Sirach 39

1 O sábio procura cuidadosamente a sabedoria de todos os antigos, e aplica-se ao estudo dos profetas.

2 Guarda no coração as narrativas dos homens célebres, e penetra ao mesmo tempo nos mistérios das máximas.

3 Penetra nos segredos dos provérbios, e vive com o sentido oculto das parábolas.

4 Exerce o seu cargo no meio dos poderosos, e comparece perante aqueles que governam.

5 Viaja pela terra de povos estrangeiros, para reconhecer o que há do bem e do mal entre os homens.

6 Desde o alvorecer aplica o coração à vigília para se unir ao Senhor que o criou, e ora na presença do Altíssimo.

7 Abre sua boca para orar, e pede perdão de seus pecados,

8 pois se for da vontade do Senhor que é grande, ele o cumulará do espírito de inteligência.

9 Então, ele espargirá como uma chuva palavras de sabedoria, e louvará o Senhor em sua oração.

10 O Senhor orientará seus conselhos e seus ensinamentos, e ele meditará nos mistérios divinos.

11 Ensinará ele próprio o conhecimento de sua doutrina. Porá sua glória na Lei da aliança do Senhor.

12 Muitos homens louvarão sua sabedoria: jamais cairá ela no esquecimento.

13 A sua memória não desaparecerá; seu nome será repetido de geração em geração.

14 As nações proclamarão sua sabedoria, a assembleia apregoará seu louvor.

15 Enquanto viver, terá maior nome que mil outros, e, quando repousar, será feliz.

16 Refletirei ainda para contá-lo, pois estou cheio de um entusiasmo

17 que diz: Ouvi-me, rebentos divinos, desabrochai como uma roseira plantada à beira das águas;

18 como o Líbano, espargi suave aroma,

19 dai flores como o lírio, exalai perfume e estendei graciosa folhagem. Cantai cânticos e bendizei o Senhor nas suas obras.

20 Dai ao seu nome magníficos elogios, glorificai-o com a voz de vossos lábios, com os cânticos de vossos lábios e a música das harpas. Direis assim à guisa de louvor:

21 Todas as obras do Senhor são excelentes;

22 à sua voz conteve-se a água amontoada, a uma palavra de sua boca as águas ajuntaram-se como em reservatórios.

23 À sua ordem, fez-se calmaria, e a salvação que ele dá não será mesquinha.

24 São-lhe apresentadas as ações de todos os viventes, nada é oculto aos seus olhos.

25 Seu olhar abrange de um século a outro: nada é maravilhoso para ele.

26 Não se deve dizer: "O que é isso, o que é aquilo?". Pois todas as coisas serão examinadas a seu tempo.

27 A bênção dele é como um rio que transborda;

28 como o dilúvio inundou a terra inteira, assim a sua cólera será a sorte dos povos que não o procuram.

29 Assim como ele transformou as águas em aridez e ressecou a terra, e o seu comportamento é determinado pelo deles, assim, em sua ira, seu comportamento é motivo de queda para os pecadores.

30 Assim como os bens, desde o princípio, foram criados para os bons, assim os bens e os males o foram para os maus.

31 As coisas mais necessárias à vida do homem são: a água, o fogo, o ferro, o sal, o leite, o pão da flor de farinha, o mel, a uva, o azeite e o vestuário:

32 todas essas coisas são bens para os fiéis, mas tornam-se males para os ímpios e os pecadores.

33 Há espíritos que foram criados para a vingança: aumentaram seus tormentos pelo seu furor.

34 No tempo do extermínio manifestarão sua força, e apaziguarão a fúria daquele que os criou.

35 Fogo, granizo, fome e morte, tudo isso foi criado para a vingança,

36 como também os dentes dos animais, os escorpiões, as serpentes, e a espada vingadora destinada ao extermínio dos ímpios.

37 Todas essas coisas se regozijam com as ordens do Senhor, e mantêm-se prontas sobre a terra para servir oportunamente, e, chegando o tempo, não omitirão uma só de suas palavras.

