Provérbios 29

1 Se homo ofte admonita restos obstina,

Li subite pereos sen ia helpo.

2 Kiam altiĝas virtuloj, la popolo ĝojas;

Sed kiam regas malvirtulo, la popolo ĝemas.

3 Homo, kiu amas saĝon, ĝojigas sian patron;

Sed kiu komunikiĝas kun malĉastulinoj, tiu disperdas sian havon.

4 Reĝo per justeco fortikigas la landon;

Sed donacamanto ĝin ruinigas.

5 Homo, kiu flatas al sia proksimulo,

Metas reton antaŭ liaj piedoj.

6 Per sia pekado malbona homo sin implikas;

Sed virtulo triumfas kaj ĝojas.

7 Virtulo penas ekkoni la aferon de malriĉuloj;

Sed malvirtulo ne povas kompreni.

8 Homoj blasfemantaj indignigas urbon;

Sed saĝuloj kvietigas koleron.

9 Se saĝa homo havas juĝan aferon kun homo malsaĝa,

Tiam, ĉu li koleras, ĉu li ridas, li ne havas trankvilon.

10 Sangaviduloj malamas senkulpulon;

Sed virtuloj zorgas pri lia vivo.

11 Sian tutan koleron aperigas malsaĝulo;

Sed saĝulo ĝin retenas.

12 Se reganto atentas mensogon,

Tiam ĉiuj liaj servantoj estas malvirtuloj.

13 Malriĉulo kaj procentegisto renkontiĝas;

La Eternulo donas lumon al la okuloj de ambaŭ.

14 Se reĝo juĝas juste malriĉulojn,

Lia trono fortikiĝas por ĉiam.

15 Kano kaj instruo donas saĝon;

Sed knabo, lasita al si mem, hontigas sian patrinon.

16 Kiam altiĝas malvirtuloj, tiam multiĝas krimoj;

Sed virtuloj vidos ilian falon.

17 Punu vian filon, kaj li vin trankviligos,

Kaj li donos ĝojon al via animo.

18 Se ne ekzistas profetaj predikoj, tiam popolo fariĝas sovaĝa;

Sed bone estas al tiu, kiu observas la leĝojn.

19 Per vortoj sklavo ne instruiĝas;

Ĉar li komprenas, sed ne obeas.

20 Ĉu vi vidas homon, kiu tro rapidas kun siaj vortoj?

Estas pli da espero por malsaĝulo ol por li.

21 Se oni de infaneco kutimigas sklavon al dorlotiĝado,

Li poste fariĝas neregebla.

22 Kolerema homo kaŭzas malpacojn,

Kaj flamiĝema kaŭzas multajn pekojn.

23 La fiereco de homo lin malaltigos;

Sed humilulo atingos honoron.

24 Kiu dividas kun ŝtelisto, tiu malamas sian animon;

Li aŭdas la ĵuron kaj nenion diras.

25 Timo antaŭ homoj faligas en reton;

Sed kiu fidas la Eternulon, tiu estas ŝirmita.

26 Multaj serĉas favoron de reganto;

Sed la sorto de homo dependas de la Eternulo.

27 Maljusta homo estas abomenaĵo por virtuloj;

Kaj kiu iras la ĝustan vojon, tiu estas abomenaĵo por malvirtulo.

1 Ko te tangata he maha nei ngā riringa i tōna hē, ā, ka whakapakeke i tōna kakī

ka whatia ohoreretia ia – tē taea te rongoā.

2 Ka whakanuia te hunga tika, ka koa te iwi;

ka kīngi te tangata kino, ka auē te iwi.

3 Ko te tangata e matenui ana ki te whakaaro nui e whakahari ana i tōna pāpā;

ko te tangata ia e piri ana ki ngā wāhine kairau, he maumau taonga tāna.

4 Mā te whakawā a te kīngi e mau ai te whenua;

ka whakatakā ia e te tangata e tango ana i ngā mea hōmai noa.

5 Ko te tangata e whakapati ana ki tōna hoa,

e whakatakoto kupenga ana mō ōna waewae.

6 He rore kei roto i te hē o te tangata kino;

ko te tangata tika ia he waiata tāna, he koa.

7 E mahara ana te tangata tika ki te take a te rawakore;

kāhore o te tangata kino whakaaro kia mōhiotia e ia.

8 Mā ngā tāngata whakahī e tahu te pā kia mura;

ko tā te hunga whakaaro nui ia he whakatahuri atu i te riri.

9 Ki te totohe te tangata whakaaro nui ki te tangata wairangi,

ahakoa riri ia, kata rānei, kāhore he tānga.

10 E mauāhara ana te tangata whakaheke toto ki te tangata i te ngākau tapatahi;

tēnā ko te hunga tika, ka whai rātou kia whakaorangia ia.

11 E puakina ana e te wairangi tōna riri katoa ki waho;

e puritia mai ana ia e te tangata whakaaro nui, e pēhia ana.

12 Ki te whakarongo te rangatira ki te teka,

he kino katoa āna tāngata.

13 E tūtaki ana te rawakore rāua ko te kaitūkino ki a rāua;

ko Ihowā te kaiwhakamārama o ngā kanohi ō rāua tokorua.

14 Ko te kīngi e pono ana tāna whakawā mō ngā rawakore,

ka whakapūmautia tōna torōna ake ake.

15 Ko te whiu, ko te riri i te hē, he mea hōmai ērā i te whakaaro nui;

tēnā ko te tamaiti mahue noa, ka whakamā a ia tōna whaea.

16 Ka tokomaha te hunga kino, ka nui te hē;

ka kite ia te hunga tika i tō rātou hinganga.

17 Pākia tāu tama, ā, ka whai okiokinga koe i a ia;

āe rā, he āhuareka tāna e hōmai ai ki tōu wairua.

18 Ki te kāhore he whakakitenga, ka kore te iwi e tūpato;

ko te kaipupuri ia i te ture, ka hari ia.

19 Ehara te kupu i te papaki mō te pononga;

ahakoa hoki ia mātau, e kore ia e rongo.

20 Ka kite rānei koe i te tangata kaikā ki te kōrero?

Engari, te wairangi ka tōtika ake i a ia.

21 Ko te tangata e penapena ana i tāna pononga mai o te tamarikitanga,

ka waiho ia e ia i te mutunga hei tama tupu.

22 He whakaoho whawhai tā te tangata pukuriri;

he nui rawa hoki te hē o te tangata āritarita.

23 Ka whakaititia iho te tangata e tōna whakapehapeha;

ka whai hōnore ia te tangata ngākau pāpaku.

24 Ko te tangata e whakauru ana ki tā te tāhae, e kino ana ki tōna ake wairua;

e rongo ana ia i te kanga, kāhore e kīkī.

25 He rore e hōmai ana e te wehi ki te tangata;

ko te tangata ia e whakawhirinaki ana ki a Ihowā ka mawhiti.

26 He tokomaha e whai ana kia paingia e te rangatira;

otiia i ahu mai i a Ihowā te whakawā mō te tangata.

27 He mea whakarihariha ki te hunga tika te tangata whakahaere hē;

ā, he mea whakarihariha hoki ki te tangata kino te tangata he tika tōna ara.