1 Ang malumanay na sagot

ay nakakapawi ng poot,

ngunit lalong nakakapagpagalit

ang pabalang na sagot.

2 Ang salita ng taong marunong

ay nagpapahiwatig ng karunungan,

ngunit ang salita ng hangal

ay nagpapakita ng kahangalan.

3 Nakikita ng Panginoon

ang lahat ng lugar.

Minamasdan niya ang ginagawa

ng masasama at ng mga matuwid.

4 Ang malumanay na pananalita

ay nakapagpapasigla ng kalooban ng tao,*

ngunit ang masakit na salita

ay nakakasugat ng puso.

5 Hindi pinapansin ng taong hangal

ang pagtutuwid ng kanyang ama,

ngunit ang taong marunong,

sumusunod sa mga paalala sa kanya.

6 Dadami ang kayamanan

sa tahanan ng mga matuwid,

ngunit anumang pag-aari ng masasamâ

ay mawawala.*

7 Ikinakalat ng marunong

ang kanyang karunungan,

ngunit hindi ito magawa ng mangmang.

8 Kasuklam-suklam sa Panginoon

ang handog ng masasamâ,

ngunit kalugod-lugod sa kanya

ang panalangin ng mga matuwid.

9 Kinamumuhian ng Panginoon

ang taong ang gawain ay masama,

ngunit ang taong nagsusumikap

na gumawa ng matuwid

ay minamahal niya.

10 Minamasama ng taong naliligaw ng landas

kapag itinutuwid siya.

Ang taong umaayaw sa mga pagtutuwid

ay mamamatay.

11 Kung alam ng Panginoon

ang nangyayari sa daigdig ng mga patay,

lalo namang alam niya

ang nasa puso ng mga taong buháy.

12 Ang taong nangungutya

ay minamasama ang pagsaway;

ayaw ding tumanggap ng payo

mula sa taong may karunungan.

13 Kapag ang tao ay masaya, nakangiti siya,

ngunit kapag ang tao ay malungkot,

mukha niya ay nakasimangot.

14 Ang taong may pang-unawa

ay naghahangad pa ng karunungan,

ngunit ang taong hangal

ay naghahangad pa ng kahangalan.

15 Ang buhay ng mga dukha

ay palaging mahirap,

ngunit kung makukuntento lang sila

ay palagi silang magiging masaya.

16 Mas mabuti pang maging mahirap

na may takot sa Panginoon,

kaysa maging mayaman na ang buhay

ay puno ng kaguluhan.

17 Mas mabuti pa ang mag-ulam

ng kahit gulay lang

ngunit may pagmamahalan,

kaysa sa mag-ulam

ng pinatabang guya

ngunit may alitan.

18 Ang taong mainitin ang ulo

ay nagpapasimula ng gulo,

ngunit ang taong mahinahon

ay tagapamayapa ng gulo.

19 Ang daanan ng tamad

ay puno ng dawag,

ngunit ang daanan ng matuwid

ay malinis na kalsada.

20 Ang anak na marunong

ay ligaya ng magulang,

ngunit ang anak na hangal

ay hinahamak ang magulang.

21 Ang taong walang isip

ay nagagalak sa kahangalan,

ngunit ang taong may pang-unawa

ay namumuhay sa katuwiran.

22 Nabibigo ang plano

kapag walang nagpapayo,

ngunit kapag maraming tagapayo,

magtatagumpay ang mga ito.

23 Nagagalak ang tao

kapag akma ang sagot niya.

Mas nagagalak siya

kung nakakasagot siya

sa tamang pagkakataon.

24 Ang daan patungo sa buhay

ang sinusundan ng taong maalam

at iniiwasan niya ang daan

patungo sa kamatayan.

25 Wawasakin ng Panginoon

ang bahay ng hambog,

ngunit iingatan niya

ang lupain ng biyuda.

26 Kinasusuklaman ng Panginoon

ang iniisip ng masasamang tao,

ngunit nagagalak siya

sa iniisip ng mga taong

may malinis na puso.

27 Ang taong yumaman sa masamang paraan

ay nagdudulot ng kaguluhan

sa kanyang sambahayan.

Mabubuhay naman nang matagal

ang taong hindi nasusuhulan.

28 Ang taong matuwid

ay pinag-iisipan muna ang sasabihin,

ngunit ang taong masama

ay basta na lamang nagsasalita.

29 Malayo ang Panginoon sa masasamâ,

ngunit malapit siya sa matutuwid

at pinapakinggan niya

ang kanilang dalangin.

30 Ang masayang mukha

ay nagbibigay ng tuwa

at nagpapasigla ang magandang balita.

31 Ang taong nakikinig

sa mga turo ng buhay

ay maibibilang sa mga marurunong.

32 Pinapasama ng tao ang kanyang sarili

kapag binabalewala niya ang pagtutuwid

sa kanyang pag-uugali,

ngunit kung makikinig siya,

lalago ang kanyang kaalaman.

33 Ang takot sa Panginoon

ay nagtuturo ng karunungan,

at ang nagpapakumbaba

ay pinaparangalan.