38 Por isso, desde o princípio estou firme em minhas ideias; refleti e as escrevi.

39 Todas as obras do Senhor são boas; ele põe cada coisa em prática quando chega o tempo.

40 Não há razão para dizer: "Isto é pior do que aquilo", porque todas as coisas serão achadas boas a seu tempo.

41 E agora, de todo o coração e com a boca, cantai e bendizei o nome do Senhor!

Ο σοφός

1 Το ίδιο δεν συμβαίνει όμως μ’ εκείνον που ασχολείται με την καλλιέργεια του πνεύματος κι είν’ αφιερωμένος στο νόμο του Υψίστου. Αυτός θ’ αναζητήσει τη σοφία όλων των αρχαίων και με τις προφητείες θ’ ασχοληθεί. 2 Τα λόγια θα φυλάξει ονομαστών ανδρών και στα λεπτά σημεία των παραβολών θα εμβαθύνει. 3 Θ’ αναζητήσει τις μυστικές έννοιες των παροιμιών και με τα αινιγματικά θ’ ασχοληθεί αποφθέγματα. 4 Θα υπηρετήσει άντρες μεγάλους και μπροστά σε ηγεμόνες θα σταθεί· σε ξένες χώρες θα ταξιδέψει, γιατί από πείρα ξέρει των ανθρώπων τις καλές και τις κακές πλευρές.

5 Ο μελετητής της σοφίας θα δώσει όλη του την προσοχή απ’ το πρωί στον Κύριο που τον έπλασε· στον Ύψιστο θα πλησιάσει και θα τον ικετέψει να του συγχωρηθούν οι αμαρτίες του. 6 Αν ο μεγάλος Κύριος το θελήσει, θα τον γεμίσει με πνεύμα φρόνησης. Έτσι τα λόγια τα σοφά σαν τη βροχή θα χύνονται απ’ το στόμα του· κι όταν προσεύχεται, τον Κύριο θα ευχαριστεί. 7 Τη σκέψη και τη γνώση του θα βάλει σε ίσιο δρόμο και του Κυρίου θα συλλογάται τα μυστήρια. 8 Μέσα στη διδαχή του θα φανερώνεται η παιδεία που έλαβε και καύχημά του θα ’χει το νόμο της διαθήκης που έδωσε ο Κύριος στο λαό του. 9 Πολλοί τη φρόνησή του θα την παινέψουν και ποτέ δε θα σβήσει από τη μνήμη τους· δε θα πάψουν ποτέ να τον θυμούνται και τ’ όνομά του αθάνατο από γενιά σ’ άλλη γενιά θα μένει. 10 Τα έθνη θα μιλούν για τη σοφία του κι η σύναξη θα τον εγκωμιάζει. 11 Πολύ αν ζήσει, τ’ όνομά του θα ’ναι πιο ένδοξο από χιλιάδες άλλα· κι απ’ τη ζωή όταν φύγει αυτό θα του αρκεί.

Κλήση για δοξολογία στον Κύριο

12 Έτσι πολύ στοχάστηκα, που οι σκέψεις μου με γέμισαν, όπως γεμίζει το φεγγάρι ως την πανσέληνο, και τώρα πρέπει να τις πω. 13 Ακούστε με, εσείς παιδιά μου ευσεβή και σαν το τριαντάφυλλο θ’ ανθίσετε, που πλάι στο ρέμα του νερού φυτρώνει. 14 Σαν το λιβάνι δώστε ωραία ευωδιά και σαν τον κρίνο ανθίστε· σκορπίστε τ’ άρωμά σας και ψάλτε ύμνο δοξαστικό. Για όλα τα έργα του τον Κύριο ευλογήστε. 15 Δώστε μεγαλοσύνη στ’ όνομά του, δοξάστε τον με ύμνους, με λύρες και με ψαλμωδίες, κι ετούτα να του λέτε ευχαριστώντας τον:

16 Πόσο είναι υπέροχα όλα τα έργα του Κυρίου!

