1 He pai kē te rawakore e haere ana i runga i tōna tapatahi,
i te ngutu whanokē, i te whakaarokore.
2 Nā, ehara hoki i te mea pai kia kaua he mātauranga mō te wairua;
ā, ko te tangata e hohoro ana ōna waewae, ka hara.
3 E whakaparoritia ana te ara o te tangata e tōna wairangi;
e amuamu ana hoki tōna ngākau ki a Ihowā.
4 Mā te rawa ka tokomaha atu ai ngā hoa aroha;
e wehea atu ana ia, te rawakore i tōna hoa aroha.
5 E kore te kaiwhakapae teka e whakaharakoretia;
e kore hoki e mawhiti te tangata kōrero teka.
6 He tokomaha e whai kia manakohia e te tangata ringa mahora;
he hoa aroha hoki ngā tāngata katoa nō te tangata e hōmai mea ana.
7 E kino ana ngā tēina katoa o te rawakore ki a ia;
nā, nui kē atu te mataratanga atu o ōna hoa i a ia!
Whai noa āna kupu i a rātou,
heoi kua riro rātou.
8 Ko te tangata e mea ana ki te whakaaro nui mōna, e aroha ana ki tōna wairua ake;
ko te tangata e pupuri ana i te mātauranga, ka tūtaki ki te pai.
9 E kore te kaiwhakapae teka e whakaharakoretia;
ka hunā hoki te tangata kōrero teka.
10 E kore e tau te noho rangatira ki te whakaarokore;
he makere rawa te noho ko te pononga hei rangatira mō ngā rangatira.
11 Ko te ngārahu tūpato ka pupuri i tōna riri;
ā, hei whakakorōria mōna te whakarere noa iho i te hē.
12 Ko te riri o te kīngi rite tonu ki te hāmama o te raiona;
ko tana manako ia ānō he tōmairangi i runga i te tarutaru.
13 He aituā mō tōna pāpā te tamaiti whakaarokore;
ā, ko ngā ngangare a te wahine, me te māturuturu pūputu tonu.
14 He whare, he taonga i tuku iho i ngā mātua;
ko te hoa wahine mahara i a Ihowā.
15 Mā te māngere e mea kia moe i te moe reka;
ka matekai hoki te wairua o te rōrā.
16 Ko te tangata e pupuri ana i te whakahau e pupuri ana i tōna wairua;
engari, ko te tangata kore whakaaro ki ōna ara ka mate.
17 Ko te tangata e ohaoha ana ki te rawakore e whakatārewa moni ana ki a Ihowā,
ā, ka utua ki a ia tāna mahi atawhai.
18 Pākia tāu tama, i te mea kua whai manakohanga;
kaua hoki tōu ngākau e whai tonu i te whakangaromanga mōna.
19 Ko te tangata riri nui māna e waha tōna hē;
ki te whakaora hoki koe i a ia, ka waiho tonu tēnā hei mahi māu.
20 Whakarongo ki te kupu tohutohu, tahuri mai hoki ki te ako,
kia whai whakaaro ai koe i tōu mutunga iho.
21 He maha ngā whakaaro i roto i te ngākau o te tangata;
e tū tonu ana ia tā Ihowā tikanga.
22 Ko te hiahia o te tangata te aronga o tana atawhai;
engari te rawakore i te tangata teka.
23 Ko te wehi ki a Ihowā te ara ki te ora;
ā, ko te tangata kei a ia tērā, ka noho mākona;
e kore tētahi hē e pā ki a ia.
24 E kuhua ana e te māngere tōna ringa ki te rīhi,
e kore rawa nei e whakahokia e ia ki tōna māngai.
25 Pākia te tangata whakahī, ā, ka tūpato ngā kūware;
ākona hoki te tangata mahara, ā, ka mōhio ia ki te mātauranga.
26 Ko te tangata e pāhua ana i tōna pāpā, e pei atu ana hoki i tōna whaea,
he tama ia e whakamā ai, e ingoa kino ai hoki.
27 Kāti, e tāku tama, te whakarongo ki te ako
hei mea kau e kotiti atu ai i ngā kupu o te mātauranga.
28 E whakahī ana te kaiwhakaatu hē ki te whakawā;
e horomia ana hoki te kino e te māngai o te hunga kino.
