de tiuj, kiuj estas kondamnitaj al morto.

12 Se vi diras: Ni tion ne sciis,

La esploranto de koroj ja komprenas,

Kaj la gardanto de via animo ja scias,

Kaj Li redonas al homo laŭ liaj faroj.

13 Manĝu, mia filo, mielon, ĉar ĝi estas bona;

Kaj la mieltavolo estas dolĉa por via gorĝo;

14 Tia estas por via animo la sciado de saĝo, se vi ĝin trovis,

Kaj ekzistas estonteco, kaj via espero ne pereos.

15 Ne insidu, ho malvirtulo, kontraŭ la domo de virtulo;

Ne ataku lian ripozejon;

16 Ĉar sep fojojn virtulo falos, kaj tamen leviĝos;

Sed malvirtuloj implikiĝas en la malfeliĉo.

17 Kiam falas via malamiko, ne ĝoju,

Kaj ĉe lia malfeliĉo via koro ne plezuriĝu;

18 Ĉar eble la Eternulo vidos, kaj tio ne plaĉos al Li,

Kaj Li returnos de li Sian koleron.

19 Ne koleru kontraŭ malbonfarantoj,

Kaj ne enviu la malvirtulojn;

20 Ĉar la malbonulo ne havos estontecon;

La lumilo de malvirtuloj estingiĝos.

21 Timu, mia filo, la Eternulon kaj la reĝon;

Kun ribeluloj ne komunikiĝu.

22 Ĉar subite venos ilia pereo;

Kaj kiu scias, kiam venos la puno de ambaŭ? 23 Ankaŭ ĉi tio estas vortoj de saĝuloj:

Konsideri personojn ĉe juĝado estas ne bone.

24 Kiu diras al malvirtulo: Vi estas virtulo,

Tiun malbenos popoloj, tiun malamos gentoj.

25 Sed kiuj faras riproĉojn, tiuj plaĉas,

Kaj sur ilin venos bona beno.

26 Kiu respondas ĝustajn vortojn,

Tiu kisas per la lipoj.

27 Plenumu vian laboron ekstere,

Pretigu ĉion sur via kampo;

Kaj poste aranĝu vian domon.

28 Ne atestu sen kaŭzo kontraŭ via proksimulo;

Ĉu vi trompus per via buŝo?

29 Ne diru: Kiel li agis kontraŭ mi, tiel mi agos kontraŭ li;

Mi redonos al la homo laŭ lia faro.

30 Mi pasis tra kampo de homo maldiligenta

Kaj tra vinberĝardeno de sensaĝulo;

31 Kaj jen ĉie elkreskis urtiko,

Ĉio estas kovrita de dornoj,

Kaj la ŝtona muro estas detruita.

32 Kaj kiam mi vidis, mi prenis ĝin en mian koron,

Mi rigardis, kaj ricevis instruon:

33 Iom da dormo, iom da dormeto,

Iom da kunmeto de la manoj por kuŝado;

34 Kaj venos via malriĉeco kiel rabisto,

Kaj via senhaveco kiel viro armita.

1 Kei hae koe ki te hunga kino,

kaua hoki e hiahia hei hoa mō rātou.

2 Ko tā tō rātou ngākau hoki e whakaaro ai, he tūkino,

ko tā ō rātou ngutu e kōrero ai, he whanokē.

3 Mā te whakaaro nui ka hangā ai te whare,

ā, mā te mātauranga ka ū ai.

4 Mā te mōhio hoki ka kī ai ngā rūma

i ngā taonga utu nui katoa, i ngā mea āhuareka.

5 He kaha te tangata whakaaro nui;

āe, e whakanuia ana e te tangata mōhio te kaha.

6 Nā, kia pai te ngārahu ina anga koe ki te whawhai;

kei te tokomaha hoki o ngā kaiwhakatakoto whakaaro te ora.

7 He tiketike rawa te whakaaro nui mō te wairangi;

e kore e kuihi tōna māngai i te kūwaha.

8 Ko te tangata e whakaaro ana ki te kino,

ka kīia he whanokē.