Και κάθε προσταγή του στην ώρα της

θα πραγματοποιηθεί.

Είναι άτοπο να πει κανείς: «Τι είν’ αυτό;

για ποιο λόγο εκείνο;»

17 Όλα θα εξηγηθούν στην ώρα τους·

με του Θεού ένα λόγο τα νερά σταθήκαν’

σαν να ’τανε σωρός,

και με μια λέξη από το στόμα του έγιναν

των νερών οι στέρνες.

18 Στην προσταγή του ό,τι επιθυμήσει γίνεται,

και δεν είναι κανείς που να περιορίσει

τη δύναμή του τη σωστική.

19 Τα έργα καθενός ανθρώπου βρίσκονται μπρος του,

και να κρυφτούν δε γίνεται

από τα μάτια του.

20 Απ’ την αρχή ως το τέλος των καιρών

αυτός τα βλέπει όλα,

και τίποτα δεν είν’ για κείνον αναπάντεχο.

21 Είν’ άτοπο να πει κανείς: «Τι είν’ αυτό;

για ποιο λόγο εκείνο;»

Επειδή όλα για κάποιο σκοπό πλάστηκαν.

22 Η ευλογία του Κυρίου σαν ποταμού ξεχείλισμα

τη σκέπασε τη γη,

και σαν κατακλυσμός την πότισε.

23 Το ίδιο και τα έθνη θα λάβουν για κληρονομιά τους την οργή του,

καθώς όταν τη γη με τα πολλά νερά την άλλαξε

σ’ έρημο αλμυρή.

24 Οι δρόμοι του είναι για τους ευσεβείς στρωτοί,

μα για τους ασεβείς είναι γεμάτοι εμπόδια.

25 Τα καλά πράγματα γίναν απ’ την αρχή

για τους καλούς ανθρώπους,

καθώς και τα κακά για τους αμαρτωλούς.

26 Για τις ανάγκες όλες της ζωής του ανθρώπου

είναι στοιχειώδη το νερό, η φωτιά, το σίδερο,

το αλάτι, το σιμιγδάλι, το μέλι, ή το γάλα,

ο χυμός των σταφυλιών, το λάδι και τα ρούχα.

27 Όλα αυτά είναι για των δικαίων το καλό,

μα για τους ασεβείς γίνονται βλαβερά.

28 Υπάρχουν άνεμοι που γίνανε για τιμωρία,

και μέσα στην οργή του Θεού

καταντούν μόνιμες πληγές.

Στον καιρό της καταστροφής ξεχύνουν τη σφοδρότητά τους,

κι έτσι του Πλάστη τους κατασιγάζουν το θυμό.

29 Η φωτιά, το χαλάζι, η πείνα κι ο θάνατος,

όλα αυτά για τιμωρία γίνανε.

30 Τα δόντια των άγριων θηρίων, οι σκορπιοί, οι οχιές

και το ξίφος που τους ασεβείς τους αφανίζει,

31 όλα αυτά θα χαρούν του Κυρίου την προσταγή να εκτελέσουν·

πάνω στη γη θα ’ναι έτοιμα για ώρα ανάγκης

και στον καιρό τους δε θα παραβούν το λόγο του.

32 Γι’ αυτό απ’ την αρχή ήμουν βέβαιος,

καλά το σκέφτηκα και το άφησα γραμμένο:

33 Τα έργα του Κυρίου όλα είναι καλά,

κι αυτός για κάθε ανάγκη θα φροντίσει

όταν θα έρθει η ώρα της.

34 Και δεν πρέπει να λέει κανείς:

«αυτό είναι πιο κακό από κείνο»,

γιατί όλα στον καιρό τους θ’ αποδειχτούν πως είν’ καλά.

35 Και τώρα, μ’ όλη την καρδιά και με τα χείλη

υμνήστε κι ευλογήστε του Κυρίου τ’ όνομα.