Os irmãos de José descem ao Egito
1 Sabendo At 7.12Jacó que havia trigo no Egito, disse a seus filhos: Por que estais olhando uns para os outros? 2 E continuou: Tenho ouvido que há trigo no Egito. Descei e lá comprai-o para nós, Gn 43.8a fim de que vivamos e não morramos. 3 Então desceram os dez irmãos de José para comprar trigo no Egito. 4 A Gn 35.24Benjamim, porém, irmão de José, não enviou Jacó com seus irmãos; pois disse: Para que, porventura, não lhe suceda algum desastre. 5 Entre os que iam para lá foram também os filhos de Israel a comprar; Gn 41.57;At 7.11porque havia fome na terra de Canaã. 6 Gn 41.41,55José era o governador da terra; era ele quem vendia a todo o povo. Vieram os irmãos de José e Gn 37.8-10;41.43prostraram-se diante dele com o rosto em terra. 7 Quando José viu seus irmãos, reconheceu-os, mas portou-se para com eles como estranho, Gn 42.30falou-lhes asperamente e perguntou-lhes: Donde vindes? Responderam eles: Da terra de Canaã, para comprarmos mantimento. 8 Ora, José reconheceu seus irmãos, mas Gn 37.2;41.46,53eles não o reconheceram a ele. 9 José Gn 37.6-9lembrou-se dos sonhos que tivera a respeito deles e disse-lhes: Vós sois espias; para verdes a nudez da terra é que tendes vindo. 10 Responderam-lhe: Não, Gn 37.8senhor meu, mas para comprarem mantimentos vieram os teus servos. 11 Todos nós somos filhos do mesmo homem; somos Gn 42.16,19,31,34homens retos, os teus servos não são espias. 12 Tornou-lhes: Não, mas sois vindos para ver a nudez da terra. 13 Eles disseram: Nós, teus servos, somos doze irmãos, filhos de um homem na terra de Canaã; eis que o mais pequeno está hoje com Gn 43.7nosso pai, e o outro Gn 37.30;42.32;44.20já não existe. 14 Então, lhes respondeu José: É o que vos tenho dito, quando disse que sois espias. 15 Nisto sereis provados: pela vida de Faraó, não saireis daqui, sem que venha para cá vosso irmão mais pequeno. 16 Enviai a um dentre vós que traga vosso irmão e vós ficareis presos para que sejam provadas as vossas palavras, se há Gn 42.11verdade em vós; ou senão, pela vida de Faraó, vós sois espias. 17 Meteu-os juntos Gn 40.4,7em detenção por três dias.
18 Ao terceiro dia, disse-lhes José: Fazei isso e vivereis, porque Gn 39.9temo a Deus. 19 Se sois homens retos, fique um de vós preso na casa de vossa prisão; mas ide vós, levai o trigo preciso por causa da fome das vossas casas, 20 e Gn 42.34trazei-me vosso irmão mais pequeno: assim, serão verificadas as vossas palavras, e não morrereis. Eles assim o fizeram. 21 Então, disseram uns aos outros: Gn 37.26-28;45.3Nós, na verdade, somos culpados no tocante a nosso irmão, porquanto vimos a angústia da sua alma, quando ele nos suplicava, e não o queríamos atender; por isso, é vinda sobre nós esta angústia. 22 Respondeu-lhes Rúben: Gn 37.22Porventura, não vos disse eu: Não pequeis contra o menino; e não queríeis ouvir? Por isso, também eis que o seu sangue é requerido. 23 Eles não sabiam que José os entendia, porque havia intérprete entre eles. 24 Voltando-se, Gn 43.30;45.14-15chorou; depois, tornou a eles, e lhes falou, e, Gn 43.14,23tirando a Simeão, o ligou na presença deles. 25 Gn 44.1José ordenou que lhes enchessem de trigo os sacos, e repusessem o dinheiro de cada um no seu saco, e lhes dessem provisões para o caminho; assim lhes foi feito.
Os irmãos de José voltam do Egito
26 Eles carregaram o trigo sobre os seus jumentos e partiram dali. 27 Abrindo um deles o seu saco para dar de comer ao seu jumento na estalagem, deu com o seu dinheiro, pois estava na boca do seu saco. 28 E disse a seus irmãos: O meu dinheiro foi restituído; ei-lo aqui está no meu saco. Desfaleceu-lhes o coração e, tremendo, viraram-se uns para os outros, dizendo: Gn 43.23Que é isso que Deus nos fez? 29 Vieram a seu pai Jacó, na terra de Canaã, e contaram-lhe tudo o que lhes havia acontecido, dizendo: 30 O homem, o senhor da terra, falou conosco asperamente e nos teve por espias da terra. 31 Dissemos-lhe: Nós somos Gn 42.11homens retos, não somos espias; 32 somos doze irmãos, filhos de nosso pai; um já não existe, e o mais pequeno está hoje com nosso pai, na terra de Canaã. 33 Respondeu-nos o homem, o senhor da terra: Nisto conhecerei que sois homens retos: deixai comigo um de vossos irmãos, levai o trigo necessário por causa da fome das vossas casas e ide-vos embora; 34 trazei-me vosso irmão mais pequeno, então saberei que não sois espias, mas que sois homens retos. Assim, vos entregarei vosso irmão, e negociareis na terra.
