Provérbios 4

1 Aŭskultu, infanoj, la instruon de la patro,

Kaj atentu, por lerni prudenton;

2 Ĉar bonan instruon mi donis al vi;

Mian leĝon ne forlasu.

3 Ĉar mi estis filo de mia patro,

Dorlotata kaj sola de mia patrino.

4 Kaj li instruis min, kaj diris al mi:

Via koro akceptu miajn vortojn;

Observu miajn ordonojn, kaj vi vivos.

5 Akiru saĝon, akiru prudenton;

Ne forgesu, kaj ne deflankiĝu de la paroloj de mia buŝo.

6 Ne forlasu ĝin, kaj ĝi vin gardos;

Amu ĝin, kaj ĝi zorgos pri vi.

7 La komenco de saĝo estas: akiru saĝon;

Kaj por via tuta havo akiru prudenton.

8 Ŝatu ĝin alte, kaj ĝi vin altigos;

Kaj ĝi donos al vi honoron, se vi ĝin enbrakigos.

9 Ĝi donos ĉarman ornamon al via kapo;

Belan kronon ĝi donacos al vi.

10 Aŭskultu, mia filo, kaj akceptu miajn vortojn;

Kaj multiĝos la jaroj de via vivo.

11 Mi kondukos vin laŭ la vojo de saĝo;

Mi irigos vin sur rekta vojstreko.

12 Kiam vi iros, via irado ne estos malfaciligata;

Kaj kiam vi kuros, vi ne falpuŝiĝos.

13 Tenu forte la instruon, ne forlasu ĝin;

Konservu ĝin, ĉar ĝi estas via vivo.

14 La vojstrekon de malpiuloj ne iru,

Kaj ne ekpaŝu sur la vojo de malbonuloj;

15 Evitu ĝin, ne trapasu ĝin;

Flankiĝu de ĝi, kaj preterpasu.

16 Ĉar ili ne ekdormas, se ili ne faris malbonon;

Kaj ili perdas la dorman ripozon, se ili ne pekigis;

17 Ĉar ili manĝas panon de malpio

Kaj trinkas vinon de krimo.

18 Kaj la vojo de piuloj estas kiel lumo leviĝanta,

Kiu ĉiam pli lumas ĝis plena tagiĝo.

19 La vojo de malpiuloj estas kiel mallumo;

Ili ne scias, je kio ili falpuŝiĝos.

20 Mia filo, atentu miajn vortojn;

Klinu vian orelon al miaj paroloj.

21 Ili ne foriĝu de viaj okuloj;

Gardu ilin en via koro.

22 Ĉar ili estas vivo por tiuj, kiuj ilin trovis,

Kaj sanigaj por ilia tuta korpo.

23 Pli ol ĉion gardatan, gardu vian koron;

Ĉar el ĝi eliras la vivo.

24 Forigu de vi falsemon de la buŝo,

Kaj malicon de la lipoj malproksimigu de vi.

25 Viaj okuloj rigardu rekte,

Kaj viaj palpebroj direktiĝu rekte antaŭen.

26 Fortikigu la direkton de viaj piedoj,

Kaj ĉiuj viaj vojoj estu firmaj.

27 Ne ŝanceliĝu dekstren, nek maldekstren;

Forigu de malbono vian piedon.

He Tohutohu a-Mātua

1 Whakarongo, e āku tamariki, ki te whakaako a te matua,

tahuri mai hoki kia mātauria ai ngā whakaaro mōhio.

2 He pai hoki te kupu mōhio ka hoatu nei e ahau ki a koutou,

kaua tāku ture e whakarērea.

3 He tama anō hoki ahau ki tōku pāpā,

ā, he ngāwari, he mea kotahi e matenuitia ana e tōku whaea,

4 i whakaako anō ia i ahau, i mea ki ahau,

"Puritia āku kupu e tōu ngākau;

kia mau ki āku whakahau, ā, e ora koe.

5 Whāia mōu te whakaaro nui, whāia mōu te mātauranga;

kaua e wareware ki tērā,

kaua hoki e neke atu i ngā kupu a tōku māngai.

6 Kaua ia e whakarērea, ā, māna koe e tiaki;

arohaina ia, ā, māna koe e mau ai.

7 Ko te whakaaro nui te tino mea:

Nō reira whāia mōu te whakaaro nui,

ā, i ōu whiwhinga katoa, kia whiwhi koe ki te mātauranga.

8 Whakanuia ia, ā, māna koe ka kake ai;

ka whakahōnore ia i a koe ki te awhitia e koe.

9 Ka hōmai e ia he pare ātaahua ki tōu māhunga,

ka pōtaea anō koe e ia ki te karauna whakapaipai."

Kia Mau ki te Ara Tika

10 Whakarongo, e tāku tama, maharatia āku kupu,

ā, he maha ngā tau e ora ai koe.

11 He mea whakaako koe nāku ki te ara o te whakaaro nui;

he mea ārahi koe nāku i ngā ara o te tika.

12 Ka haere koe, e kore ōu takahanga e whakakikītia mai;

ki te rere koe, e kore koe e tūtuki.

13 Kia mau ki te ako, kaua e tukua atu;

matapoporetia iho, ko tōu oranga hoki ia.

14 Kaua e haere i te ara o te hunga kino,

kaua hoki e takahia te huarahi o te hunga hē.

15 Anga kē ake; kaua e tika nā reira;

peka ake i taua ara, haere tonu atu.

16 E kore hoki rātou e moe ki te kore e oti tētahi mahi hē mā rātou;

riro rawa tō rātou moe, ki te kāhore tētahi tangata e hinga i a rātou.

17 Nō te kino hoki te taro e kainga ana e rātou,

nō te nanakia te wāina e inumia ana e rātou.

18 Ko te huarahi ia o te hunga tika, koia anō kei te mārama e whiti ana,

ā, ka neke haere tonu ake tōna mārama, ā taea noatia te tino rā.

19 Ko te ara o te hunga kino, me he pōuri,

e kore rātou e mōhio ki te mea i tūtuki ai rātou.

20 E tāku tama, tahuri ki āku kupu;

anga mai tōu taringa ki āku kōrero.

21 Kei kotiti kē ēnei i ōu kanohi;

puritia i waenganui o tōu ngākau.

22 He oranga ēnei mō te hunga e kitea ai,

he rongoā mō ō rātou kikokiko katoa.

23 Kia pau ōu mahara ki te tiaki i tōu ngākau,

nō reira hoki ngā putanga o te ora.

24 Whakarērea te māngai whanokē,

kia matara rawa i a koe ngā ngutu tutū.

25 Kia hāngai tonu te titiro whakamua a ōu kanohi,

kia titiro ōu kamo ki mua tonu i a koe.

26 Whakatikaia te huarahi o ōu waewae,

kia ū anō hoki ōu ara katoa.

27 Kaua e peka ki matau, ki mauī;

kia anga kē tōu waewae i te kino.