1 Ko ngā whakatauki a Horomona.
He tama whakaaro nui, ka koa te pāpā;
tēnā he tama kūware, he utanga nui mō tōna whaea.
2 Kāhore he rawa o ngā taonga o te kino;
mā te tika ia te oranga ake i te mate.
3 E kore a Ihowā e tuku i te wairua o te tangata tika kia hemokai;
ka panā atu ia e ia te hiahia o te hunga kino.
4 He rawakore te tukunga iho o te ringa ngehe;
mā te ringa kakama ia ka hua te taonga.
5 He kohi raumati tā tama ngākau mahara;
he whakamā ia te rawa a tama moe ngahuru.
6 He manaaki kei te tumuaki o te tangata tika;
he ārita ia kei te waha o te tangata kino, taupoki ai.
7 Ka manaakitia te maharatanga ki te tangata tika;
ka pirau ia te ingoa o te hunga kino.
8 He ngākau whakaaro, ka tahuritia te whakahau;
he ngutu wairangi, ka hinga.
9 Ko te tangata haere tika, e haere ora ana;
ko te tangata parori kē ōna ara, ka mōhiotia ia.
10 Mā te whakakini o te kanohi ka puta ai te pōuri;
ko te ngutu wairangi ia, ka hinga.
11 He puna ora te māngai o te tangata tika;
tēnā ko te māngai o te hunga kino,
ka taupokina tērā e te mahi nanakia.
12 Ko tō te mauāhara he whakaoho i ngā totohe;
ko tō te aroha he hīpoki i ngā hē katoa.
13 E kitea te whakaaro nui ki ngā ngutu o te tangata mātau;
ko te rākau ia te mea mō te tuarā o te ngākaukore.
14 Rongoā ai te hunga whakaaro nui i te mātauranga;
he whakangaromanga ia kei te hori tonu, te māngai o te wairangi.
15 Ko ōna rawa te pā kaha o te tangata taonga;
tēnā ko te hunga kore taonga, hei whakangaromanga tō rātou rawakore.
16 Ko te mahi a te tangata tika e ahu ana ki te ora;
ko ngā hua o te kino ki te hara.
17 Kei te ara ki te ora te tangata e pupuri ana i te kupu ako;
ko te tangata ia e kore e pai kia rīria tōna hē, ka kotiti kē.
18 Ko te tangata e huna ana i te mauāhara he ngutu teka;
ā, he kūware te tangata e whakapuaki ana i te ngautuarā.
19 E kore ngā kupu maha e hapa i te kino;
he mahara nui ia te tangata he ngutu kokopi nei ōna.
20 He hiriwa pai rawa te arero o te tangata tika;
ko te ngākau o te hunga kino, he hauwarea rawa.
21 He tokomaha e whāngaia ana e ngā ngutu o te tangata tika;
ka mate ia te hunga kūware, he kore nō te ngākau mahara.
22 Ka hua te taonga i tā Ihowā manaaki;
kāhore hoki e kīnakitia e ia ki te pōuri.
23 Hei tākaro mā te wairangi te mahi hē;
mā te tangata mātau ia ko te whakaaro nui.
24 Ko tā te tangata kino i wehi ai ka tae anō ki a ia;
ā, ko tā te hunga tika i hiahia ai, ka hōmai.
25 Pahure rawa ake te tūkauati kua kore te hunga kino;
tēnā ko te tangata tika he tūranga pūmau tērā.
26 He winika ki ngā niho, he paowa ki ngā kanohi;
koia anō te māngere ki ōna kaiunga.
27 Ko te wehi ki a Ihowā e whakaroa ana i ngā rā;
ka whakapotoa mai ia ngā tau o te hunga kino.
28 Tūmanako atu te hunga tika, koa iho;
tūmanako atu te hunga kino, ngaro iho.
29 He kaha mō te tangata tika tā Ihowā ara;
he whakangaromanga ia mō ngā kaimahi i te kino.
30 E kore te tangata tika e whakangāueuetia ā ake ake;
e kore ia e nohoia e te hunga kino te whenua.
31 Ko te māngai o te tangata tika hua ana te whakaaro nui;
ka tapahia ia te arero whanokē.
32 E mōhio ana ngā ngutu o te tangata tika ki ngā mea ka manakohia;
he whanokē ia e whakapuakina ana e te māngai o te hunga kino.