35 Aconteceu que, despejando eles os seus sacos, eis Gn 43.12,15que cada um tinha o seu pacote de dinheiro no seu saco; quando eles e seu pai viram os seus pacotes de dinheiro, tiveram medo. 36 Então, lhes disse seu pai Jacó: Tendes-me desfilhado; já não existe José, e não existe Simeão, e haveis de levar a Benjamim! É sobre mim que são vindas todas estas coisas! 37 Rúben disse a seu pai: Tira a vida a meus dois filhos, se eu to não trouxer; entrega-o a mim, e eu to restituirei. 38 Ele, porém, disse: Não descerá meu filho convosco; porque seu irmão é morto e só ele foi deixado; se lhe suceder algum desastre pelo caminho em que fordes, Gn 37.35;44.29,31fareis descer com tristeza as minhas cãs ao Sheol.
Ka Haere ngā Tuākana o Hōhepa ki Īhipa hei Hoko Wīti
1 Nā, ka kite a Hākopa he wīti kei Īhipa, ka mea a Hākopa ki āna tama, "He aha koutou i tirotiro ai ki a koutou anō?" 2 I mea anō ia, "Nanā, kua rongo ahau he wīti kei Īhipa; haere iho ki reira, ki te hoko i tētahi mā tātou i reira; kia ora ai tātou, kei mate." 3 Nā, ka haere ngā tuākana kotahi tekau o Hōhepa ki raro, ki Īhipa, ki te hoko wīti. 4 Ko Pineamine ia, teina o Hōhepa, kīhai i tonoa e Hākopa i roto i ōna tuākana; i mea hoki ia, "Kei pono tētahi aituā ki a ia." 5 Ā, ka haere ngā tama a Īharaira ki te hoko i roto i te hunga i haere; he matekai hoki tō te whenua o Kanaana.
6 Nā, ko Hōhepa te kāwana o te whenua, ko ia te kaihoko ki ngā tāngata katoa o te whenua. Nā, ka haere mai ngā tuākana o Hōhepa, ā, ka piko ō rātou kanohi ki te whenua i tōna aroaro. 7 Ā, i te kitenga o Hōhepa i ōna tuākana, ka mōhio ia ki a rātou, otiia ka whakatangata kē ia ki a rātou, ka kōrero whakatuma ki a rātou; ka mea hoki ki a rātou, "I haere mai koutou i hea?"
Ā, ka mea rātou, "I te whenua o Kanaana, ki te hoko kai."
8 Ā, i mōhio a Hōhepa ki ōna tuākana ko rātou ia kīhai i mōhio ki a ia. 9 Nā, ka mahara a Hōhepa ki ngā moe i moe ai ia mō rātou, ā, ka mea ki a rātou, "He tūtei koutou; he whakataki i te wāteatanga o te whenua i haere mai ai koutou!"
10 Ā, ka mea rātou ki a ia, "Kāhore, e tōku ariki, engari i haere mai āu pononga ki te hoko kai. 11 He tama katoa mātou nā te tangata kotahi; he hunga pono mātou, ehara āu pononga i te tūtei."
12 Ā, ka mea ia ki a rātou, "Kāhore, engari he whakataki i te wāteatanga o te whenua i haere mai ai koutou."
13 Ā, ka mea rātou, "Kotahi tekau mā rua āu pononga, he tēina, he tuākana mātou, he tama nā te tangata kotahi, nō te whenua o Kanaana. Ko te whakaotinga kei tō mātou pāpā ināianei, ko tētahi kua kāhore."
14 Nā, ko te meatanga a Hōhepa ki a rātou, "Ko ia tāku i kōrero ai ki a koutou, i mea ai, ‘He tūtei koutou.’ 15 Mā konei ka mōhiotia ai koutou: e ora ana a Parao e kore koutou e haere atu i konei, ki te kāhore tō koutou whakaotinga e haere mai ki konei. 16 Tukua atu tētahi o koutou ki te tiki i tō koutou teina, ko koutou hoki, ka herea koutou, kia mōhiotia ai ā koutou kōrero, he pono rānei tā koutou. Ā, ki te kāhore, e ora ana a Parao, inā, he tūtei koutou."
17 Nā, ka huihuia rātou e ia kia tiakina, e toru ngā rā.
18 Ā, i te toru o ngā rā ka mea a Hōhepa ki a rātou, "Ko tēnei tā koutou e mea ai kia ora ai koutou; he tangata wehi hoki ahau i te Atua: 19 ki te mea he hunga pono koutou, me here tētahi o ō koutou tuākana i roto i te whare i tiakina ai koutou; otiia, me haere koutou ki te kawe wīti mō te matekai o ō koutou whare. 20 Ā, me kawe mai tō koutou teina, te whakaotinga, ki ahau; kia whakatikaia ai ā koutou kupu; ā, e kore koutou e mate."
