Provérbios 10

1 Sentencoj de Salomono.

Saĝa filo estas ĝojo por sia patro,

Kaj filo malsaĝa estas malĝojo por sia patrino.

2 Maljustaj trezoroj ne donas utilon;

Sed bonfaremo savas de morto.

3 La Eternulo ne malsatigos animon de piulo;

Sed la avidon de malpiulo Li forpuŝas.

4 Maldiligenta mano malriĉigas;

Sed mano de diligentuloj riĉigas.

5 Kiu kolektas dum la somero, tiu estas filo saĝa;

Sed kiu dormas en la tempo de rikolto, tiu estas filo hontinda.

6 Beno estas sur la kapo de piulo;

Sed la buŝo de malpiulo kaŝas krimon.

7 La memoro de piulo estas benata;

Sed la nomo de malpiuloj forputros.

8 Kiu havas saĝan koron, tiu akceptos moralordonojn;

Sed kiu havas malsaĝan buŝon, tiu renversiĝos.

9 Kiu iras en senkulpeco, tiu iras sendanĝere;

Sed kiu kurbigas siajn vojojn, tiu estos punita.

10 Kiu grimacas per la okulo, tiu kaŭzas suferon;

Kaj kiu havas malsaĝan buŝon, tiu renversiĝos.

11 La buŝo de piulo estas fonto de vivo;

Sed la buŝo de malpiulo kaŝas krimon.

12 Malamo kaŭzas malpacon;

Sed amo kovras ĉiujn pekojn.

13 Sur la lipoj de prudentulo troviĝas saĝo;

Sed vergo apartenas al la dorso de sensaĝulo.

14 Saĝuloj konservas la scion;

Sed la buŝo de malsaĝulo estas proksima al la pereo.

15 La havo de riĉulo estas lia fortika urbo;

Sed pereo por la malriĉuloj estas ilia malriĉo.

16 La laborpago de piulo estas por la vivo;

La enspezoj de malpiulo estas por peko.

17 Kiu konservas la instruon, tiu iras al vivo;

Sed kiu forĵetas atentigon, tiu restas en eraro.

18 Kiu kaŝas malamon, tiu havas falseman buŝon;

Kaj kiu elirigas kalumnion, tiu estas malsaĝulo.

19 Ĉe multo da vortoj ne evitebla estas peko;

Sed kiu retenas siajn lipojn, tiu estas saĝa.

20 La lango de piulo estas plej bonspeca arĝento;

La koro de malpiuloj estas kiel nenio.

21 La lipoj de piulo gvidas multajn;

Sed malsaĝuloj mortas pro manko de saĝo.

22 La beno de la Eternulo riĉigas,

Kaj malĝojon Li ne aldonas al ĝi.

23 Por malsaĝulo estas ĝojo fari malbonon;

Kaj saĝo, por saĝulo.

24 Kio timigas malpiulon, tio trafos lin;

Kaj kion deziras piuloj, tio estos donita al ili.

25 Kiel pasanta ventego, tiel malpiulo rapide malaperas;

Sed piulo havas eternan fundamenton.

26 Kiel la vinagro por la dentoj kaj la fumo por la okuloj,

Tiel la maldiligentulo estas por tiuj, kiuj lin sendis.

27 La timo antaŭ la Eternulo multigas la tagojn;

Sed la jaroj de malpiuloj estos mallongigitaj.

28 La atendo de piuloj fariĝos ĝojo;

Sed la espero de malpiuloj pereos.

29 La vojo de la Eternulo estas defendo por la senpekulo,

Sed pereo por la malbonfarantoj.

30 Piulo neniam falpuŝiĝos;

Sed la malpiuloj ne restos sur la tero.

31 La buŝo de piulo eligas saĝon;

Sed lango falsema estos ekstermita.

32 La lipoj de piulo anoncas favoraĵon,

Kaj la buŝo de malpiuloj malicaĵon.

Te Kohinga Tuatahi a ngā Whakatauki a Horomona

1 Ko ngā whakatauki a Horomona.

He tama whakaaro nui, ka koa te pāpā;

tēnā he tama kūware, he utanga nui mō tōna whaea.

