Sirach 22

1 Ao preguiçoso é atirado esterco, só se fala dele com desprezo.

2 O preguiçoso é apedrejado com excremento, quem o tocar sacudirá a mão.

3 O filho mal-educado é a vergonha de seu pai, a filha semelhante não gozará de nenhuma consideração.

4 Uma jovem prudente é uma herança para o marido, mas a filha desavergonhada causa mágoa ao seu pai.

5 A mulher atrevida cobre de vergonha o pai e o marido; e é igual aos celerados: ambos a desprezam.

6 Uma palavra inoportuna é música em dia de luto; a sabedoria, porém, emprega com oportunidade o chicote e a instrução.

7 Instruir um insensato é tornar a ajustar um vaso quebrado;

8 falar a quem não ouve é como despertar alguém de um sono profundo.

9 Falar da sabedoria com um insensato é conversar com alguém que está adormecendo; no fim da conversa ele dirá: "Que?".

10 Chora sobre um morto, porque ele perdeu a luz; chora sobre um tolo, porque é falho de juízo.

11 Chora menos sobre um morto, porque ele achou o repouso;

12 a vida criminosa do mau, porém, é pior do que a morte.

13 O luto por um morto dura sete dias, mas por um insensato e um ímpio, dura toda a sua vida.

14 Não fales muito com um estulto; não convivas com o insensato.

15 Acautela-te contra ele, para não seres incomodado; e não te mancharás com o contágio de seu pecado.

16 Afasta-te dele: encontrarás repouso, e a sua loucura não te causará mágoa.

17 O que há de mais pesado que o chumbo? E que outro nome dar-lhe a não ser o de insensato?

18 É mais fácil carregar areia, sal ou uma barra de ferro, do que suportar o imprudente, o tolo e o ímpio.

19 Um encaixamento de madeira adaptado aos alicerces de um edifício não se desconjunta. Assim é o coração firmado por uma decisão bem amadurecida.

20 O desígnio de um homem sensato, em qualquer tempo que seja, não será alterado pelo temor.

21 Como a estacada posta em lugar elevado e a parede sem argamassa não podem resistir à violência do vento,

22 assim um coração tímido, de pensamentos tolos, não pode resistir ao choque do temor.

23 O coração medroso do insensato jamais tem temor em seus pensamentos; assim também o que não se apoia nos preceitos divinos.

24 Quem machuca um olho, dele faz sair lágrimas; quem magoa um coração, nele excita a sensibilidade.

25 Quem lança uma pedra aos pássaros os fará fugir; assim, quem insulta um amigo rompe a amizade.

26 Ainda que tenhas arrancado a espada contra o teu amigo, não desesperes; porque o regresso é possível.

27 Ainda que tenhas dito contra ele palavras desagradáveis, não temas, porque a reconciliação é possível, salvo se se tratar de injúrias, afrontas, insolências, revelação de um segredo ou golpes à traição; em todos esses casos fugirá de ti o teu amigo.

28 Permanece fiel ao teu amigo em sua pobreza, a fim de te alegrares com ele na sua prosperidade.

29 Permanece-lhe fiel no tempo da aflição, a fim de teres parte com ele em sua herança.

30 O vapor e a fumaça elevam-se na fornalha antes do fogo; assim o homicídio e o derramamento de sangue são precedidos de injúrias, ultrajes e ameaças.

31 Não me envergonharei de saudar um amigo, nem me esconderei da sua presença; e, se me acontecer algum mal por isso, eu o suportarei,

32 mas quem o souber, dele desconfiará.

33 Quem porá uma guarda à minha boca, e um selo inviolável nos meus lábios, para que eu não caia por sua causa, e para que minha língua não me perca?

Ο τεμπέλης

1 Μοιάζει ο τεμπέλης με πέτρα πασαλειμμένη με ακαθαρσίες· που όλοι τον πετούν μακριά με αηδία. 2 Μοιάζει ο τεμπέλης μ’ ένα σβόλο κοπριάς· όποιος τον πιάνει, το χέρι του τινάζει.

Τα διεφθαρμένα παιδιά

3 Είναι ντροπή για έναν πατέρα να ’χει γεννήσει γιο ανάγωγο, μα η ντροπή είναι ακόμα μεγαλύτερη αν πρόκειται για θυγατέρα. 4 Μια κόρη μυαλωμένη θα ’χει παντοτινά τον άντρα της· ενώ μια κόρη επαίσχυντη είναι για τον πατέρα της καημός. 5 Η κόρη η αδιάντροπη ατιμάζει και τον πατέρα και τον άντρα της· κι από τον ένα κι απ’ τον άλλο θα καταφρονηθεί.

6 Άκαιρα λόγια είναι σαν τη μουσική που παίζεται σε ώρα πένθους, ενώ είναι σοφία η μαστίγωση κι η τιμωρία κάθε στιγμή. 7 [Όσα παιδιά κερδίζουν τη ζωή τους ζώντας τίμια, καλύπτουνε την ταπεινή καταγωγή, που είχαν οι γονείς τους. 8 Ενώ αυτά που αδιάντροπα και διεφθαρμένα ζουν, την οικογένεια την πιο αξιόπρεπη ντροπιάζουν].

