Provérbios 20

1 La vino estas blasfemanto, ebriiga trinkaĵo estas sovaĝa;

Kaj kiu delogiĝas per ili, tiu ne estas prudenta.

2 Minaco de reĝo estas kiel kriego de leono;

Kiu lin kolerigas, tiu pekas kontraŭ sia animo.

3 Estas honoro por homo ĉesigi malpacon;

Sed ĉiu malsaĝulo estas malpacema.

4 En la malvarma tempo mallaborulo ne plugas;

Li petos en aŭtuno, kaj li nenion ricevos.

5 Intenco en la koro de homo estas profunda akvo;

Sed homo saĝa ĝin elĉerpos.

6 Multaj homoj proklamas pri sia boneco;

Sed kiu trovos homon fidelan?

7 Virtulo iras en sia senpekeco;

Feliĉaj estas liaj infanoj post li.

8 Reĝo, kiu sidas sur trono de juĝo,

Disventumas per siaj okuloj ĉion malbonan.

9 Kiu povas diri: Mi purigis mian koron,

Mi estas libera de mia peko?

10 Neegalaj peziloj, neegalaj mezuroj,

Ambaŭ estas abomenaĵo por la Eternulo.

11 Eĉ knabon oni povas ekkoni laŭ liaj faroj,

Ĉu estas pura kaj justa lia konduto.

12 Orelon aŭdantan kaj okulon vidantan:

Ilin ambaŭ kreis la Eternulo.

13 Ne amu dormon, por ke vi ne malriĉiĝu;

Malfermu viajn okulojn, kaj vi satiĝos de pano.

14 Malbona, malbona, diras la aĉetanto;

Sed kiam li foriris, tiam li fanfaronas.

15 Oni povas havi oron kaj multe da perloj;

Sed buŝo prudenta estas multevalora ilo.

16 Prenu la veston de tiu, kiu garantiis por aliulo;

Kaj pro la fremduloj prenu de li garantiaĵon.

17 Malhonesta pano estas bongusta por homo;

Sed lia buŝo poste estos plena de ŝtonetoj.

18 Intencoj fortikiĝas per konsilo;

Kaj militon oni faru prudente.

19 Kiu malkaŝas sekreton, tiu estas kiel kalumnianto;

Ne komunikiĝu kun tiu, kiu havas larĝan buŝon.

20 Kiu malbenas sian patron kaj sian patrinon,

Ties lumilo estingiĝos meze de profunda mallumo.

21 Heredo, al kiu oni komence tro rapidas,

Ne estas benata en sia fino.

22 Ne diru: Mi repagos malbonon;

Fidu la Eternulon, kaj Li vin helpos.

23 Neegalaj peziloj estas abomenaĵo por la Eternulo,

Kaj malvera pesilo estas ne bona.

24 La irado de homo dependas de la Eternulo;

Kiel homo povus kompreni sian vojon?

25 Ĝi estas reto por homo, se li rapidas nomi ion sankta

Kaj esploras nur post faro de promeso.

26 Saĝa reĝo dispelas malvirtulojn,

Kaj venigas radon sur ilin.

27 La animo de homo estas lumilo de la Eternulo;

Ĝi esploras ĉiujn internaĵojn de la korpo.

28 Favorkoreco kaj veremeco hardas reĝon;

Kaj per favorkoreco li subtenas sian tronon.

29 Gloro por junuloj estas ilia forto,

Kaj ornamo por maljunuloj estas grizeco.

30 Vundoj de batoj devas penetri en malbonulon,

Kaj frapoj devas iri profunde en lian korpon.

1 Ko tā te wāina he whakahī, ko tā te wai kaha he ngangau;

ā, ko te hunga katoa e whakapōhēhētia ana e tērā, kāhore ō rātou whakaaro nui.

2 Ānō he raiona e hāmama ana te wehi o te kīngi;

ko te tangata e whakaoho ana i a ia kia riri, e hara ana ki tōna wairua ake.

