1 Mia filo! se vi garantiis por via proksimulo
Kaj donis vian manon por aliulo,
2 Tiam vi enretiĝis per la vortoj de via buŝo,
Kaptiĝis per la vortoj de via buŝo.
3 Tiam, mia filo, agu tiel kaj saviĝu,
Ĉar vi falis en la mano de via proksimulo:
Iru, vigliĝu, kaj petegu vian proksimulon;
4 Ne lasu viajn okulojn dormi
Kaj viajn palpebrojn dormeti;
5 Savu vin, kiel gazelo, el la mano,
Kaj kiel birdo el la mano de la birdokaptisto.
6 Iru al la formiko, vi maldiligentulo;
Rigardu ĝian agadon, kaj saĝiĝu.
7 Kvankam ĝi ne havas estron,
Nek kontrolanton, nek reganton,
8 Ĝi pretigas en la somero sian panon,
Ĝi kolektas dum la rikolto sian manĝon.
9 Ĝis kiam, maldiligentulo, vi kuŝos?
Kiam vi leviĝos de via dormo?
10 Iom da dormo, iom da dormeto,
Iom da kunmeto de la manoj por kuŝado;
11 Kaj venos via malriĉeco kiel rabisto,
Kaj via senhaveco kiel viro armita.
12 Homo sentaŭga, homo malbonfarema,
Iras kun buŝo malica,
13 Donas signojn per la okuloj, aludas per siaj piedoj,
Komprenigas per siaj fingroj;
14 Perverseco estas en lia koro, li intencas malbonon;
En ĉiu tempo li semas malpacon.
15 Tial subite venos lia pereo;
Li estos rompita subite, kaj neniu lin sanigos.
16 Jen estas ses aferoj, kiujn la Eternulo malamas,
Kaj sep, kiujn Li abomenegas.
17 Arogantaj okuloj, mensogema lango,
Kaj manoj, kiuj verŝas senkulpan sangon,
18 Koro, kiu preparas malbonfarajn intencojn,
Piedoj, kiuj rapidas kuri al malbono,
19 Falsa atestanto, kiu elspiras mensogojn;
Kaj tiu, kiu semas malpacon inter fratoj.
20 Konservu, mia filo, la ordonon de via patro,
Kaj ne forĵetu la instruon de via patrino.
21 Ligu ilin por ĉiam al via koro,
Volvu ilin sur vian kolon.
22 Kiam vi iros, ili gvidos vin;
Kiam vi kuŝiĝos, ili vin gardos;
Kaj kiam vi vekiĝos, ili parolos kun vi.
23 Ĉar moralordono estas lumingo, kaj instruo estas lumo,
Kaj edifaj predikoj estas vojo de vivo,
24 Por gardi vin kontraŭ malbona virino,
Kontraŭ glata lango de fremdulino.
25 Ne deziregu en via koro ŝian belecon,
Kaj ne kaptiĝu per ŝiaj palpebroj.
26 Ĉar la kosto de publikulino estas nur unu pano;
Sed fremda edzino forkaptas la grandvaloran animon.
27 Ĉu iu povas teni fajron en sia sino tiel,
Ke liaj vestoj ne brulu?
28 Ĉu iu povas marŝi sur ardantaj karboj,
Ne bruligante siajn piedojn?
29 Tiel ankaŭ estas kun tiu, kiu venas al la edzino de sia proksimulo;
Neniu, kiu ŝin ektuŝas, restas sen puno.
30 Oni ne faras grandan honton al ŝtelanto,
Se li ŝtelas por sin satigi, kiam li malsatas;
31 Kaj kiam oni lin kaptas, li pagas sepoble;
La tutan havon de sia domo li fordonas.
32 Sed kiu adultas kun virino, tiu estas sensaĝa;
Tiu, kiu faras tion, pereigas sian animon;
33 Batojn kaj malhonoron li ricevas,
Kaj lia honto ne elviŝiĝas;
34 Ĉar furiozas la ĵaluzo de la edzo;
Kaj li ne indulgas en la tempo de la venĝo.
35 Li rigardas nenian kompenson,
Kaj li ne akceptas, se vi volas eĉ multe donaci.
He Whakatūpato Anō
1 E tāku tama, ki te mea ko tāu hei whakakapi mō tā tōu hoa,
ki te mea kua papaki tōu ringa mō te tangata kē,
2 kua oti koe te māhanga e ngā kupu a tōu māngai,
kua mau koe i ngā kupu a tōu māngai.
