1 Ang taong makasarili

ay humihiwalay sa karamihan

at sumasalungat sa lahat

ng tamang kaisipan.

2 Ang taong hangal

ay hindi naghahangad na matuto;

ang gusto lang niya

ay masabi ang nasa isipan.

3 Ang paggawa ng kasamaan

at nakakahiyang mga bagay

ay makapagbibigay ng kahihiyan.

4 Ang salita ng taong marunong

ay nakapagbibigay ng karunungan sa iba;

ito ay katulad ng tubig na umaagos

mula sa malalim na batis.

5 Hindi mabuting kampihan

ang taong nagkasala

at hindi mabuting ipagkait

ang katarungan

sa taong walang kasalanan.

6 Ang sinasabi ng taong hangal

ang pinagsisimulan ng alitan

at magdadala sa kanya

sa kaguluhan.

7 Ang mga sinasabi ng hangal

ang magpapahamak sa kanya

at ang kanyang mga labi

ay bitag sa kanyang buhay.

8 Ang tsismis

ay parang pagkaing masarap nguyain at lunukin;

at nakakarating sa kaloob-looban ng tao.

9 Ang taong tamad magtrabaho,

pareho ng mapanirang tao.

10 Ang Panginoon ay katulad

ng toreng matibay,

kanlungan ng mga matuwid

sa oras ng panganib.

11 Ang akala ng taong mayaman

ay maipagtatanggol siya

ng kanyang kayamanan

tulad ng mga pader na nakapalibot

sa buong bayan.

12 Ang pagmamataas ng tao

ang magpapahamak sa kanya,

ngunit ang pagpapakumbaba

ang magpaparangal sa kanya.

13 Hangal at kahiya-hiya

ang taong sumasagot sa usapan

nang hindi muna nakikinig.

14 Sa taong may karamdaman,

tatag ng loob ang magbibigay kalakasan.

Kung mawawalan siya ng pag-asa,

wala nang makakatulong pa sa kanya.

15 Ang taong marunong at nakauunawa

ay lalo pang naghahangad

ng karunungan.

16 Madaling makikipagkita

sa iyo ang dakilang tao

kapag may dala kang regalo

para sa kanya.

17 Ang unang naglahad ng salaysay sa korte

ay parang iyon na ang totoo,

hanggang hindi pa nasusuri

at natatanong ng kabilang panig.

18 Napapatigil ng palabunutan

ang mga alitan,

at pinagkakasundo ang mahigpit

na magkalaban.

19 Mas madali pang sakupin

ang isang napapaderang bayan

kaysa sa makipagbati

sa kapatid* na nasaktan.

Kung paanong mahirap wasakin

ang mga kandado ng tarangkahan

ng palasyo,

mahirap din pigilin ang alitan

ng dalawang tao.

20 Sa bunga ng bibig ng tao,

mabubusog ang kanyang tiyan.

At sa kahihinatnan ng salitang

kanyang binibitawan,

siya ay nasisiyahan.

21 Ang salita ng tao

ay makapagliligtas ng buhay

o kaya ay nakamamatay.

Kaya mag-ingat sa pagsasalita

sapagkat aanihin mo ang mga bunga nito.

22 Kung nakapag-asawa ka,

nakatanggap ka ng kabutihan,

at ito ang nagpapakita na mabuti

ang Panginoon sa iyo.

23 Nakikiusap ang dukha,

ngunit ang mayaman

ay masakit magsalita.

24 May mga kaibigang nagdudulot

ng kapahamakan

ngunit may kaibigan mas malapít pa

kaysa sa kapatid.