29 Kua rite he whakawā mō ngā whakahī,
he whiu mō te tuarā o ngā whakaarokore.
1 MEJOR 19.1 cp. 28.6.es el pobre que camina en su sencillez,
Que el de perversos labios y fatuo.
2 El alma sin ciencia no es buena;
Y el presuroso de pies peca.
3 La insensatez del hombre tuerce su camino;
Y 19.3 Sal. 37.7.contra Jehová se aira su corazón.
4 19.4 cp. 14.20. Las riquezas allegan muchos amigos:
Mas el pobre, de su amigo es apartado.
5 19.5 Ex. 23.1. Dt. 19.16,19. El testigo falso no quedará sin castigo;
Y el que habla mentiras no escapará.
6 19.6 cp. 29.26. Muchos rogarán al príncipe:
Mas 19.6 cp. 17.8.cada uno es amigo del hombre que da.
7 19.7 cp. 27.10. Todos los hermanos del pobre le aborrecen:
¡Cuánto más sus amigos se alejarán de él!
Buscará la palabra y no la hallará.
8 El que posee entendimiento, ama su alma:
El que guarda la inteligencia, hallará el bien.
9 El testigo falso no quedará sin castigo;
Y el que habla mentiras, perecerá.
10 No conviene al necio el deleite:
¡Cuánto menos 19.10 cp. 30.22. Ec. 10.6,7.al siervo ser señor de los príncipes!
11 19.11 cp. 14.29. La cordura del hombre detiene su furor;
Y su honra es disimular la ofensa.
12 Como el bramido del cachorro de león es la ira del rey;
Y su favor 19.12 Os. 14.5.como el rocío sobre la hierba.
13 Dolor es para su padre el hijo necio;
19.13 cp. 27.15 y 21.9. Y gotera continua las contiendas de la mujer.
14 La casa y las riquezas herencia son de los padres:
19.14 cp. 18.22. Mas de Jehová la mujer prudente.
15 19.15 cp. 6.11. La pereza hace caer en sueño;
Y el alma negligente 19.15 cp. 10.4 y 20.4 y 23.21.hambreará.
16 El que guarda 19.16 cp. 13.13. Lc. 10.28 y 11.28.el mandamiento, guarda su alma:
Mas el que menospreciare sus caminos, morirá.
17 A 19.17 Dt. 15.7,8,10. cp. 28.27. Mt. 10.42 y 25.40. 2 Co. 9.6-8. He. 6.10.Jehová empresta el que da al pobre,
Y él le dará su paga.
18 19.18 cp. 13.24. Castiga á tu hijo en tanto que hay esperanza;
Mas no se excite tu alma para destruirlo.
19 El de grande ira llevará la pena:
Y si usa de violencias, añadirá nuevos males.
20 Escucha el consejo, y recibe la corrección,
Para que seas sabio 19.20 Sal. 37.37.en tu vejez.
21 19.21 cp. 16.1,9 y 20.24. Is. 14.26,27. Muchos pensamientos hay en el corazón del hombre;
Mas el consejo de Jehová permanecerá.
22 Contentamiento es á los hombres hacer misericordia:
Pero mejor es el pobre que el mentiroso.
23 El temor de Jehová es 19.23 cp. 10.16 y 11.19.para vida;
Y con él vivirá el hombre, lleno de reposo;
No será visitado de mal.
24 19.24 cp. 15.19 y 26.13. El perezoso esconde su mano en el seno:
Aun á su boca no la llevará.
25 Hiere al escarnecedor, y el simple se hará avisado;
Y corrigiendo al entendido, entenderá ciencia.
26 El que roba á su padre y ahuyenta á su madre,
19.26 cp. 17.2. Hijo es avergonzador y deshonrador.
27 Cesa, hijo mío, de oir la enseñanza
Que induce á divagar de las razones de sabiduría.
28 El testigo perverso se burlará del juicio;
Y 19.28 Job 15.16 y 20.12,13.la boca de los impíos encubrirá la iniquidad.
29 Aparejados están juicios para los escarnecedores,
19.29 cp. 10.13 y 26.3. Y azotes para los cuerpos de los insensatos.