Provérbios 19

1 Pli bona estas malriĉulo, kiu iras en sia senkulpeco,

Ol homo, kiu estas malicbuŝulo kaj malsaĝulo.

2 Vivo sen prudento ne estas bona;

Kaj kiu tro rapidas, tiu maltrafas la vojon.

3 Malsaĝeco de homo erarigas lian vojon,

Kaj lia koro koleras la Eternulon.

4 Riĉeco donas multon da amikoj;

Sed malriĉulo estas forlasata de sia amiko.

5 Falsa atestanto ne restos sen puno;

Kaj kiu elspiras mensogojn, tiu ne saviĝos.

6 Multaj serĉas favoron de malavarulo;

Kaj ĉiu estas amiko de homo, kiu donas donacojn.

7 Ĉiuj fratoj de malriĉulo lin malamas;

Tiom pli malproksimiĝas de li liaj amikoj!

Li havas esperon pri vortoj, kiuj ne estos plenumitaj.

8 Kiu akiras prudenton, tiu amas sian animon;

Kiu gardas saĝon, tiu trovas bonon.

9 Falsa atestanto ne restos sen puno;

Kaj kiu elspiras mensogojn, tiu pereos.

10 Al malsaĝulo ne konvenas agrablaĵo;

Ankoraŭ malpli konvenas al sklavo regi super princoj.

11 Saĝo de homo faras lin pacienca;

Kaj gloro por li estas pardoni pekon.

12 Kiel kriego de leono estas la kolero de reĝo;

Kaj lia favoro estas kiel roso sur herbo.

13 Pereo por sia patro estas malsaĝa filo;

Kaj malpacema edzino estas kiel konstanta gutado.

14 Domo kaj havo estas heredataj post gepatroj;

Sed saĝa edzino estas de la Eternulo.

15 Mallaboremeco enigas en profundan dormon,

Kaj animo maldiligenta suferos malsaton.

16 Kiu konservas moralordonon, tiu konservas sian animon;

Sed kiu ne atentas Lian vojon, tiu mortos.

17 Kiu kompatas malriĉulon, tiu pruntedonas al la Eternulo,

Kaj Tiu redonos al li por lia bonfaro.

18 Punu vian filon, dum ekzistas espero,

Sed via koro ne deziru lian pereon.

19 Koleranto devas esti punata;

Ĉar se vi lin indulgos, li fariĝos ankoraŭ pli kolerema.

20 Aŭskultu konsilon kaj akceptu admonon,

Por ke vi poste estu saĝa.

21 Multaj estas la intencoj en la koro de homo,

Sed la decido de la Eternulo restas fortike.

22 Ornamo estas por la homo lia bonfaro;

Kaj pli bona estas malriĉulo, ol homo mensogema.

23 Timo antaŭ la Eternulo kondukas al vivo,

Al sateco, kaj al evito de malbono.

24 Mallaboremulo metas sian manon en la poton,

Kaj eĉ al sia buŝo li ĝin ne relevas.

25 Se vi batos blasfemanton, sensciulo fariĝos atenta;

Se oni punas saĝulon, li komprenas la instruon.

26 Kiu ruinigas patron kaj forpelas patrinon,

Tiu estas filo hontinda kaj malbeninda.

27 Ĉesu, mia filo, aŭskulti admonon

Kaj tamen dekliniĝi de la vortoj de la instruo.

28 Fripona atestanto mokas juĝon;

Kaj la buŝo de malvirtuloj englutas maljustaĵon.

29 La blasfemantojn atendas punoj,

Kaj batoj la dorson de malsaĝuloj.

1 He pai kē te rawakore e haere ana i runga i tōna tapatahi,

i te ngutu whanokē, i te whakaarokore.

2 Nā, ehara hoki i te mea pai kia kaua he mātauranga mō te wairua;

ā, ko te tangata e hohoro ana ōna waewae, ka hara.

3 E whakaparoritia ana te ara o te tangata e tōna wairangi;

e amuamu ana hoki tōna ngākau ki a Ihowā.

