Provérbios 8

1 Ĉu ne vokas la saĝo?

Kaj ĉu la prudento ne aŭdigas sian voĉon?

2 Ĝi staras sur la pinto de altaĵoj,

Apud la vojo, ĉe la vojkruĉiĝoj.

3 Apud la pordegoj, ĉe la eniro en la urbon,

Ĉe la eniro tra la pordoj, ĝi kantas:

4 Al vi, ho viroj, mi vokas;

Kaj mia voĉo sin turnas al la homoj:

5 Komprenu, naivuloj, la prudenton,

Kaj sensprituloj prenu en la koron.

6 Aŭskultu, ĉar mi parolos gravaĵon,

Kaj ĝustaĵo eliros el mia buŝo.

7 Ĉar mia lango parolos veron,

Kaj malpiaĵon abomenas miaj lipoj.

8 Justaj estas ĉiuj paroloj de mia buŝo;

Ili ne enhavas falson kaj malicon.

9 Ĉiuj ili estas ĝustaj por tiu, kiu ilin komprenas,

Kaj justaj por tiuj, kiuj akiris scion.

10 Prenu mian instruon, kaj ne arĝenton;

Kaj la scion ŝatu pli, ol plej puran oron.

11 Ĉar saĝo estas pli bona ol multekostaj ŝtonoj;

Kaj nenio, kion oni povas deziri, povas esti egala al ĝi.

12 Mi, saĝo, loĝas kun la prudento,

Kaj mi trovas prudentajn konsilojn.

13 Timo antaŭ la Eternulo malamas malbonon,

Fieron, malhumilon, kaj malbonan vojon;

Malsinceran buŝon mi malamas.

14 De mi venas konsilo kaj bonaranĝo;

Mi estas prudento; al mi apartenas forto.

15 Per mi reĝas la reĝoj,

Kaj la estroj donas leĝojn de justeco.

16 Per mi regas la princoj

Kaj la potenculoj kaj ĉiuj juĝantoj sur la tero.

17 Mi amas miajn amantojn;

Kaj miaj serĉantoj min trovos.

18 Riĉo kaj gloro estas ĉe mi,

Daŭra havo kaj justo.

19 Mia frukto estas pli bona ol oro kaj ol plej pura oro;

Kaj la rikolto de mi estas pli bona ol elektita arĝento.

20 Laŭ la vojo de vero mi iras,

Laŭ la vojstreko de la justo;

21 Por heredigi al miaj amantoj esencan bonon,

Kaj plenigi iliajn trezorejojn.

22 La Eternulo min formis en la komenco de Sia vojo,

Antaŭ Siaj kreitaĵoj, tre antikve.

23 Antaŭ eterno mi estis firme fondita, en la komenco,

Antaŭ la kreo de la tero.

24 Kiam ankoraŭ ne ekzistis la abismoj, mi estis jam naskita,

Kiam ankoraŭ ne ekzistis fontoj, ŝprucigantaj akvon.

25 Antaŭ ol la montoj estis starigitaj,

Antaŭ la altaĵoj mi estis kreita;

26 Kiam la tero ankoraŭ ne estis farita, nek la kampoj,

Nek la komencaj polveroj de la mondo.

27 Dum Li firmigis la ĉielojn, mi jam estis tie;

Dum Li desegnis limojn sur la supraĵo de la abismo,

28 Dum Li fortikigis la nubojn supre,

Dum Li firmigis la fontojn de la abismo,

29 Dum Li donis Sian leĝon al la maro,

Por ke la akvoj ne transpaŝu siajn bordojn,

Kaj dum Li difinis la fundamentojn de la tero:

30 Tiam mi estis ĉe Li kiel konstruanto;

Mi estis la ĝojo de ĉiuj tagoj,

Ludante antaŭ Li ĉiutempe.

31 Mi ludas sur Lia mondo-tero;

Kaj mia ĝojo estas inter la homidoj.

32 Kaj nun, infanoj, aŭskultu min;

Kaj feliĉaj estos tiuj, kiuj iras laŭ miaj vojoj.

33 Aŭskultu instruon kaj saĝiĝu,

Kaj ne forĵetu ĝin.

34 Feliĉa estas la homo, kiu min aŭskultas,

Kiu maldormas ĉiutage ĉe miaj pordoj,

Kiu staras garde ĉe la fostoj de miaj pordegoj.

35 Ĉar kiu min trovis, tiu trovis vivon,

Kaj akiros favoron de la Eternulo.

36 Sed kiu maltrafas min, tiu difektas sian animon;

Ĉiuj, kiuj min malamas, amas la morton.

Te Karanga o te Whakaaronui

1 He teka ianei kei te karanga te whakaaro nui,

e puaki ana anō te reo o te mātauranga?

