1 Ko ngā kupu a Akuru tama a Iakehe; ko te poropititanga.
I kōrero taua tangata ki a Itiere,
ki a Itiere rāua ko Ukara:
2 He pono ko ahau te mea pōauau rawa o ngā tāngata,
kāhore hoki he mātauranga tangata i roto i ahau.
3 Kīhai hoki ahau i whakaakona ki te whakaaro nui,
kīhai anō i mōhio ki te Mea Tapu.
4 Ko wai kua piki atu ki te rangi, ā, heke mai ai anō?
Ko wai kua pūpū i te hau ki roto ki ōna ringa?
Nā wai i takai ngā wai ki roto ki tōna kākahu?
Nā wai i whakapūmau ngā pito katoa o te whenua?
Ko wai tōna ingoa,
ā, ko wai hoki te ingoa o tāna tama?
Ki te mōhiotia e koe!
5 Ko ngā kupu katoa a te Atua he mea whakamātau;
he whakangungu rākau ia ki te hunga katoa e whakawhirinaki ana ki a ia.
6 Kaua e tāpiritia ētahi kupu ki āna,
kei rīria e ia tōu hē, ā, ka kitea koe he tangata kōrero teka.
7 E rua ngā mea kua īnoia e ahau i a koe;
kaua ēnā e kaiponuhia i ahau i mua i tōku matenga:
8 Whakamataratia atu i ahau te horihori me te kōrero teka;
kaua e hōmai te rawakore ki ahau, te taonga rānei;
whāngaia ahau ki te kai e rite ana māku.
9 Kei mākona ahau, ā, ka whakakāhore ki a koe,
ka mea, "Ko wai a Ihowā?"
Kei rawakore rānei ahau, ā, ka whānako,
ka whakahua noa hoki i te ingoa o tōku Atua.
10 Kaua e kōrerotia te pononga ki tōna ariki,
kei kanga ia i a koe, ā, ko koe e hē.
11 Tērā te whakatupuranga, he kanga tā rātou i tō rātou pāpā,
kāhore hoki e manaaki i tō rātou whaea.
12 Tērā te whakatupuranga, he mā ki tā rātou nā titiro,
otirā kāhore anō kia horoia atu tō rātou paru.
13 Tērā te whakatupuranga, nā, te whakakake o ō rātou kanohi.
Kua whakarewaina ake hoki ō rātou kamo!
14 Tērā te whakatupuranga, ko ō rātou niho ānō he hoari,
ko ō rātou niho pūrākau ānō he māripi,
hei horo i te hunga iti i runga i te whenua,
i ngā rawakore hoki i roto i ngā tāngata.
15 E rua ngā tamāhine a te ngata,
ko tā rāua karanga, "Hōmai, hōmai."
E toru ngā mea e kore rawa e mākona,
āe rā, e whā ngā mea e kore e kī, "Kāti":
16 ko te rua tūpāpaku; ko te kōpū pakoko;
ko te whenua kīhai i pukuwaitia,
ā, ko te ahi e kore nei e kī, "Kāti!"
17 Ko te kanohi e whakahī ana ki te pāpā,
e whakahāwea ana ki te whakarongo ki tōna whaea,
mā ngā raweni o te awaawa ia e tīkaro,
ā, mā ngā pī ēkara e kai.
18 E toru ngā mea he whakamīharo rawa, e kore e taea e ahau,
āe rā, e whā kāhore e mōhiotia e ahau:
19 ko te huarahi o te ēkara i te rangi;
ko te huarahi o te nākahi i runga i te kāmaka;
ko te huarahi o te kaipuke i waenga moana;
ā, ko te huarahi o te tangata ki te kōtiro.
20 He pērā anō te huarahi o te wahine pūremu:
ka kai ia, ā, ka horoi i tōna māngai,
ā, ka kī, "Kāhore āku mahi hē."
21 E toru ngā mea e korikori ai te whenua;
ā, e whā, he mea e kore e manawanuitia e ia:
22 ko te pononga ina whakakīngitia ia;
ko te wairangi hoki ina mākona i te taro;
23 ko te wahine whakarihariha ina whiwhi i te tāne;
ā, ko te pononga wahine ina tuku iho māna ngā mea a tōna rangatira.
24 E whā ngā mea ririki i runga i te whenua,
he nui noa atu ia ngā whakaaro:
25 ko ngā pōpokorua ehara i te iwi kaha,
heoi e mea ana i te kai mā rātou i te raumati;
26 ko ngā koni, he iwi ngoikore,
heoi e hanga ana i ō rātou whare ki te kāmaka;
27 ko ngā māwhitiwhiti, kāhore ō rātou kīngi,
heoi haere rōpū ana rātou katoa;
28 ko te mokomoko, ko ōna peke hei pupuri māna;
otiia kei roto ia i ngā whare kīngi.
29 E toru ngā mea, he tau tā rātou hīkoi,
āe rā, e whā he huatau ki te haere:
30 ko te raiona, ko te mea kaha rawa o ngā kararehe,
e kore nei e tahuri mai i te aroaro o tētahi;
31 ko te kurī horo; ko te koati toa anō hoki;
ā, ko te kīngi, kāhore nei tētahi e maranga ake ki a ia.