Φρόνηση κι ανοησία

9 Όποιος κάθεται και διδάσκει τον ανόητο, είναι σαν να κολλάει συντρίμμια, σαν να ξυπνάει κάποιον που κοιμάται ύπνο βαθύ. 10 Όποιος μιλάει σε ανόητο, είναι σαν να μιλάει σε κάποιον που νυστάζει, και που στο τέλος της κουβέντας λέει, «τι λέγαμε;»

11 Κλάψε τον πεθαμένο, γιατί εστερήθη της ζωής το φως· και κλάψε τον ανόητο, γιατί το νου στερήθηκε. Κλάψε λιγότερο πικρά τον πεθαμένο, γιατί αναπαύθηκε· ενώ του ανόητου η ζωή είναι κι από το θάνατο χειρότερη. 12 Το πένθος για τον πεθαμένο κρατά μέρες εφτά, ενώ για τον ανόητο και για τον ασεβή, όλες τις μέρες της ζωής τους.

13 Μην πολυκουβεντιάζεις με ανόητο άνθρωπο και μην πηγαίνεις να συναναστραφείς έναν που φέρεται σαν χοίρος·*σαν χοίρος. Προτιμητέα η συριακή αυτή μετάφραση, λόγω των συμφραζομένων του στ. Οι Ο΄ έχουν «σαν ασύνετος». φυλάξου απ’ αυτόν για να μην έχεις φασαρίες και να μη λερωθείς, όταν θα τον τινάξουν μακριά. Απομακρύνσου και θα βρεις την ησυχία σου· οι παραλογισμοί του δεν θα σε κουράσουν. 14 Υπάρχει τίποτα βαρύτερο από ένα πράγμα μολυβένιο; Και ποιο είναι τ’ όνομά του, αν όχι «ανόητος»; 15 Πιο ευκολοβάσταχτα είναι η άμμος, το αλάτι ή ένας όγκος σίδερο, παρά ο άνθρωπος που φρόνηση δεν έχει.

16 Γεροδεμένη ξυλωσιά σε οικοδομή, από σεισμό δεν πέφτει· έτσι κι όταν στηρίζεται η καρδιά πάνω σε απόφαση ύστερ’ από σκέψη: στη δύσκολη ώρα δεν θα κλονιστεί. 17 Η καρδιά που βασίζεται σε σκέψη συνετή, μοιάζει στολίδι γύψινο πάνω σε λείο τοίχο. 18 Χαλίκια πάνω σ’ έναν τοίχο*Χαλίκια... τοίχο. Άλλη πιθανή μετ.: «Ξύλινες στήλες τοποθετημένες σε ψηλό μέρος». δεν θ’ αντέξουν στον άνεμο· έτσι και μια δειλή καρδιά, σε λογισμούς ανόητους που στηρίζεται, στον όποιο φόβο δεν θ’ αντέξει.

Η φιλία

19 Όποιος χτυπά ένα μάτι, κάνει να χυθούν δάκρυα· κι όποιος χτυπάει μια καρδιά, κάνει ν’ αναφανούν τα αισθήματά της. 20 Όποιος πετροβολάει τα πουλιά τα φευγατίζει κι όποιος το φίλο του επικρίνει, θα καταστρέψει τη φιλία του. 21,22 Αν λογομάχησες με κάποιον φίλο σου, ακόμη κι αν μαχαίρι τράβηξες να τον χτυπήσεις, μην απελπίζεσαι, υπάρχει επανόρθωση· η συμφιλίωση είναι δυνατή. Αν όμως πρόκειται για εμπαιγμό και έπαρση, για προδοσία μυστικών ή πλήγμα ύπουλο, σ’ αυτές τις περιπτώσεις όποιος φίλος και να ’ναι θα φύγει μακριά.

23 Κέρδιζε την εμπιστοσύνη του πλησίον σου όταν είναι σε φτώχεια, ώστε μαζί του ν’ απολαύσεις τ’ αγαθά του όταν ευημερεί. Τον καιρό της δοκιμασίας μείνε του πιστός, ώστε την ευτυχία του να μοιραστείς μαζί του.

24 Όπως οι ατμοί απ’ το καμίνι κι ο καπνός έρχονται πριν απ’ τη φωτιά, έτσι κι οι προσβολές πριν απ’ το αιματοκύλισμα.

25 Δε θα ντραπώ να προστατέψω έναν φίλο μου και δε θα τρέξω να κρυφτώ από μπροστά του· 26 κι αν μου συμβεί κάποιο κακό εξαιτίας του, όποιος τ’ ακούσει θα φυλάγεται απ’ αυτόν.

Επαγρύπνηση

27 Ποιος θα μου βάλει ένα φρουρό στο στόμα μου και τη σφραγίδα της διάκρισης στα χείλη μου, ώστε να μην πέσω στην αμαρτία εξαιτίας τους κι από τη γλώσσα μου καταστραφώ;