2 Kāhore he rawa o ngā taonga o te kino;

mā te tika ia te oranga ake i te mate.

3 E kore a Ihowā e tuku i te wairua o te tangata tika kia hemokai;

ka panā atu ia e ia te hiahia o te hunga kino.

4 He rawakore te tukunga iho o te ringa ngehe;

mā te ringa kakama ia ka hua te taonga.

5 He kohi raumati tā tama ngākau mahara;

he whakamā ia te rawa a tama moe ngahuru.

6 He manaaki kei te tumuaki o te tangata tika;

he ārita ia kei te waha o te tangata kino, taupoki ai.

7 Ka manaakitia te maharatanga ki te tangata tika;

ka pirau ia te ingoa o te hunga kino.

8 He ngākau whakaaro, ka tahuritia te whakahau;

he ngutu wairangi, ka hinga.

9 Ko te tangata haere tika, e haere ora ana;

ko te tangata parori kē ōna ara, ka mōhiotia ia.

10 Mā te whakakini o te kanohi ka puta ai te pōuri;

ko te ngutu wairangi ia, ka hinga.

11 He puna ora te māngai o te tangata tika;

tēnā ko te māngai o te hunga kino,

ka taupokina tērā e te mahi nanakia.

12 Ko tō te mauāhara he whakaoho i ngā totohe;

ko tō te aroha he hīpoki i ngā hē katoa.

13 E kitea te whakaaro nui ki ngā ngutu o te tangata mātau;

ko te rākau ia te mea mō te tuarā o te ngākaukore.

14 Rongoā ai te hunga whakaaro nui i te mātauranga;

he whakangaromanga ia kei te hori tonu, te māngai o te wairangi.

15 Ko ōna rawa te pā kaha o te tangata taonga;

tēnā ko te hunga kore taonga, hei whakangaromanga tō rātou rawakore.

16 Ko te mahi a te tangata tika e ahu ana ki te ora;

ko ngā hua o te kino ki te hara.

17 Kei te ara ki te ora te tangata e pupuri ana i te kupu ako;

ko te tangata ia e kore e pai kia rīria tōna hē, ka kotiti kē.

18 Ko te tangata e huna ana i te mauāhara he ngutu teka;

ā, he kūware te tangata e whakapuaki ana i te ngautuarā.

19 E kore ngā kupu maha e hapa i te kino;

he mahara nui ia te tangata he ngutu kokopi nei ōna.

20 He hiriwa pai rawa te arero o te tangata tika;

ko te ngākau o te hunga kino, he hauwarea rawa.

21 He tokomaha e whāngaia ana e ngā ngutu o te tangata tika;

ka mate ia te hunga kūware, he kore nō te ngākau mahara.

22 Ka hua te taonga i tā Ihowā manaaki;

kāhore hoki e kīnakitia e ia ki te pōuri.

23 Hei tākaro mā te wairangi te mahi hē;

mā te tangata mātau ia ko te whakaaro nui.

24 Ko tā te tangata kino i wehi ai ka tae anō ki a ia;

ā, ko tā te hunga tika i hiahia ai, ka hōmai.

25 Pahure rawa ake te tūkauati kua kore te hunga kino;

tēnā ko te tangata tika he tūranga pūmau tērā.

26 He winika ki ngā niho, he paowa ki ngā kanohi;

koia anō te māngere ki ōna kaiunga.

27 Ko te wehi ki a Ihowā e whakaroa ana i ngā rā;

ka whakapotoa mai ia ngā tau o te hunga kino.

28 Tūmanako atu te hunga tika, koa iho;

tūmanako atu te hunga kino, ngaro iho.

29 He kaha mō te tangata tika tā Ihowā ara;

he whakangaromanga ia mō ngā kaimahi i te kino.

30 E kore te tangata tika e whakangāueuetia ā ake ake;

e kore ia e nohoia e te hunga kino te whenua.

31 Ko te māngai o te tangata tika hua ana te whakaaro nui;

ka tapahia ia te arero whanokē.

32 E mōhio ana ngā ngutu o te tangata tika ki ngā mea ka manakohia;

he whanokē ia e whakapuakina ana e te māngai o te hunga kino.