32 Ki te mea he mahi kūware tau i a koe i whakaneke ake ai i a koe,
ki te mea rānei i whakaaro kino koe,
kōpania tōu ringa ki tōu māngai.
33 He pono hoki ki te hurihia te waiū ka puta mai he pata,
ā, ki te kōwiria te ihu ka puta mai he toto;
waihoki ki te ākina te riri ka puta he whawhai.
1 PALABRAS de Agur, hijo de Jachê:
30.1 cp. 31.1. La profecía que dijo el varón á Ithiel, á Ithiel y á Ucal.
2 30.2 Sal. 73.22. Ciertamente más rudo soy yo que ninguno,
Ni tengo entendimiento de hombre.
3 Yo ni aprendí sabiduría,
Ni conozco la ciencia del Santo.
4 30.4 Jn. 3.13. ¿Quién subió al cielo, y descendió?
30.4 Job 38.4,7. Sal. 104.3,5,6. Is. 40.12-15. ¿Quién encerró los vientos en sus puños?
¿Quién ató las aguas en un paño?
¿Quién afirmó todos los términos de la tierra?
¿Cuál es su nombre, y el nombre de su hijo, si sabes?
5 30.5 Sal. 12.6 y 18.30 y 19.8 y 119.140. Toda palabra de Dios es limpia:
30.5 Sal. 84.11. Es escudo á los que en él esperan.
6 30.6 Dt. 4.2 y 12.32. Ap. 22.18. No añadas á sus palabras, porque no te reprenda,
Y seas hallado mentiroso.
7 Dos cosas te he demandado;
No me las niegues antes que muera.
8 Vanidad y palabra mentirosa aparta de mí.
No me des pobreza ni riquezas;
30.8 Mt. 6.11. 1 Ti. 6.8. Manténme del pan que he menester;
9 30.9 Dt. 8.14 y 31.20 y 32.15. No sea que me harte, y te niegue, y diga, ¿Quién es Jehová?
O no sea que siendo pobre, hurte,
Y blasfeme el nombre de mi Dios.
10 No acuses al siervo ante su señor,
Porque no te maldiga, y peques.
11 Hay generación que maldice á su padre,
Y á su madre no bendice.
12 Hay generación 30.12 cp. 16.2. Lc. 18.11.limpia en su opinión,
Si bien no se ha limpiado su inmundicia.
13 Hay generación cuyos ojos son 30.13 Sal. 131.1.altivos,
Y cuyos párpados son alzados.
14 30.14 Job 29.17. Sal. 57.4. Hay generación cuyos dientes son espadas, y sus muelas cuchillos,
Para devorar á los pobres de la tierra, y de entre los hombres á los menesterosos.
15 La sanguijuela tiene dos hijas que se llaman, Trae, trae.
Tres cosas hay que nunca se hartan;
Aun la cuarta nunca dice, Basta:
16 30.16 cp. 27.20. Hab. 2.5. El sepulcro, y la matriz estéril,
La tierra no harta de aguas,
Y el fuego que jamás dice, Basta.
17 30.17 Gn. 9.22. cp. 23.22 El ojo que escarnece á su padre,
Y menosprecia la enseñanza de la madre,
Los cuervos lo saquen de la arroyada,
Y tráguenlo los hijos del águila.
18 Tres cosas me son ocultas;
Aun tampoco sé la cuarta:
19 El rastro del águila en el aire;
El rastro de la culebra sobre la peña;
El rastro de la nave en medio de la mar;
Y el rastro del hombre en la moza.
20 Tal es el rastro de la mujer adúltera:
Come, y limpia su boca,
Y dice: No he hecho maldad.
21 Por tres cosas se alborota la tierra,
Y la cuarta no puede sufrir:
22 30.22 Ec. 10.7. Por el siervo cuando reinare;
Y por el necio cuando se hartare de pan;
23 Por la aborrecida cuando se casare;
Y por la sierva cuando heredare á su señora.
24 Cuatro cosas son de las más pequeñas de la tierra,
Y las mismas son más sabias que los sabios:
25 30.25 cp. 6.6. Las hormigas, pueblo no fuerte,
Y en el verano preparan su comida;
26 30.26 Sal. 104.18. Los conejos, pueblo nada esforzado,
Y ponen su casa en la piedra;
27 Las langostas, no tienen rey,
Y salen todas acuadrilladas;
28 La araña, ase con las manos,
Y está en palacios de rey.
29 Tres cosas hay de hermoso andar,
Y la cuarta pasea muy bien:
30 El león, fuerte entre todos los animales,
Que no torna atrás por nadie;
31 El lebrel ceñido de lomos; asimismo el macho cabrío;
Y un rey contra el cual ninguno se levanta.
32 Si caiste, fué porque te enalteciste;
Y si mal pensaste,
30.32 Job 21.5 y 40.4. Pon el dedo sobre la boca.
33 Ciertamente el que exprime la leche, sacará manteca;
Y el que recio se suena las narices, sacará sangre:
Y el que provoca la ira, causará contienda.