3 He whakahōnore mō te tangata te noho wātea mai i te ngangare;

engari ko ngā wairangi he kōwhetewhete tonu.

4 Kāhore te māngere e parau, he mea ki te hōtoke;

nō reira ka pākiki kai māna i te kotinga wīti, ā, kāhore e whiwhi.

5 He wai hōhonu te whakaaro i roto i te ngākau o te tangata;

e utuhia anō ia e te tangata mātau.

6 Ko tā te tini o te tangata he kauwhau i tōna atawhai ake;

ko wai ia e kite i te tangata pono?

7 Ko te tangata tika, e haere ana i runga i tōna tapatahi,

ka manaakitia āna tamariki i muri i a ia.

8 Ko te kīngi e noho ana i runga i te torōna whakawā,

tītaritaria ana e ōna kanohi ngā hē katoa.

9 Ko wai e mea, "Kua mā i ahau tōku ngākau,

kua tahia atu ōku hara"?

10 Ko ngā pāuna huhua, ko ngā mēhua huhua,

he rite tahi taua rua, he mea whakarihariha anake ki a Ihowā.

11 He tamariki nei anō ka mōhiotia ki āna hanga,

he mā rānei, he tika rānei tāna mahi.

12 Ko te taringa rongo, ko te kanohi titiro,

nā Ihowā rāua ngātahi i hanga.

13 Kaua e matenuitia te moe, kei rawakoretia koe;

titiro ōu kanohi, ā, ka mākona koe i te taro.

14 "Ehara ehara," e ai tā te kaihoko;

tōna haerenga atu ia, kei te whakamanamana.

15 He kōura tēnā me te tini o te rupi;

engari he taonga utu nui ngā ngutu o te mātauranga.

16 Tangohia te kākahu o te kaiwhakakapi mō te tangata kē;

puritia hoki te tangata i taunahatia hei whakakapi mō ngā tāngata kē.

17 He reka ki te tangata te taro o te teka;

muri iho ka kī tōna māngai i te kirikiri.

18 Mā te rūnanga ka ū ai ngā whakaaro;

kia pai hoki te ngārahu ina anga ki te whawhai.

19 Ko te tangata e kōpikopiko ana ki te kawekawe kōrero, ka whākina e ia ngā kōrero ngaro;

nā reira kaua e raweke atu ki te tangata ngutu hāmama.

20 Ko te tangata e kanga ana i tōna pāpā, i tōna whaea,

ka tineia tōna rama i roto i te pōuri kerekere.

21 I te tīmatanga e hohoro mai pea te taonga;

e kore ia tōna mutunga e whakapaingia.

22 Kaua e mea, "Ka utua e ahau te kino";

tāria tā Ihowā, ā, kei a ia he oranga mōu.

23 He mea whakarihariha ki a Ihowā ngā taimaha rerekē;

ā, e kore hoki te pāuna tinihanga e pai.

24 Nā Ihowā ngā hāereerenga o te tangata;

nā, mā te aha te tangata ka mātau ai ki tōna ara?

25 Hei rore ki te tangata te oho noa ake ki te mea, "He tapu!"

ā, i muri i ngā kī taurangi, kia uiui.

26 Ka tītaritaria e te kīngi whakaaro nui te hunga kino,

ā, ka hurihia hoki e ia te wīra patu wīti ki runga ki a rātou.

27 He rama nā Ihowā te manawa o te tangata,

e rapu ana i ngā mea katoa i roto rawa i te kōpū.

28 Hei kaitiaki mō te kīngi te atawhai me te pono;

e tautokona ake ana hoki tōna torōna e te atawhai.

29 Ko te korōria o ngā taitama ko tō rātou kaha;

ā, ko te ātaahua o ngā kaumātua ko te upoko hina.

30 E tahia atu ana te kino e ngā kārawarawa o te patunga;

ā, e tae rawa ana ngā whiu ki ngā wāhi o roto rawa o te kōpū.