1 Το ίδιο δεν συμβαίνει όμως μ’ εκείνον που ασχολείται με την καλλιέργεια του πνεύματος κι είν’ αφιερωμένος στο νόμο του Υψίστου. Αυτός θ’ αναζητήσει τη σοφία όλων των αρχαίων και με τις προφητείες θ’ ασχοληθεί. 2 Τα λόγια θα φυλάξει ονομαστών ανδρών και στα λεπτά σημεία των παραβολών θα εμβαθύνει. 3 Θ’ αναζητήσει τις μυστικές έννοιες των παροιμιών και με τα αινιγματικά θ’ ασχοληθεί αποφθέγματα. 4 Θα υπηρετήσει άντρες μεγάλους και μπροστά σε ηγεμόνες θα σταθεί· σε ξένες χώρες θα ταξιδέψει, γιατί από πείρα ξέρει των ανθρώπων τις καλές και τις κακές πλευρές.

5 Ο μελετητής της σοφίας θα δώσει όλη του την προσοχή απ’ το πρωί στον Κύριο που τον έπλασε· στον Ύψιστο θα πλησιάσει και θα τον ικετέψει να του συγχωρηθούν οι αμαρτίες του. 6 Αν ο μεγάλος Κύριος το θελήσει, θα τον γεμίσει με πνεύμα φρόνησης. Έτσι τα λόγια τα σοφά σαν τη βροχή θα χύνονται απ’ το στόμα του· κι όταν προσεύχεται, τον Κύριο θα ευχαριστεί. 7 Τη σκέψη και τη γνώση του θα βάλει σε ίσιο δρόμο και του Κυρίου θα συλλογάται τα μυστήρια. 8 Μέσα στη διδαχή του θα φανερώνεται η παιδεία που έλαβε και καύχημά του θα ’χει το νόμο της διαθήκης που έδωσε ο Κύριος στο λαό του. 9 Πολλοί τη φρόνησή του θα την παινέψουν και ποτέ δε θα σβήσει από τη μνήμη τους· δε θα πάψουν ποτέ να τον θυμούνται και τ’ όνομά του αθάνατο από γενιά σ’ άλλη γενιά θα μένει. 10 Τα έθνη θα μιλούν για τη σοφία του κι η σύναξη θα τον εγκωμιάζει. 11 Πολύ αν ζήσει, τ’ όνομά του θα ’ναι πιο ένδοξο από χιλιάδες άλλα· κι απ’ τη ζωή όταν φύγει αυτό θα του αρκεί.

12 Έτσι πολύ στοχάστηκα, που οι σκέψεις μου με γέμισαν, όπως γεμίζει το φεγγάρι ως την πανσέληνο, και τώρα πρέπει να τις πω. 13 Ακούστε με, εσείς παιδιά μου ευσεβή και σαν το τριαντάφυλλο θ’ ανθίσετε, που πλάι στο ρέμα του νερού φυτρώνει. 14 Σαν το λιβάνι δώστε ωραία ευωδιά και σαν τον κρίνο ανθίστε· σκορπίστε τ’ άρωμά σας και ψάλτε ύμνο δοξαστικό. Για όλα τα έργα του τον Κύριο ευλογήστε. 15 Δώστε μεγαλοσύνη στ’ όνομά του, δοξάστε τον με ύμνους, με λύρες και με ψαλμωδίες, κι ετούτα να του λέτε ευχαριστώντας τον:

16 Πόσο είναι υπέροχα όλα τα έργα του Κυρίου!

Και κάθε προσταγή του στην ώρα της

θα πραγματοποιηθεί.

Είναι άτοπο να πει κανείς: «Τι είν’ αυτό;

για ποιο λόγο εκείνο;»

17 Όλα θα εξηγηθούν στην ώρα τους·

με του Θεού ένα λόγο τα νερά σταθήκαν’

σαν να ’τανε σωρός,

και με μια λέξη από το στόμα του έγιναν

των νερών οι στέρνες.

18 Στην προσταγή του ό,τι επιθυμήσει γίνεται,

και δεν είναι κανείς που να περιορίσει

τη δύναμή του τη σωστική.

19 Τα έργα καθενός ανθρώπου βρίσκονται μπρος του,

και να κρυφτούν δε γίνεται

από τα μάτια του.

20 Απ’ την αρχή ως το τέλος των καιρών

αυτός τα βλέπει όλα,

και τίποτα δεν είν’ για κείνον αναπάντεχο.

21 Είν’ άτοπο να πει κανείς: «Τι είν’ αυτό;

για ποιο λόγο εκείνο;»

Επειδή όλα για κάποιο σκοπό πλάστηκαν.

22 Η ευλογία του Κυρίου σαν ποταμού ξεχείλισμα

τη σκέπασε τη γη,

και σαν κατακλυσμός την πότισε.

23 Το ίδιο και τα έθνη θα λάβουν για κληρονομιά τους την οργή του,

καθώς όταν τη γη με τα πολλά νερά την άλλαξε

σ’ έρημο αλμυρή.

24 Οι δρόμοι του είναι για τους ευσεβείς στρωτοί,

μα για τους ασεβείς είναι γεμάτοι εμπόδια.

25 Τα καλά πράγματα γίναν απ’ την αρχή

για τους καλούς ανθρώπους,

καθώς και τα κακά για τους αμαρτωλούς.