4 Mā te rawa ka tokomaha atu ai ngā hoa aroha;

e wehea atu ana ia, te rawakore i tōna hoa aroha.

5 E kore te kaiwhakapae teka e whakaharakoretia;

e kore hoki e mawhiti te tangata kōrero teka.

6 He tokomaha e whai kia manakohia e te tangata ringa mahora;

he hoa aroha hoki ngā tāngata katoa nō te tangata e hōmai mea ana.

7 E kino ana ngā tēina katoa o te rawakore ki a ia;

nā, nui kē atu te mataratanga atu o ōna hoa i a ia!

Whai noa āna kupu i a rātou,

heoi kua riro rātou.

8 Ko te tangata e mea ana ki te whakaaro nui mōna, e aroha ana ki tōna wairua ake;

ko te tangata e pupuri ana i te mātauranga, ka tūtaki ki te pai.

9 E kore te kaiwhakapae teka e whakaharakoretia;

ka hunā hoki te tangata kōrero teka.

10 E kore e tau te noho rangatira ki te whakaarokore;

he makere rawa te noho ko te pononga hei rangatira mō ngā rangatira.

11 Ko te ngārahu tūpato ka pupuri i tōna riri;

ā, hei whakakorōria mōna te whakarere noa iho i te hē.

12 Ko te riri o te kīngi rite tonu ki te hāmama o te raiona;

ko tana manako ia ānō he tōmairangi i runga i te tarutaru.

13 He aituā mō tōna pāpā te tamaiti whakaarokore;

ā, ko ngā ngangare a te wahine, me te māturuturu pūputu tonu.

14 He whare, he taonga i tuku iho i ngā mātua;

ko te hoa wahine mahara i a Ihowā.

15 Mā te māngere e mea kia moe i te moe reka;

ka matekai hoki te wairua o te rōrā.

16 Ko te tangata e pupuri ana i te whakahau e pupuri ana i tōna wairua;

engari, ko te tangata kore whakaaro ki ōna ara ka mate.

17 Ko te tangata e ohaoha ana ki te rawakore e whakatārewa moni ana ki a Ihowā,

ā, ka utua ki a ia tāna mahi atawhai.

18 Pākia tāu tama, i te mea kua whai manakohanga;

kaua hoki tōu ngākau e whai tonu i te whakangaromanga mōna.

19 Ko te tangata riri nui māna e waha tōna hē;

ki te whakaora hoki koe i a ia, ka waiho tonu tēnā hei mahi māu.

20 Whakarongo ki te kupu tohutohu, tahuri mai hoki ki te ako,

kia whai whakaaro ai koe i tōu mutunga iho.

21 He maha ngā whakaaro i roto i te ngākau o te tangata;

e tū tonu ana ia tā Ihowā tikanga.

22 Ko te hiahia o te tangata te aronga o tana atawhai;

engari te rawakore i te tangata teka.

23 Ko te wehi ki a Ihowā te ara ki te ora;

ā, ko te tangata kei a ia tērā, ka noho mākona;

e kore tētahi hē e pā ki a ia.

24 E kuhua ana e te māngere tōna ringa ki te rīhi,

e kore rawa nei e whakahokia e ia ki tōna māngai.

25 Pākia te tangata whakahī, ā, ka tūpato ngā kūware;

ākona hoki te tangata mahara, ā, ka mōhio ia ki te mātauranga.

26 Ko te tangata e pāhua ana i tōna pāpā, e pei atu ana hoki i tōna whaea,

he tama ia e whakamā ai, e ingoa kino ai hoki.

27 Kāti, e tāku tama, te whakarongo ki te ako

hei mea kau e kotiti atu ai i ngā kupu o te mātauranga.

28 E whakahī ana te kaiwhakaatu hē ki te whakawā;

e horomia ana hoki te kino e te māngai o te hunga kino.

29 Kua rite he whakawā mō ngā whakahī,

he whiu mō te tuarā o ngā whakaarokore.