1 ਇੱਕ ਬੁੱਧਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ,

ਪਰ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਝਿੜਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ।

2 ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ,

ਪਰੰਤੂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਦਾ ਪੇਟ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ।

3 ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ,

ਪਰ ਜੋ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਉਹ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

4 ਆਲਸੀ ਦੀ ਭੁੱਖ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭਰਦੀ,

ਪਰ ਮਿਹਨਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

5 ਧਰਮੀ ਝੂਠ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ,

ਪਰ ਦੁਸ਼ਟ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਬੂਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ

ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

6 ਧਰਮ ਖਰਿਆਈ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ,

ਪਰ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

7 ਕੋਈ ਅਮੀਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ,

ਕੋਈ ਕੰਗਾਲ ਬਣਿਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਦੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਧਨ ਹੈ।

8 ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜਾਨ ਦਾ ਛੁਟਕਾਰਾ ਉਸਦਾ ਧਨ ਹੈ,

ਪਰ ਗਰੀਬ ਝਿੜਕਾਂ ਅਤੇ ਧਮਕੀਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।

9 ਧਰਮੀ ਦੀ ਜੋਤ ਚਮਕਦੀ ਹੈ,

ਪਰ ਦੁਸ਼ਟ ਦਾ ਦੀਵਾ ਬੁਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

10 ਜਿੱਥੇ ਝਗੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਹੰਕਾਰ ਹੈ,

ਪਰ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

11 ਬੇਈਮਾਨੀ ਦਾ ਧਨ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,

ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸਦਾ ਧਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਵੇਗਾ।

12 ਆਸ ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਦਿਲ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ,

ਪਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ।

13 ਜੋ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ,

ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਹੁਕਮ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਇਨਾਮ ਮਿਲੇਗਾ।

14 ਬੁੱਧਵਾਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਹੈ,

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੋੜਦੀ ਹੈ।

15 ਚੰਗੇ ਨਿਆਉਂ ਨਾਲ ਕਿਰਪਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,

ਪਰ ਬੇਵਫ਼ਾ ਦਾ ਰਾਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

16 ਸਾਰੇ ਜਿਹੜੇ ਬੁੱਧਵਾਨ ਹਨ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ,

ਪਰ ਮੂਰਖ ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

17 ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਟ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ,

ਪਰ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸੰਦੇਸ਼ਵਾਹਕ ਚੰਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

18 ਜਿਹੜਾ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਉਹ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ,

ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਤਾੜਨਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

19 ਤਾਂਘ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਮਿੱਠੀ ਹੈ,

ਪਰ ਮੂਰਖ ਬੁਰਿਆਈ ਤੋਂ ਮੁੜਨ ਨੂੰ ਘਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

20 ਬੁੱਧਵਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲੋ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਨ ਬਣੋਗੇ,

ਕਿਉਂਕਿ ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

21 ਮੁਸੀਬਤ ਪਾਪੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ,

ਪਰ ਧਰਮੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

22 ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਬਾਲਕਾਂ ਲਈ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡਦਾ ਹੈ,

ਪਰ ਪਾਪੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਧਰਮੀਆਂ ਲਈ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

23 ਬਿਨਾਂ ਹਲ ਚਲਾਏ ਵਾਲਾ ਖੇਤ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਅੰਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,

ਪਰ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਹੂੰਝ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

24 ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆ ਉੱਤੇ ਸੋਟੀ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਹੈ,

ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾੜਦਾ ਹੈ।

25 ਧਰਮੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ,

ਪਰ ਦੁਸ਼ਟ ਦਾ ਪੇਟ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।