10.0 cp. 1.1. Las sentencias de Salomón.
1 EL hijo 10.1 cp. 15.20 y 17.21,25 y 19.13 y 29.3,15.sabio alegra al padre;
Y el hijo necio es tristeza de su madre.
2 10.2 Sal. 49.6,7. Lc. 12.19,20. Los tesoros de maldad no serán de provecho:
Mas la justicia libra de muerte.
3 10.3 Sal. 10.14 y 34.9,10 y 37.25. Jehová no dejará hambrear el alma del justo:
Mas la iniquidad lanzará á los impíos.
4 10.4 cp. 13.4 y 21.5. La mano negligente hace pobre:
Mas la mano de los diligentes enriquece.
5 El que recoge en el estío es hombre entendido:
El que duerme en el tiempo de la siega es hombre afrentoso.
6 Bendiciones sobre la cabeza del justo:
Mas violencia cubrirá la boca de los impíos.
7 10.7 Sal. 9.5,6 y 112.6. La memoria del justo será bendita:
Mas el nombre de los impíos se pudrirá.
8 El sabio de corazón recibirá los mandamientos:
Mas el loco de labios caerá.
9 El que camina en integridad, anda confiado:
Mas el que pervierte sus caminos, será quebrantado.
10 10.10 Sal. 35.19. El que guiña del ojo acarrea tristeza;
Y el loco de labios será castigado.
11 10.11 cp. 13.14 y 14.27. Vena de vida es la boca del justo:
Mas violencia cubrirá la boca de los impíos.
12 El odio despierta rencillas:
10.12 cp. 17.9. 1 Co. 13.4. Stg. 5.20. 1 P. 4.8. Mas la caridad cubrirá todas las faltas.
13 En los labios del prudente se halla sabiduría:
Y vara á las espaldas del falto de cordura.
14 Los sabios guardan la sabiduría:
Mas la boca del loco es calamidad cercana.
15 Las riquezas del rico 10.15 cp. 18.11.son su ciudad fuerte;
Y el desmayo de los pobres es su pobreza.
16 La obra del justo es para vida;
Mas el fruto del impío es para pecado.
17 10.17 cp. 6.23. Camino á la vida es guardar la corrección:
Mas el que deja la reprensión, yerra.
18 El que encubre el odio es de labios mentirosos;
Y 10.18 Sal. 15.3.el que echa mala fama es necio.
19 En las muchas palabras no falta pecado:
Mas 10.19 Stg. 1.19.el que refrena sus labios es prudente.
20 Plata escogida es la lengua del justo:
Mas el entendimiento de los impíos es como nada.
21 Los labios del justo apacientan á muchos:
Mas los necios por falta de entendimiento mueren.
22 10.22 Gn. 26.12. La bendición de Jehová es la que enriquece,
Y no añade tristeza con ella.
23 10.23 cp. 2.14 y 14.9 y 15.21. Hacer abominación es como risa al insensato:
Mas el hombre entendido sabe.
24 10.24 Job 15.21. Lo que el impío teme, eso le vendrá:
10.24 Sal. 145.19. Mt. 5.6. 1 Jn. 5.14,15. Mas á los justos les será dado lo que desean.
25 Como pasa el torbellino, así el 10.25 Sal. 37.9,10,36.malo no permanece:
Mas el 10.25 Mt. 7.24,25.justo, fundado para siempre.
26 Como el vinagre á los dientes, y como el humo á los ojos,
Así es el perezoso á los que lo envían.
27 10.27 cp. 9.11. El temor de Jehová aumentará los días:
10.27 Job 15.32,33. Sal. 55.23. Ec. 7.17. Mas los años de los impíos serán acortados.
28 La esperanza de los justos es alegría;
10.28 cp. 11.7. Mas la esperanza de los impíos perecerá.
29 Fortaleza es al perfecto el camino de Jehová:
10.29 Sal. 1.6. Mas espanto es á los que obran maldad.
30 10.30 Sal. 37.22,29. El justo eternalmente no será removido:
10.30 cp. 2.21,22. Mas los impíos no habitarán la tierra.
31 10.31 Sal. 37.30. La boca del justo producirá sabiduría:
Mas la lengua perversa será cortada.
32 Los labios del justo conocerán lo que agrada:
Mas la boca de los impíos habla perversidades.