Ā pēnā ana rātou. 21 Ā, ka mea rātou tētahi ki tētahi, "He pono kua whai hara tātou i tō tātou teina; i kite hoki tātou i te mamae o tōna wairua, i a ia i īnoi ai ki a tātou, ā, kīhai tātou i whakarongo atu; nā reira hoki i puta mai ai tēnei hē ki a tātou."
22 Nā, ka whakahoki a Reupena ki a rātou, ka mea, "Kāhore ianei ahau i kī atu ki a koutou, i mea, ‘Kaua e hara ki te tamaiti’; ā, kīhai koutou i rongo? Nā, ko ōna toto anō hoki tēnei te whakatakina nei." 23 Ā, kīhai rātou i mōhio e rongo ana a Hōhepa; nō te mea he kaiwhakamāori hoki i waenganui i a rātou.
24 Nā, ka tahuri kē atu ia i a rātou, ā, ka tangi. Ka hoki anō ia ki a rātou, ka kōrero ki a rātou, ka tango hoki i a Himiona i roto i a rātou, ā, herea ana e ia ki tō rātou aroaro. 25 Nā, ka whakahaua e Hōhepa kia whakakīia ā rātou pēke ki te wīti, kia whakahokia atu ngā moni a tēnei, a tēnei, ki ā rātou pēke, kia hoatu anō hoki ki a rātou he ō ki te ara; nā, pērā ana ia ki a rātou.
Ka Hoki ngā Tuākana o Hōhepa ki Kanaana
26 Nā, ka utaina e rātou ā rātou wīti ki ā rātou kāihe, ā, haere atu ana i reira. 27 Ā, i te whakatuwheratanga a tētahi o rātou i tāna pēke kia hoatu he kai mā tana kāihe i te whare tira, ka kitea e ia tāna moni; nā, kei te waha tonu o tāna pēke. 28 Ā, ka mea ia ki ōna tuākana, "Kua whakahokia mai tāku moni; ā, tēnei anō kei roto i tāku pēke."
Nā, kore ake ō rātou ngākau, ā, ka tahuri rātou me te wiri, ka mea tētahi ki tētahi, "He mahi aha tēnei a te Atua ki a tātou?"
29 Nā, ka tae rātou ki a Hākopa, ki tō rātou pāpā, ki te whenua o Kanaana, ā, ka kōrerotia ki a ia ngā mea katoa i pono ki a rātou; ka mea, 30 "I kōrero whakatuma mai te rangatira o te whenua ki a mātou; i kīia anō mātou e ia he tūtei mō te whenua. 31 Ā, ka mea mātou ki a ia, ‘He tangata pono mātou; ehara mātou i te tūtei. 32 Kotahi tekau mā rua mātou, he tuākana, he tēina, he tama nā tō mātou pāpā; kotahi kua kore, kei tō mātou pāpā hoki te whakaotinga ināianei, kei te whenua o Kanaana.’
33 "Nā, ko te meatanga mai a taua tangata, a te rangatira o te whenua, ki a mātou, ‘Mā tēnei e mōhio ai ahau he hunga pono koutou; me waiho e koutou tētahi o ō koutou tuākana ki ahau, ā, me mau atu e koutou he kai mō te matekai o ō koutou whare, ā, ka haere. 34 Ā, me kawe mai tō koutou teina, te whakaotinga, ki ahau, kia mōhio ai ahau ehara koutou i te tūtei, engari he hunga pono koutou. Pēnei ka hoatu e ahau tō koutou tuakana ki a koutou, ā, ka hokohoko koutou ki tēnei whenua.’ "
35 Ā, i a rātou e ringiringi ana i ā rātou pēke, nā, ko te moni a tēnei, a tēnei e takai ana i roto i ā rātou pēke; ā, ka kite rātou ko tō rātou pāpā i ngā moni e takai ana, nā, ka wehi rātou. 36 Nā, ka mea a Hākopa, tō rātou pāpā, ki a rātou, "Ka whakapania ahau e koutou: ko Hōhepa kua kāhore, ko Himiona hoki kua kāhore, ā, ka tangohia nei e koutou a Pineamine. He pēhi mōku ēnei mea katoa."
37 Nā, ka kōrero a Reupena ki tōna pāpā, ka mea, "Whakamatea āku tama tokorua, ki te kāhore ia e kawea mai e ahau ki a koe; hōmai ia ki tōku ringa, ā, māku ia e whakahoki mai ki a koe."
38 Ā, ka mea ia, "E kore tāku tama e haere tahi i a koutou ki raro; kua mate hoki tōna tuakana, ā, ko ia anake ka mahue nei; ā, ki te pono he aituā ki a ia i te ara e haere nei koutou, kātahi ka meinga tōku koroheketanga e koutou kia heke tangi atu ki te pō."