2 I runga i ngā wāhi tiketike tōna tūranga,

i te ara i te tūtakitanga o ngā huarahi;

3 hāmama ana ia i te taha o ngā kūwaha,

i te ngutu o te pā, i te tomokanga atu i ngā tatau:

4 "Ki a koutou, e ngā tāngata, tāku karanga;

ki ngā tama anō a te tangata tōku reo.

5 E ngā kūware, kia mātau koutou ki te ngārahu tūpato;

e ngā wairangi, kia mōhio te ngākau.

6 Whakarongo mai, ka kōrerotia hoki e ahau ngā mea pai rawa;

ko tā ōku ngutu e whakapuaki ai ko ngā mea e rite ana.

7 He pono hoki te kōrero a tōku māngai;

he mea whakarihariha anō te kino ki ōku ngutu.

8 Kei runga i te tika ngā kupu katoa a tōku māngai;

kāhore he whakapeka, he whanokē rānei, i roto.

9 Ko ēnei katoa he mārama ki te tangata e mātau ana,

he tika ki te hunga i kitea ai te mōhio.

10 Manakohia mai tāku ako, kaua te hiriwa;

ko te mātauranga, nui atu i te kōura pai rawa.

11 Pai atu hoki te whakaaro nui i ngā rupi;

e kore hoki ngā mea katoa e minaminatia nei e tau hei whakarite mōna.

12 "Kua meinga e ahau, e te whakaaro nui, ko te ngārahu pai hei nohoanga mōku,

e kitea ana e ahau te mōhio me te āta whakaaro.

13 Ko te wehi ki a Ihowā koia tēnā ko te kino ki te hē.

E kino ana ahau ki te whakapehapeha, ki te whakakake,

ki te ara hē, ki te māngai whanokē.

14 Ko te whakaaro tika, ko te whakaaro nui, nāku;

ko ahau te mātauranga, kei ahau te kaha.

15 Nāku ngā kīngi i kīngi ai,

nāku ngā rangatira i whakatakoto ai i te tika.

16 Nāku i whai rangatiratanga ai ngā rangatira,

ngā tāngata nunui, arā ngā kaiwhakawā katoa o te whenua.

17 E arohaina ana e ahau te hunga e aroha ana ki ahau;

ko te hunga hoki e āta rapu ana i ahau, e kite rātou i ahau.

18 He taonga, he korōria kei ahau,

āe rā, he rawa mau tonu, he tika.

19 Pai atu ōku hua i te kōura, āe rā, i te kōura parakore;

ko ngā mea e puta ana i ahau, pai atu i te hiriwa kōwhiri.

20 Kei ngā ara o te tika ahau e haere ana,

kei waenganui i ngā huarahi o te whakawā;

21 kia meinga ai e ahau te hunga e aroha ana ki ahau kia whiwhi ki te rawa,

kia whakakīia ai e ahau ā rātou takotoranga taonga."

Te Pūtakenga mai o te Whakaaronui

22 "I a Ihowā ahau, nō te tīmatanga rā anō o ōna ara,

nō mua atu i āna mahi o neherā.

23 Nōnamata riro ahau i whakaritea ai,

nō te tīmatanga, nō mua atu i te whenua.

24 I te mea kāhore anō ngā rire, kua whānau ahau;

i te mea kīanō he puna whai wai.

25 Nō mua atu i te whakaūnga o ngā maunga,

nō mua i ngā pukepuke tōku whānautanga;

26 i te mea kāhore anō i hangā noatia e ia te whenua, me ngā pārae,

me te tīmatanga o te puehu o te ao.

27 I tāna whakatūranga i ngā rangi, i reira anō ahau;

i tāna whakaritenga i te awhi mō te mata o te rire;

28 i tāna whakapūmautanga i ngā rangi i runga;

i te totōtanga o ngā puna o te rire;

29 i tāna rohenga mai i te moana,

kei takahia tāna kupu e ngā wai;

i tāna waitohutanga i ngā tūranga o te whenua,

30 i reira ahau i tōna taha, he tohunga ki ngā mahi;

he ahau nōna i ia rā, i ia rā,

e koa ana i ngā wā katoa i tōna aroaro;

31 e koa ana ki tāna ao,

ā, ko tāku i āhuareka ai ko ngā tama a te tangata.

32 "Nō reira, e āku tamariki, whakarongo mai ki ahau;

ka hari hoki te hunga e pupuri ana i ōku ara.

33 Whakarongo mai ki te ako, kia whai whakaaro ai koutou;

kaua hoki e paopaongia.

34 Ka hari te tangata e whakarongo ana ki ahau,

e tatari ana i ōku tatau i tēnei rā, i tēnei rā,

e whanga ana i ngā pou o ōku kūwaha.

35 Ko te tangata hoki e kite ana i ahau, e kite ana i te ora,

ka whiwhi anō ia ki tā Ihowā manako mai.

36 Ko te tangata ia e hara ana ki ahau, he mahi nanakia tāna ki tōna wairua ake;

ko te hunga katoa e kino ana ki ahau, e aroha ana ki te mate."