3 Meinga tēnei ināianei, e tāku tama, kia ora ai koe,
he mea hoki kua taka koe ki roto ki te ringa o tōu hoa:
haere, whakaiti i a koe, ā, ka tohe ki tōu hoa.
4 Kei tukua iho te moe ki ōu kanohi;
kei tunewha ōu kamo.
5 Whakaora i a koe ānō he anaterope i roto i te ringa o te kaiwhai,
ānō he manu i roto i te ringa o te kaihopu.
6 Haere ki te pōpokorua, e te tangata māngere,
mātakitakina iho ōna ara, kia nui ai ōu whakaaro.
7 Kāhore nei ōna kaitohutohu,
ōna kaitirotiro, ōna rangatira,
8 heoi, e mahi kai ana māna i te raumati,
e kohikohi ana i te kai māna i te kotinga wīti.
9 Kia pēhea ake te roa o tāu takoto, e te tangata māngere?
Āhea koe maranga ai i tāu moe?
10 Kia iti ake nei te wāhi e parangia ai, kia iti ake nei te moe,
kia iti ake te kōtuinga o ngā ringa i a koe e takoto nā;
11 nā, ka rite ki te kaipāhua te putanga mai o te mūhore ki a koe,
tōu rawakore, ānō he tangata he patu nei tāna.
12 Ko te tangata kāhore ōna painga, ko te tangata hara,
e hāereere ana me te māngai tū kē;
13 e whakakini ana ōna kanohi, e kōrero ana ōna waewae,
e tuhi ana ōna maihao;
14 kei roto te whanokē i tōna ngākau,
e whakatakoto ana ia i te kino i ngā wā katoa;
e rui ana ia i te ngangare.
15 Mō reira ka huaki tata te aituā ki a ia;
e kore e aha ka whatia ia, tē taea te rongoā.
16 E ono ngā mea e kino ana ki a Ihowā;
āe rā, e whitu ngā mea e whakariharihangia ana e ia:
17 ko te kanohi whakakake, ko te arero teka,
ko ngā ringa whakaheke i te toto harakore,
18 he ngākau e whakatakoto ana i ngā whakaaro kikino,
he waewae e hohoro ana te rere ki te hīanga,
19 he kaiwhakaatu teka e kōrero teka ana,
ko te tangata hoki e rui ana i te ngangare
ki waenganui i ngā tuākana, i ngā tēina.
20 E tāku tama, puritia te whakahau a tōu pāpā,
kaua hoki e whakarērea te ture a tōu whaea.
21 Kia mau tonu te tākai ki tōu ngākau,
heia ki tōu kakī.
22 Ko tōu kaiārahi anō tērā ina haere koe;
māna koe e tiaki ina takoto koe;
ka kōrero mai anō ki a koe, ina ara koe.
23 He rama hoki te whakahau, ā, he mārama te ture;
ko ngā riringa hoki, e whakaako ana, he ara ki te ora.
24 Hei tiaki i a koe kei hē i te wahine kino,
i te whakapati a te arero o te wahine kē.
25 Kei hiahia koe ki tōna ātaahua i roto i tōu ngākau;
kei mau anō koe i ōna kamo.
26 Ko te tukunga iho o te tangata he wāhi taro, he mea mō te wahine kairau;
ko tā te wahine pūremu e whai ana ko te wairua utu nui.
27 E taea rānei e te tangata te tango i te ahi ki roto ki tōna uma,
ā, e kore ōna kākahu e wera?
28 E taea rānei e tētahi te haere i runga i ngā waro ratarata,
ā, e kore ōna waewae e hunua?
29 Ka pērā anō te tangata e haere ana ki te wahine a tōna hoa;
e kore e kore ka whiua te tangata e pā ana ki a ia.
30 E kore e whakahāweatia e te tangata te tāhae,
ki te tāhaetia e ia he mea e mākona ai tōna wairua ina hiakai ia.
31 Otiia ki te kitea ia, kia takiwhitu āna e whakautu ai;
me hōmai e ia ngā rawa katoa o tōna whare.
32 Ko te tangata e pūremu ana ki te wahine, kāhore ōna mōhio;
ko te tangata e pērā ana, kei te whakangaro ia i tōna wairua.
33 He kaiākiko, he whakamā te wāhi mōna;
e kore anō tōna ingoa kino e horoia atu.
34 He riri nui hoki nā te tangata te hae;
e kore anō e tohungia e ia i te rā rapu utu.
35 E kore ia e manako ki tētahi utu;
e kore hoki e tatū tōna ngākau, ahakoa he nui āu hākari e tāpae ai.