1 Kapag kumakain ka

kasalo ng taong may mataas

na katungkulan,

mag-ingat ka sa ikikilos mo.

2 Kung palakain ka,

pigilan mo ang iyong sarili.

3 Huwag mong pagnasaan

ang mga pagkaing kanyang inihanda,

dahil inihain iyon upang linlangin ka.

4 Huwag mong pahirapan

ang sarili mo sa pagpapayaman.

Maging matalino ka

at ang sarili ay pigilan.

5 Dahil ang kayamanan

ay madaling mawala

at tila may pakpak

na lumilipad sa kalawakan

tulad ng isang agila.

6 Huwag kang kumain

o matakam sa pagkain

na inihanda ng taong kuripot,

kahit ito ay masarap.

7 Sapagkat ang taong ganyan

bawat subo moʼy binabantayan.

Sasabihin niya,

"Sige, kumain ka pa."

Ngunit hindi pala ganoon

ang nasa isip niya.

8 Kaya lahat ng kinain moʼy

isusuka mo

at ang mga papuri mo sa kanya

ay mababalewala.

9 Huwag kang magsasalita sa hangal,

sapagkat ang sasabihin mong karunungan

sa kanya

ay wala ring kabuluhan.

10 Huwag mong agawin

o sakupin ang lupa ng mga ulila

sa pamamagitan ng paglilipat

ng mga muhon

na matagal nang nakalagay.

11 Sapagkat ang kanilang

makapangyarihang tagapagtanggol

ay ang Panginoon.

Siya ang magtatanggol sa kanila

laban sa iyo.

12 Makinig ka kapag itinutuwid

ang iyong pag-uugali

upang ikaw ay matuto.

13 Huwag kang magpapabaya

sa pagdidisiplina sa iyong anak.

14 Ang tamang pagpalo

ay hindi niya ikamamatay

kundi makapagliligtas pa sa kanya

sa kamatayan.

15 Anak, kung may dunong ang iyong puso,

ang puso koʼy magagalak din.

16 Tunay ngang magagalak ang aking kalooban

kung ang mga salitang lalabas sa labi moʼy

mula sa karunungan.

17 Huwag kang maiinggit

sa mga makasalanan,

sa halip igalang mo ang Panginoon

habang nabubuhay ka.

18 At kung magkagayon

ay gaganda ang kinabukasan mo

at mapapasaiyo ang

mga hinahangad mo.

19 Anak, pakinggan mo

ang itinuturo ko sa iyo.

Maging matalino ka

at sundin mo ang tamang daan.

20 Huwag kang makikisama

sa mga hayok sa alak

o sa mga matatakaw sa pagkain,

21 sapagkat ang mga lasenggo

at matatakaw

ay hahantong sa kahirapan,

at dahil tulog sila nang tulog,

sa bandang huliʼy magdadamit

sila ng basahan.

22 Makinig ka sa iyong ama

na pinanggalingan ng iyong buhay,

at huwag mong hamakin ang iyong ina

kapag siya ay matanda na.

23 Pagsikapan mong mapasaiyo

ang katotohanan, karunungan,

magandang pag-uugali at pang-unawa.

At huwag mo itong ipagpapalit

sa anumang bagay.

24 Matutuwa ang iyong mga magulang

kung matuwid ka at matalino.

25 Ikaliligaya nilang sila

ang naging iyong ama at ina.

26 Anak, makinig kang mabuti sa akin

at tularan mo ang aking pamumuhay.

27 Sapagkat ang babaeng bayaran

ay isang malalim na hukay,

at ang asawang nangangaliwa

ay makitid na balon.

28 Para siyang tulisan

na nag-aabang ng mabibiktima,

at siya ang dahilan ng pagtataksil

ng maraming lalaki sa kanilang mga asawa.

29 Sino ang may hinagpis?

Sino ang may kalungkutan?

Sino ang mahilig sa away?

Sino ang mareklamo?

Sino ang nasugatan

na dapat sana ay naiwasan?

At sino ang may

mga matang namumula?

30 Sino pa kundi ang mga lasenggong sugapa

sa ibaʼt ibang klase ng alak!

31 Huwag kang matakam

sa alak na napakagandang tingnan

sa isang baso

at tila masarap ang pasok sa lalamunan.

32 Sa bandang huli,

kapag ikaw ay nalasing na,

parang natuklaw ka ng ulupong,

at nalason ng kamandag nito.

33 Kung anu-ano ang makikita mo

at hindi ka makakapag-isip ng mabuti.

34 Pakiramdam moʼy nasa gitna ka ng dagat

at nakahiga sa ibabaw ng palo* ng barko.

35 Sasabihin mo, "May humampas

at sumuntok sa akin,

ngunit hindi ko naramdaman.

Kailan kaya mawawala ang pagkalasing ko

upang muli akong makainom?"