Provérbios 27

1 Ne fanfaronu pri la morgaŭa tago;

Ĉar vi ne scias, kion naskos la tago.

2 Alia vin laŭdu, sed ne via buŝo;

Fremdulo, sed ne viaj lipoj.

3 Peza estas ŝtono, kaj sablo estas ŝarĝo;

Sed kolero de malsaĝulo estas pli peza ol ambaŭ.

4 Kolero estas kruelaĵo, kaj furiozo estas superakvego;

Sed kiu sin tenos kontraŭ envio?

5 Pli bona estas riproĉo nekaŝita,

Ol amo kaŝita.

6 Fidelkoraj estas la batoj de amanto;

Sed tro multaj estas la kisoj de malamanto.

7 Sata animo malŝatas mieltavolon,

Sed por malsata animo ĉio maldolĉa estas dolĉa.

8 Kiel birdo, kiu forlasis sian neston,

Tiel estas homo, kiu forlasis sian lokon.

9 Oleo kaj odorfumaĵo ĝojigas la koron,

Kaj la konsilo de amiko estas dolĉaĵo por la animo.

10 Ne forlasu vian amikon kaj la amikon de via patro,

Kaj en la domon de via frato ne iru en la tago de via mizero;

Pli bona estas najbaro proksima, ol frato malproksima.

11 Estu saĝa, mia filo, kaj ĝojigu mian koron;

Kaj mi havos kion respondi al mia insultanto.

12 Prudentulo antaŭvidas malbonon, kaj kaŝiĝas;

Sed naivuloj antaŭenpaŝas, kaj difektiĝas.

13 Prenu la veston de tiu, kiu garantiis por aliulo;

Kaj pro la fremduloj prenu de li garantiaĵon.

14 Kiu frue matene benas sian proksimulon per laŭta voĉo,

Tiu estos opiniata malbenanto.

15 Defluilo en pluva tago

Kaj malpacema edzino estas egalaj.

16 Kiu ŝin retenas, tiu retenas venton

Kaj volas kapti oleon per sia dekstra mano.

17 Fero akriĝas per fero,

Kaj homon akrigas la rigardo de lia proksimulo.

18 Kiu gardas figarbon, tiu manĝos ĝiajn fruktojn;

Kaj kiu gardas sian sinjoron, tiu estos honorata.

19 Kiel en la akvo vizaĝo speguliĝas al vizaĝo,

Tiel la koro de homo estas kontraŭ alia koro.

20 Ŝeol kaj la abismo neniam satiĝas;

Kaj ankaŭ la okuloj de homo neniam satiĝas.

21 Kiel fandujo por arĝento kaj forno por oro,

Tiel estas por homo la buŝo de lia laŭdanto.

22 Se vi pistos malsaĝulon en pistujo inter griaĵo,

Lia malsaĝeco de li ne apartiĝos.

23 Bone konu viajn ŝafojn,

Atentu viajn brutarojn.

24 Ĉar riĉeco ne daŭras eterne,

Kaj krono ne restas por ĉiuj generacioj.

25 Aperas herbo, montriĝas verdaĵo,

Kaj kolektiĝas kreskaĵoj de la montoj.

26 Ŝafidoj estas, por vesti vin,

Kaj kaproj, por doni al vi la eblon aĉeti kampon.

27 Estas sufiĉe da kaprina lakto, por nutri vin, por nutri vian domon,

Kaj por subteni la vivon de viaj servantinoj.

1 Kei whakamanamana koe ki te rā āpōpō;

kāhore hoki koe e mōhio ko te aha e puta mai i roto i te rā.

2 Mā tētahi atu tangata te whakamoemiti mōu, kaua mā tōu māngai ake;

mā te tangata kē, kaua mā ōu ngutu ake.

3 He taimaha te kōhatu, he taimaha anō te kirikiri;

he taimaha atu ia i ā rāua tahi te pukuriri o te wairangi.

4 He mea nanakia te riri, he rūtaki te āritarita;

ko wai ia e tū i mua i te hae?

5 He pai kē te riri matanui

i te aroha huna.

6 Ko ngā patu a te hoa aroha he mea nā te pono;

ko ngā kihi ia a te hoariri auau rawa.

7 E ngaruru ana te wairua mākona ki te honikoma;

engari ki te wairua hiakai, reka kau ngā mea kawa katoa.

8 Rite tonu ki te manu e ātiutiu noa atu ana i tōna kōhanga

te tangata e ātiutiu noa atu ana i tōna wāhi.

9 He whakahari ngākau te hinu me te whakakakara;

he pērā anō ngā āhuareka o tō te tangata hoa aroha

i ahu mai i ngā tikanga mateoha i whakatakotoria e tōna ngākau.

10 Ko tōu hoa aroha ake, ā, ko te hoa hoki o tōu pāpā, kaua e whakarērea;

kaua hoki e haere ki te whare o tōu tuakana i te rā e mate ai koe.

He pai kē hoki te hoa e tata ana

i te tuakana i tawhiti.

11 E tāku tama, kia whakaaro nui, kia koa ai tōku ngākau,

kia whakahoki kupu ai hoki ahau ki te hunga e tāwai ana ki ahau.

12 E kite atu ana te tangata tūpato i te hē, ā, ka huna i a ia;

tēnā ko te kūware, haere tonu atu, mamae tonu atu.

13 Tangohia te kākahu o te kaiwhakakapi mō te tangata kē;

tōna taunaha anō hoki mō tā te wahine kē.

14 Ko te tangata e maranga ana i te atatū,

he nui hoki tōna reo ki te manaaki i tōna hoa,

ka kīia tāna he kanga.

15 He māturuturu e pūputu tonu ana i te rā nui te ua,

he wahine ngangare, rite tonu rāua;

16 ko te tangata e mea ana ki te pēhi i a ia,

e mea ana ki te pēhi i te hau, ā, ka tūtaki tōna ringa matau ki te hinu.

17 Ko te rino hei whakakoi mō te rino;

waihoki ko te tangata anō hei whakakoi i te mata o tōna hoa.

18 Ko te kaitiaki o te piki, ka kai i ōna hua;

ka whakahōnoretia te tangata e whakaaro ana ki tōna rangatira.

19 He pērā i te wai, tiro atu, tiro mai he kanohi,

ka pēnā anō tō te tangata ngākau ki te tangata.

20 Ko te rēinga, ko te whakangaromanga, e kore e mākona;

e kore anō hoki e mākona ngā kanohi o te tangata.

21 Ko te oko tahu para mō te hiriwa, ko te oumu mō te kōura;

ā, ko te whakanui i a ia, hei whakamātautau mō te tangata.

22 Ahakoa i tukua e koe te wairangi ki te tuki i roto i te kumete

i waenga i ngā wīti pēpē,

e kore tōna whakaarokore e riro.

23 Kia anga nui koa kia mōhio ki te āhua o āu hipi,

ā, kia pai te tiaki i āu kāhui kau;

24 e kore hoki te taonga e mau tonu;

e mau ianei te karauna ki ngā whakatupuranga katoa?

25 Kua whāiti te hei, e kitea ana te tupu hou,

ā, e kohikohia ana ngā otaota o ngā maunga.

26 Hei mea kākahu mōu ngā reme,

ā, ko ngā koati hei utu mō te māra.

27 Ā tērā te waiū koati, he nui noa atu hei kai māu,

hei kai hoki mā tōu whare,

hei oranga anō hoki mō āu kōtiro.