1 Não tenhas Pv 24.19;3.31;23.17;Sl 37.1inveja dos homens maus,
nem desejes Pv 1.15;Sl 1.1estar com eles,
2 porque o seu coração medita a Is 30.12;Jr 22.17opressão,
e os seus lábios Jó 15.35;Sl 10.7;38.12falam a malícia.
3 Com Pv 9.1;14.1a sabedoria edifica-se a casa
e com o entendimento se estabelece;
4 e pelo conhecimento Pv 8.21encher-se-ão as câmaras
de todas as riquezas preciosas e deleitáveis.
5 Pv 21.22, ref.O varão sábio é forte;
o homem inteligente aumenta a força.
6 Pois Pv 20.18com prudência tu farás a guerra,
e Pv 11.14, ref.na multidão de conselheiros há segurança.
7 A sabedoria é Pv 14.6;17.16;Sl 10.5alta demais para o insensato;
ele não abre a boca Jó 5.4;Sl 127.5na porta.
8 Aquele que Pv 6.14;14.22;Rm 1.30cuida em fazer o mal,
a esse chamarão intrigante.
9 Is 59.7O desígnio do insensato é pecado,
e o escarnecedor é abominação aos homens.
10 Dt 20.8;Jó 4.5;Jr 51.46;Hb 12.3Se enfraqueces no dia da adversidade,
minguada é a tua força.
11 Sl 82.4;Is 58.6-7Livra os que estão sendo levados para a morte;
e os que estão prestes a serem mortos, a esses detém.
12 Se disseres: Eis que não o soubemos,
porventura, não o Ec 5.8considera aquele Pv 21.2;1Sm 16.7que pesa os corações?
Não o Sl 94.9-11conhece aquele que Sl 121.3-8guarda a tua alma?
E não Pv 12.14;Jó 34.11, ref.retribuirá ele a cada um segundo as suas obras?
13 Come, filho meu, do Pv 25.16;Sl 19.10;119.103;Ct 5.1mel, porque é bom;
e do Pv 16.24;27.7;Ct 4.11favo que é doce ao teu paladar;
14 Tal conhecerás ser Pv 2.10a sabedoria para a tua alma;
se a tiveres achado, então, haverá Pv 23.18galardão,
e não será cortada a tua esperança.
15 Sl 10.9-10Não te ponhas em emboscada, homem perverso, contra a habitação do justo;
nem assoles a sua pousada,
16 Porque Jó 5.19;Sl 37.24;Mq 7.8o justo cai sete vezes e se torna a levantar,
mas os Pv 24.22;6.15;14.32;Jr 18.17perversos são derrubados pela calamidade.
17 Pv 17.5;Jó 31.29;Sl 35.15,19;Ob 12Não te regozijes, quando cair o teu inimigo,
nem se alegre o teu coração, quando for ele derrubado,
18 para que Jeová não o veja, e que isso lhe desagrade,
e que tire de cima dele a sua ira.
19 Sl 37.1Não te incomodes por causa dos malfeitores,
nem tenhas Pv 24.1;23.17inveja dos perversos,
20 Jó 15.31porque não há Pv 23.18futuro para o homem mau;
Pv 13.9;20.20;Jó 18.5-6;21.17a lâmpada dos perversos apagar-se-á.
21 Rm 13.1-7;1Pe 2.17Teme, filho meu, a Jeová e ao rei
e não te metas com os que gostam de mudanças,
22 porque, de repente, se levantará Pv 24.16a sua calamidade,
e quem sabe a destruição de ambos?
23 Estes também são Pv 1.6;22.17provérbios dos sábios.
Deixar-se Pv 18.5;28.21levar de respeitos humanos nos juízos não é bom.
24 Aquele que Pv 17.15diz ao perverso: Tu és justo,
amaldiçoá-lo-ão Pv 11.26os povos, aborrecê-lo-ão as nações.
25 Mas Pv 28.23os que o repreenderem se acharão bem,
e sobre eles virá a bênção de prosperidade.
26 Beija os lábios
a quem dá uma Pv 16.24resposta sincera.
27 Cuida dos teus negócios lá fora,
Pv 27.23-27põe o teu campo em condições
e depois, edifica a tua casa.
28 Não sejas sem causa Pv 25.18testemunha contra o teu próximo
Lv 6.2-3;19.11;Ef 4.25e não enganes com os teus lábios.
29 Pv 20.22;Mt 5.39;Rm 12.17Não digas: Como ele me fez a mim, assim eu farei a ele;
retribuirei ao homem segundo as suas obras.
30 Pv 24.30-34;6.6-11Passei pelo campo do preguiçoso
e pela vinha do homem Pv 6.32falto de entendimento;
31 eis que tudo estava cheio de espinhos,
a sua superfície estava coberta de Jó 30.7urtigas,
e o seu Is 5.5muro de pedra estava demolido.
32 Então, eu contemplei e meditei bem;
vi e recebi a instrução.
33 Pv 6.9-11;20.13Um pouco para dormir, um pouco para toscanejar,
um pouco para cruzar os braços em repouso.
34 Assim, virá a tua pobreza como um salteador,
e a tua indigência, como um homem armado.
