1 Tumatakbo ang masama
kahit walang humahabol,
ngunit ang matuwid
ay matapang tulad ng leon.
2 Kapag suwail ang isang bayan,
ang kanilang pinuno ay madalas napapalitan.
Ngunit kung ang pinuno
ay may pang-unawa at karunungan,
mananatiling matatag ang kalagayan.
3 Ang taong mahirap na gumigipit
sa kapwa niya mahirap
ay tulad ng rumaragasang ulan
na sumisira sa pananim.
4 Pinupuri ng masama
ang mga taong lumalabag sa utos,
ngunit ang sumusunod dito,
kinakalaban ang masama.
5 Hindi maintindihan ng masasama
ang katarungan,
ngunit lubos itong nauunawaan
ng mga lumalapit sa Panginoon.
6 Mas mabuti pa ang mahirap
na namumuhay nang matuwid
kaysa sa mayamang
namumuhay sa kasalanan.
7 Ang anak na may pang-unawa
ay sumusunod sa kautusan,
ngunit ang anak na sa
matatakaw nakikipagkaibigan
ang magulang niyaʼy binibigyan
ng kahihiyan.
8 Kung yumaman ka
sa pamamagitan ng patubuan,
ang iyong kayamanan
ay mapupunta sa matulungin
sa mga nangangailangan.
9 Ang taong hindi sumusunod
sa kautusan,
kahit ang kanyang panalangin
ay kasuklam-suklam.
10 Ang taong inililigaw ang matuwid
upang magkasala
ay mabibiktima ng sarili niyang mga pakana.
Ngunit ang taong namumuhay nang matuwid
ay tatanggap ng maraming kabutihan.
11 Iniisip ng mayayaman
na napakarunong na nila,
ngunit alam ng taong mahirap
na may pang-unawa
kung anong klaseng tao talaga sila.
12 Kapag matuwid ang namumuno
nagdiriwang ang mga tao,
ngunit kapag ang pumalit ay masama,
mga taoʼy nagtatago.
13 Hindi ka uunlad
kung hindi mo ipapahayag
ang iyong mga kasalanan,
ngunit kung ipapahayag mo ito at tatalikdan,
kahahabagan ka ng Diyos.
14 Mapalad ang taong laging
may takot sa Panginoon,
ngunit mapapahamak
ang taong matigas ang ulo.
15 Para sa mahihirap,
ang masamang pinuno,
ay katulad ng mabangis na leon
o nagngangalit na oso.
16 Ang pinunong walang pang-unawa
ay lubhang malupit.
Hahaba naman ang buhay ng pinunong
sa kasakiman ay galit.
17 Ang taong hindi pinatatahimik ng kanyang budhi
dahil sa pagpatay sa kanyang kapwa
ay tatakas kahit saan
hanggang sa siya ay mamatay.
Huwag ninyo siyang tulungan.
18 Ang namumuhay nang matuwid
ay ligtas sa kapahamakan,
ngunit mahuhulog sa hukay
ang namumuhay sa maling pamamaraan.
19 Ang masipag magsaka ng kanyang lupain
ay laging sagana sa pagkain,
ngunit ang naghahabol sa mga bagay
na walang saysay
ay masasadlak sa kahirapan.
20 Ang taong tapat
ay sasagana sa pagpapala,
ngunit ang taong nagmamadaling yumaman
ay parurusahan.
21 Hindi mabuti ang may kinikilingan,
ngunit may mga gumagawa nito
dahil sa kaunting suhol.
22 Nagmamadaling yumaman
ang taong sa pera ay gahaman,
ngunit ang hindi niya alam
patungo pala siya sa kahirapan.
23 Pasasalamatan ka pa ng tao sa huli
kapag sinaway mo siya nang tapat
kaysa panay ang papuri mo sa kanya
kahit hindi nararapat.
24 Ang taong nagnanakaw sa magulang
at sasabihing hindi iyon kasalanan
ay walang pinagkaiba sa isang kriminal.
25 Ang taong sakim
ay nagpapasimula ng kaguluhan,
ngunit ang taong nagtitiwala sa Panginoon
ay magtatamo ng kasaganaan.
26 Hangal ang taong nagtitiwala
sa kanyang sariling kakayahan.
Ang taong namumuhay na may karunungan
ay ligtas sa kapahamakan.
27 Ang taong mapagbigay sa mahihirap
ay hindi kukulangin,
ngunit ang nagbubulag-bulagan
ay tiyak na susumpain.
28 Kapag masama ang mga pinuno,
mga tao ay nagtatago.
Ngunit kapag namatay sila,
ang matutuwid ang mamumuno.