1 Não tenhas ciúme da mulher que repousa no teu seio, para que ela não empregue contra ti a malícia que lhe houveres ensinado.
2 Não entregues tua alma ao domínio de tua mulher, para que ela não usurpe tua autoridade e fiques humilhado.
3 Não lances os olhos para uma mulher leviana, para que não caias em suas ciladas.
4 Não frequentes assiduamente uma dançarina, e não lhe dês atenção, para que não pereças por causa de seus encantos.
5 Não detenhas o olhar sobre uma jovem, para que a sua beleza não venha a causar tua ruína.
6 Nunca te entregues às prostitutas, para que não te percas com os teus haveres.
7 Não lances os olhos daqui e dali pelas ruas da cidade, não vagueies pelos caminhos.
8 Desvia os olhos da mulher elegante, não fites com insistência uma beleza desconhecida.
9 Muitos pereceram por causa da beleza feminina, e por causa dela inflama-se o fogo do desejo.
10 Toda mulher que se entrega à devassidão é como o esterco que se pisa na estrada.
11 Muitos, por haver admirado uma beleza desconhecida, foram condenados, pois a conversa dela queima como fogo.
12 Nunca te sentes ao lado de uma estrangeira, não te ponhas à mesa com ela;
13 não a provoques a beber vinho, para não acontecer que teu coração por ela se apaixone, e que pelo preço de teu sangue caias na perdição.
14 Não abandones um velho amigo, pois o novo não o valerá.
15 Vinho novo, amigo novo; é quando envelhece que o beberás com gosto.
16 Não invejes a glória nem as riquezas do pecador, pois não sabes qual será a sua ruína.
17 Não sintas prazer com a violência dos injustos; sabe que o ímpio desagrada a Deus até na habitação dos mortos.
18 Afasta-te do homem que tem o poder de matar, e assim não saberás o que é temer a morte.
19 Mas, se dele se aproximares, cuida em não cometer nenhuma falta, para não acontecer que ele tire a tua vida.
20 Sabe que a morte está próxima, porque andas em meio de armadilhas, e no meio das armas de inimigos encolerizados.
21 Tanto quanto possível, desconfia de quem de ti se aproxima, e aconselha-te com os sábios e os prudentes.
22 Que os teus convivas sejam virtuosos. Põe tua glória no temor de Deus.
23 Que o pensamento de Deus ocupe o teu espírito, e os preceitos do Altíssimo sejam a tua conversa.
24 É pela obra de suas mãos que o artista conquista a estima; e um príncipe do povo, pela sabedoria de seus discursos; e os anciãos, pela prudência de suas palavras.
25 Um grande falador é coisa terrível na cidade; o homem de conversas imprudentes torna-se odioso.
Οι γυναίκες
1 Τη γυναίκα σου, που την αγαπάς, μην τη ζηλεύεις κι έτσι την εξωθείς να σου κάνει κακό.μην...κακό, κατά το εβρ. Οι Ο΄ έχουν: «για να μην της δώσεις κακή παιδεία εναντίον σου».2 Μην παραδίνεσαι σε μια γυναίκα ολόψυχα, έτσι που να σε εξουσιάσει. 3 Μη ζητάς να συναπαντήσεις πόρνη, μήπως κάποτε πέσεις στις παγίδες της. 4 Μην κάνεις συντροφιά με τραγουδίστρια, μήπως πιαστείς απ’ τα τεχνάσματά της. 5 Μη σταματάς το βλέμμα σου σε νεαρό κορίτσι, μήπως μπλεχτείς μαζί μ’ αυτήν στην τιμωρία της. 6 Μην παραδίνεσαι στις πόρνες, για να μη χάσεις την περιουσία σου. 7 Στης πολιτείας τους δρόμους μη χαζεύεις και μην περιπλανιέσαι στα μέρη της τα ερημικά. 8 Πάρε τα μάτια σου απ’ την όμορφη γυναίκα και σε ομορφιά που δε σου ανήκει, το βλέμμα σου μη σταματάς. Πολλοί πλανήθηκαν από το κάλλος μιας γυναίκας· το πάθος εξαιτίας της φουντώνει σαν φωτιά. 9 Μην κάθεσαι να φας με μια γυναίκα παντρεμένη και μη γλεντάς μαζί της πίνοντας κρασί, μην τύχει κι η καρδιά σου υποκύψει μπρος της, και μες στο πάθος σου γλιστρήσεις στην καταστροφή.
Σχέσεις με τους ανθρώπους
10 Το φίλο τον παλιό μην τον αφήνεις, γιατί ο καινούριος δεν του είναι ισάξιος. Κρασί καινούριο είναι ο καινούριος φίλος· όταν παλιώσει μ’ ευφροσύνη θα το πιεις. 11 Την προκοπή του αμαρτωλού μην τη ζηλεύεις, γιατί δεν ξέρεις ποιο τον περιμένει τέλος θλιβερό. 12 Τους ασεβείς μην τους καλοτυχίζεις όταν θριαμβεύουν. Θυμήσου ότι δε θα μείνουν ως να πεθάνουν ατιμώρητοι. 13 Μείνε μακριά απ’ τον άνθρωπο που έχει την εξουσία να σκοτώνει και δε θα ’χεις να φοβηθείς το θάνατο· αλλά αν τον πλησιάσεις, να ’σαι πολύ προσεκτικός, μην τύχει και σου πάρει τη ζωή. Να ξέρεις ότι περπατάς σε παγίδες ανάμεσα, κι ότι βαδίζεις πάνω στης πόλης τις επάλξεις.
14 Προσπάθησε όσο μπορείς να γνωριστείς με τους γειτόνους σου, κι απ’ τους σοφούς τη συμβουλή τους ζήτα. 15 Να συζητάς μ’ ανθρώπους που έχουν φρόνηση, και κάθε σου κουβέντα να ’χει θέμα της το νόμο του Υψίστου. 16 Οι δίκαιοι να σου είναι ομοτράπεζοι, κι ο σεβασμός στον Κύριο να ’ναι το καύχημά σου.
Ο κυβερνήτης
17 Ένα τεχνούργημα θα παινευτεί κατά πώς το ’φτιαξαν τα χέρια του τεχνίτη· μα ο αρχηγός του λαού θα ’ναι σοφός κατά πώς θα φανεί από τα ίδια του τα λόγια. 18 Ο φλύαρος είναι το φόβητρο στην πόλη του, κι από τα ίδια του τα λόγια θα μισηθεί ο αυθάδης.