1 Kei hae koe ki te hunga kino,
kaua hoki e hiahia hei hoa mō rātou.
2 Ko tā tō rātou ngākau hoki e whakaaro ai, he tūkino,
ko tā ō rātou ngutu e kōrero ai, he whanokē.
3 Mā te whakaaro nui ka hangā ai te whare,
ā, mā te mātauranga ka ū ai.
4 Mā te mōhio hoki ka kī ai ngā rūma
i ngā taonga utu nui katoa, i ngā mea āhuareka.
5 He kaha te tangata whakaaro nui;
āe, e whakanuia ana e te tangata mōhio te kaha.
6 Nā, kia pai te ngārahu ina anga koe ki te whawhai;
kei te tokomaha hoki o ngā kaiwhakatakoto whakaaro te ora.
7 He tiketike rawa te whakaaro nui mō te wairangi;
e kore e kuihi tōna māngai i te kūwaha.
8 Ko te tangata e whakaaro ana ki te kino,
ka kīia he whanokē.
9 He hara te whakaaro wairangi;
he mea whakarihariha anō ki te tangata te tangata whakahī.
10 Ki te ngoikore koe i te rā o te hē,
he iti tōu kaha.
11 Whakaorangia te hunga e kawea atu ana ki te mate,
ā, puritia mai hoki e koe te hunga e meatia ana kia whakamatea.
12 Ki te mea koe, "Nanā, kīhai tēnei i mōhiotia e mātou";
kāhore ianei te kaipāuna ngākau i te whakaaro ki tērā?
Ā, ko te kaitiaki o tōu wairua, kāhore rānei ia e mōhio,
e kore rānei e hōmai e ia ki te tangata kia rite ki tāna mahi?
13 Kainga, e tāku tama, te honi, he pai hoki;
me te honikoma, he mea reka hoki ki tōu māngai.
14 Ka mōhio ai koe ki te whakaaro nui, he mea ki tōu wairua;
ki te kitea e koe, he tukunga iho anō tōna, e kore hoki tāu i tūmanako ai e hātepea.
15 Kaua, e te tangata kino, e whanga ki te nohoanga o te tangata tika;
kei tūkino koe ki tōna takotoranga.
16 E hinga ana hoki te tangata tika, e whitu hinganga, ka ara ake anō;
ka whakatakā ia te hunga kino e te hē.
17 Kaua e harakoa ki te hinga tōu hoariri,
kaua hoki tōu ngākau e hari ina taka ia;
18 kei kite a Ihowā, ā, ka hē ki tāna titiro,
ā, ka tahuri atu tōna riri i a ia.
19 Kei mamae koe, he mea mō ngā kaimahi i te kino,
kei hae hoki ki te hunga kino.
20 Kāhore hoki he mutunga pai ki te tangata kino;
ka keto hoki te rama a te hunga kino.
21 E tāku tama, e wehi ki a Ihowā, ki te kīngi hoki;
ā, kaua e whakauru noa atu ki te hunga e mea ana ki te whakaputa kē.
22 Nō te mea ka puta tata te aituā mō rātou;
ā, ko wai ka mōhio ki te whakangaromanga ō rāua tokorua?
Ētahi atu Whakatauki Whakaaronui
23 He whakatauki anō hoki ēnei nā te hunga whakaaro nui:
Ehara i te mea pai kia whakaaro ki te kanohi tāngata ina whakawā.
24 Ko te tangata e mea ana ki te tangata kino, "He tika koe,"
ka kanga ngā iwi ki a ia, ka whakarihariha ngā tauiwi ki a ia.
25 Otiia ka koa ngā ngākau o te hunga e rīria ai tōna hē,
ka tau iho anō hoki te manaaki pai ki runga ki a rātou.
26 Ka kihia e ia ngā ngutu e whakahoki ana
i ngā kupu tika.
27 Meinga kia takoto pai tāu mahi i waho,
kia rite hoki hei meatanga māu i te māra;
muri iho ka hanga i tōu whare.
28 Kaua koe e tū hei kaiwhakaatu hē mō tōu hoa, i te mea kāhore he take;
ā, kaua e tinihanga ki ōu ngutu.
29 Kaua e kī, "Ka meatia anō e ahau ki a ia tāna i mea ai ki ahau;
ka rite ki tā te tangata mahi tāku e whakahoki ai ki a ia."
30 I haere ahau i te taha o te māra a te māngere,
i te taha hoki o te māra wāina a te tangata kāhore ōna mahara;
31 nā, kua tupuria katoatia e te tātarāmoa,
kapi tonu te mata o te māra i te ongaonga,
ā, ko tō reira taiepa kōhatu kua oti te wāhi.
32 Kātahi ahau ka titiro, ka āta whakaaroaro;
ka kite ahau, ā, ka hopu mai hei ako mōku.
33 Kia iti ake nei te wāhi e parangia ai, kia iti ake nei te moe,
kia iti ake te kōtuituitanga o ngā ringa ka moe ai.
34 Ka pērā te haerenga mai o tōu mūhore ānō he kaipāhua;
o tōu rawakore hoki ānō he tangata mau patu.