26 Για τις ανάγκες όλες της ζωής του ανθρώπου

είναι στοιχειώδη το νερό, η φωτιά, το σίδερο,

το αλάτι, το σιμιγδάλι, το μέλι, ή το γάλα,

ο χυμός των σταφυλιών, το λάδι και τα ρούχα.

27 Όλα αυτά είναι για των δικαίων το καλό,

μα για τους ασεβείς γίνονται βλαβερά.

28 Υπάρχουν άνεμοι που γίνανε για τιμωρία,

και μέσα στην οργή του Θεού

καταντούν μόνιμες πληγές.

Στον καιρό της καταστροφής ξεχύνουν τη σφοδρότητά τους,

κι έτσι του Πλάστη τους κατασιγάζουν το θυμό.

29 Η φωτιά, το χαλάζι, η πείνα κι ο θάνατος,

όλα αυτά για τιμωρία γίνανε.

30 Τα δόντια των άγριων θηρίων, οι σκορπιοί, οι οχιές

και το ξίφος που τους ασεβείς τους αφανίζει,

31 όλα αυτά θα χαρούν του Κυρίου την προσταγή να εκτελέσουν·

πάνω στη γη θα ’ναι έτοιμα για ώρα ανάγκης

και στον καιρό τους δε θα παραβούν το λόγο του.

32 Γι’ αυτό απ’ την αρχή ήμουν βέβαιος,

καλά το σκέφτηκα και το άφησα γραμμένο:

33 Τα έργα του Κυρίου όλα είναι καλά,

κι αυτός για κάθε ανάγκη θα φροντίσει

όταν θα έρθει η ώρα της.

34 Και δεν πρέπει να λέει κανείς:

«αυτό είναι πιο κακό από κείνο»,

γιατί όλα στον καιρό τους θ’ αποδειχτούν πως είν’ καλά.

35 Και τώρα, μ’ όλη την καρδιά και με τα χείλη

υμνήστε κι ευλογήστε του Κυρίου τ’ όνομα.

1 But he that giveth his mind to the law of the most High, and is occupied in the meditation thereof, will seek out the wisdom of all the ancient, and be occupied in prophecies.

2 He will keep the sayings of the renowned men: and where subtil parables are, he will be there also.

3 He will seek out the secrets of grave sentences, and be conversant in dark parables.

4 He shall serve among great men, and appear before princes: he will travel through strange countries; for he hath tried the good and the evil among men.

5 He will give his heart to resort early to the Lord that made him, and will pray before the most High, and will open his mouth in prayer, and make supplication for his sins.

6 When the great Lord will, he shall be filled with the spirit of understanding: he shall pour out wise sentences, and give thanks unto the Lord in his prayer.

7 He shall direct his counsel and knowledge, and in his secrets shall he meditate.

8 He shall shew forth that which he hath learned, and shall glory in the law of the covenant of the Lord.

9 Many shall commend his understanding; and so long as the world endureth, it shall not be blotted out; his memorial shall not depart away, and his name shall live from generation to generation.

10 Nations shall shew forth his wisdom, and the congregation shall declare his praise.

11 If he die, he shall leave a greater name than a thousand: and if he live, he shall increase it.

12 Yet have I more to say, which I have thought upon; for I am filled as the moon at the full.

13 Hearken unto me, ye holy children, and bud forth as a rose growing by the brook of the field:

14 And give ye a sweet savour as frankincense, and flourish as a lily, send forth a smell, and sing a song of praise, bless the Lord in all his works.

15 Magnify his name, and shew forth his praise with the songs of your lips, and with harps, and in praising him ye shall say after this manner:

16 All the works of the Lord are exceeding good, and whatsoever he commandeth shall be accomplished in due season.

17 And none may say, What is this? wherefore is that? for at time convenient they shall all be sought out: at his commandment the waters stood as an heap, and at the words of his mouth the receptacles of waters.

18 At his commandment is done whatsoever pleaseth him; and none can hinder, when he will save.

19 The works of all flesh are before him, and nothing can be hid from his eyes.

20 He seeth from everlasting to everlasting; and there is nothing wonderful before him.

21 A man need not to say, What is this? wherefore is that? for he hath made all things for their uses.

22 His blessing covered the dry land as a river, and watered it as a flood.

23 As he hath turned the waters into saltness: so shall the heathen inherit his wrath.

24 As his ways are plain unto the holy; so are they stumblingblocks unto the wicked.

25 For the good are good things created from the beginning: so evil things for sinners.

26 The principal things for the whole use of man’s life are water, fire, iron, and salt, flour of wheat, honey, milk, and the blood of the grape, and oil, and clothing.

27 All these things are for good to the godly: so to the sinners they are turned into evil.

28 There be spirits that are created for vengeance, which in their fury lay on sore strokes; in the time of destruction they pour out their force, and appease the wrath of him that made them.

29 Fire, and hail, and famine, and death, all these were created for vengeance;

30 Teeth of wild beasts, and scorpions, serpents, and the sword punishing the wicked to destruction.

31 They shall rejoice in his commandment, and they shall be ready upon earth, when need is; and when their time is come, they shall not transgress his word.

32 Therefore from the beginning I was resolved, and thought upon these things, and have left them in writing.

33 All the works of the Lord are good: and he will give every needful thing in due season.

34 So that a man cannot say, This is worse than that: for in time they shall all be well approved.

35 And therefore praise ye the Lord with the whole heart and mouth, and bless the name of the Lord.