1 Aho lyav'i'taga itungo lya myaka iv'i'li', Falao, mutemi wa Misili, walotaga ndoti: Kasinaga wisangaga i'mile ha ngiligili na mongo gwa Naili. 2 Wawonaga ng'ombe mupungati' nsoga na nnonu, zifumi'lile mu mongo zili'di'ma maswa. 3 Lingaga zyafumaga ng'ombe zingi' mbi na ngandu muno, zyi'maga ha ngiligili na mongo bi'hi' na ng'ombe i'zyo nsoga na nnonu. 4 Hangi' ng'ombe mbi na ngandu zyazimilaga ng'ombe zyose i'zyo nsoga na nnonu. Hene haho Falao wapampamuki'laga ku'fuma mu tu'lo.

5 Aho walalaga hangi', walotaga ndoti ka wu'v'i'li': Lingaga, wawonaga ngala mupungati' nhanya na zyokalile mbutoo, zili'fuluma ha iwulule li'mo. 6 Hangi' wawonaga ngala zingi' mupungati' ngandu zyu'mi'kiv'agwa na muyaga gwa mu ki'ya, zifumi'lile henanho. 7 Zyeni'zyo ngala mupungati' ngandu, zyazimilaga ngala mupungati' i'zyo nhanya na zyokalile viliwa. Hohene, Falao watunu'laga na ku'manya ku'v'a, kasinaga zyali' ndoti!

8 Aho wasya ndiyu', Falao wav'aga na wu'su'pu muno. Haho wav'itanaga v'afumu v'ose v'a mu Misili, haki'mo na v'antu' v'atekanu, na ku'gani'la ndoti zyakwe, ali'vi ku'du'hu' ninga yu'mo u'yo wakowolaga ku'mulotoolela ndoti zyeni'zyo.

9 Haho u'yo mugawu'zi muhanya wa vinywiwa wamuwi'laga Falao ati', "Walelo nalizu'ki'laga ipu'v'yo lyanne. 10 Ha itungo i'lo ndi' waku'gayi'la ene na muteki muhanya wa migate, aho ndi' waku'lugali'la mu igelezya lya ku' ngomwa ya muhanya wa v'alindi'li'zi v'ako. 11 Lu'siku' lu'mo wu'ziku' ndi' kwalota ndoti, ki'la yu'mo na ndoti yakwe na ki'la ndoti yav'age na nguno heke. 12 Hohene musu'mbana yu'mo wa Ki'ebulania, mukumba wa muhanya wa v'alindi'li'zi v'ako, wav'age alugali'lilwe haki'mo niswe. Aho ndi' kwamugani'la ndoti ziswe, mweni'ki'li' ndi' wakowola ku'ku'lotoolela, ki'la yu'mo ku'londana na ndoti yakwe. 13 I'vyo walotoola hu' vyene ndi' yav'a, ene ndi' nasu'v'a ku' muli'mo gwanne, na u'yo muteki muhanya wa migate weneniwa ku' muti'."

14 Haho Falao walagi'li'zyaga v'amulete Yosefu, nav'o v'amuletaga wangu' ku'fuma mu igelezya. Wasenyaga nyele, wagalu'zyaga vizwalo vyakwe na wingi'laga ku'mwa Falao.

15 Hohene Falao wamuwi'laga Yosefu, "Nalotaga ndoti, ali'vi ku'du'hu' ninga yu'mo u'yo akowolile ku'ndotoolela, nanne nigagwa mmola yako ku'v'a u'lu' wigwa ndoti u'kowolile ku'yi'lotoola." 16 Yosefu wasu'v'yaga ati', "Ene nkakowola ku'lotoola, ali'vi Mulungu aku'lagi'la nguno nsoga."

17 Haho Falao wamuwi'laga Yosefu ati', "Nalotaga ni'mile ha mpelo na mongo gwa Naili, 18 na henanho, nawonaga ng'ombe mupungati' nsoga na nnonu zifumi'lile mu mongo zili'di'ma maswa. 19 Aho zyav'i'ta ng'ombe zyeni'zyo, lingaga zyafumaga hangi' ng'ombe zingi' mupungati' zili' wu'du'hu' nguzu, mbi na ngandu muno. Nkaali' mbonage ng'ombe mbi vyeni'vyo ku' nsi' yose ya Misili. 20 Hohene zyeni'zyo ng'ombe mbi na ngandu, zyazimilaga i'zyo ng'ombe mupungati' nnonu. 21 Ali'vi aho zyazimilaga zyeni'zyo ng'ombe nnonu, ku'du'hu' muntu' u'yo wali' aku'manya ku'v'a zyazimilaga ku'nguno zyali' zikaali' zigandile ki'ti' ha mbu'ki'. Hohene napampamuki'laga ku'fuma mu tu'lo.

22 "Hangi' nalotaga ndoti yi'ngi': Nawonaga ngala mupungati' nsoga i'zyo zyokalile viliwa zili'fuluma ha iwulule li'mo. 23 Lingaga, ngala mupungati' ngandu, i'zyo zili' wu'du'hu' nguzu, zyu'mi'kiv'agwa na muyaga gwa mu ki'ya, nazyo zyafulumaga henanho. 24 Hangi' zyeni'zyo ngala mupungati' ngandu zyazimilaga i'zyo ngala mupungati' nsoga. Hohene ene nav'agani'laga v'afumu ndoti zyeni'zyo, ali'vi ku'du'hu' muntu' u'yo wakowolaga ku'ndotoolela."