9 He hara te whakaaro wairangi;

he mea whakarihariha anō ki te tangata te tangata whakahī.

10 Ki te ngoikore koe i te rā o te hē,

he iti tōu kaha.

11 Whakaorangia te hunga e kawea atu ana ki te mate,

ā, puritia mai hoki e koe te hunga e meatia ana kia whakamatea.

12 Ki te mea koe, "Nanā, kīhai tēnei i mōhiotia e mātou";

kāhore ianei te kaipāuna ngākau i te whakaaro ki tērā?

Ā, ko te kaitiaki o tōu wairua, kāhore rānei ia e mōhio,

e kore rānei e hōmai e ia ki te tangata kia rite ki tāna mahi?

13 Kainga, e tāku tama, te honi, he pai hoki;

me te honikoma, he mea reka hoki ki tōu māngai.

14 Ka mōhio ai koe ki te whakaaro nui, he mea ki tōu wairua;

ki te kitea e koe, he tukunga iho anō tōna, e kore hoki tāu i tūmanako ai e hātepea.

15 Kaua, e te tangata kino, e whanga ki te nohoanga o te tangata tika;

kei tūkino koe ki tōna takotoranga.

16 E hinga ana hoki te tangata tika, e whitu hinganga, ka ara ake anō;

ka whakatakā ia te hunga kino e te hē.

17 Kaua e harakoa ki te hinga tōu hoariri,

kaua hoki tōu ngākau e hari ina taka ia;

18 kei kite a Ihowā, ā, ka hē ki tāna titiro,

ā, ka tahuri atu tōna riri i a ia.

19 Kei mamae koe, he mea mō ngā kaimahi i te kino,

kei hae hoki ki te hunga kino.

20 Kāhore hoki he mutunga pai ki te tangata kino;

ka keto hoki te rama a te hunga kino.

21 E tāku tama, e wehi ki a Ihowā, ki te kīngi hoki;

ā, kaua e whakauru noa atu ki te hunga e mea ana ki te whakaputa kē.

22 Nō te mea ka puta tata te aituā mō rātou;

ā, ko wai ka mōhio ki te whakangaromanga ō rāua tokorua?

Ētahi atu Whakatauki Whakaaronui

23 He whakatauki anō hoki ēnei nā te hunga whakaaro nui:

Ehara i te mea pai kia whakaaro ki te kanohi tāngata ina whakawā.

24 Ko te tangata e mea ana ki te tangata kino, "He tika koe,"

ka kanga ngā iwi ki a ia, ka whakarihariha ngā tauiwi ki a ia.

25 Otiia ka koa ngā ngākau o te hunga e rīria ai tōna hē,

ka tau iho anō hoki te manaaki pai ki runga ki a rātou.

26 Ka kihia e ia ngā ngutu e whakahoki ana

i ngā kupu tika.

27 Meinga kia takoto pai tāu mahi i waho,

kia rite hoki hei meatanga māu i te māra;

muri iho ka hanga i tōu whare.

28 Kaua koe e tū hei kaiwhakaatu hē mō tōu hoa, i te mea kāhore he take;

ā, kaua e tinihanga ki ōu ngutu.

29 Kaua e kī, "Ka meatia anō e ahau ki a ia tāna i mea ai ki ahau;

ka rite ki tā te tangata mahi tāku e whakahoki ai ki a ia."

30 I haere ahau i te taha o te māra a te māngere,

i te taha hoki o te māra wāina a te tangata kāhore ōna mahara;

31 nā, kua tupuria katoatia e te tātarāmoa,

kapi tonu te mata o te māra i te ongaonga,

ā, ko tō reira taiepa kōhatu kua oti te wāhi.

32 Kātahi ahau ka titiro, ka āta whakaaroaro;

ka kite ahau, ā, ka hopu mai hei ako mōku.

33 Kia iti ake nei te wāhi e parangia ai, kia iti ake nei te moe,

kia iti ake te kōtuituitanga o ngā ringa ka moe ai.

34 Ka pērā te haerenga mai o tōu mūhore ānō he kaipāhua;

o tōu rawakore hoki ānō he tangata mau patu.