25 Haho Yosefu wasu'v'yaga ku'mwa Falao, "Ndoti zyako zyose iv'i'li' nguno yayo yi'li' yi'mo. Mulungu waku'lagi'laga ku'v'a lyegelaga itungo i'lo aku'v'ezya igambo lyeni'lo. 26 I'zyo ng'ombe mupungati' nsoga yi'li' myaka mupungati', na zyeni'zyo ngala mupungati' nsoga yi'li' myaka mupungati'. Ndoti zyeni'zyo nguno yayo yi'li' yi'mo. 27 Ng'ombe mupungati' i'zyo mbi na ngandu na i'zyo zyalondaga ha nnuma, zili' myaka mupungati' zya nzala, na hu' vyene ngala mupungati' i'zyo zyu'mi'kiv'agwa na muyaga gwa mu ki'ya, zili' myaka mupungati' zya nzala.

28 "Ki'ti' i'vyo naku'tentemuli'laga, ev'e gu'ku' Falao, Mulungu waku'lagi'laga ku'v'a lyegelaga itungo i'lo aku'v'ezya igambo lyeni'lo. 29 Degeleka, ku'lav'e na myaka mupungati' zya ndecha ku' nsi' yose ya Misili. 30 Ali'vi zilalonde myaka mupungati' zya nzala. Haho ndecha yose ya mu Misili yi'kasye yizu'ki'lwe, na nsi' yose yi'lagwi'lwe na nzala. 31 Ndecha i'yo yi'lav'e mu nsi' yi'lalav'i'lwe, ku'nguno nzala i'yo yi'lalonde yi'lav'e ndaki muno. 32 Ndoti yeni'yi' yisu'v'i'li'zyaga kav'i'li' ku'kwizi'i'la, ev'e gu'ku' Falao, ku'nguno nhana lyegelaga itungo i'lo Mulungu walomaga ku'li'v'ezya igambo lyeni'li', nawe aku'li'gelani'zya.

33 "Ku'nguno yeni'yo, ev'e gu'ku' Falao, yi'li'ku'dima u'mutu'u'le muntu' wa wu'manyi na wu'tekanu, ki'gele av'e mwi'mi'li'zi wa nsi' yeni'yi' ya Misili. 34 Hangi', u'sogole v'i'mi'li'zi v'angi' mu nsi' yose, u'v'atu'me v'akuminge lwandi' lwa wu'tano lwa viliwa vyose vya mu Misili. U'v'ezye vyeni'vyo ku' itungo lyose lya myaka mupungati' zya ndecha. 35 V'i'mi'li'zi v'enav'o v'akuminge viliwa vyose ku' itungo lya myaka mupungati' zya ndecha. Ku' ki'la kaya v'atu'u'le viliwa na hifadhi visoga, na vyose viv'e ha nsi'li'li' na wi'mi'li'zi wako. 36 Viliwa vyeni'vyo vilav'e mbi'i'ka mu nsi', ku'nguno ya myaka zyeni'zyo mupungati' zya nzala i'yo yi'lav'e mu nsi' ya Misili, ki'gele nsi' yi'leke ku'v'ipiwa na nzala."

37 Hohene, wu'yangu' u'wo wawu'fumyaga Yosefu wigelaga wu'soga ha mbele yamwa Falao, haki'mo na v'akumba v'akwe v'ose. 38 Falao wav'awi'laga v'akumba v'akwe ati', "Ku'pandi'ke ku'he muntu' ki'ti' mwenu'yu', u'yo ali' na Loho ya Mulungu mugati' yakwe?"

39 Haho Falao wamuwi'laga Yosefu, "Ku'nguno Mulungu waku'lagi'laga gose genaga, ku'du'hu' muntu' yu'ngi' wa wu'manyi na wu'tekanu ki'ti' ev'e. 40 Ev'e u'ku'v'a mwi'mi'li'zi wa iku'lu' lyanne, na v'antu' v'anne v'ose v'aku'londa i'cho u'ku'yomba. Ali'vi ene du' hu' nku'v'a muhanya ku' wako ku'nguno nikali'lile isumbi' lya wu'temi."

41 Hohene Falao wamuwi'laga Yosefu, "Gi'si' nu'ku'tu'u'la u'v'e mwi'mi'li'zi wa nsi' yose ya Misili." 42 Haho wazulaga pete yakwe ya muhuli ku' lyala, wamuzwi'kaga Yosefu. Hangi' wamuzwi'kaga myenda misoga zya mupango muhanya, haki'mo na mukufu gwa zahabu mu nhingo. 43 Falao wamuliiniaga mu mukokoteni gwakwe gwa wu'v'i'li' gwa ku'kweswa na falasi, na v'alindi'li'zi v'atongelaga ku' mbele yamwa Yosefu, v'ahamukaga na ku'yomba, "Musukambe!" Hu' vyene Falao i'vyo wamutu'u'laga Yosefu ku'v'a mwi'mi'li'zi wa nsi' yose ya Misili.

44 Hangi' wamuwi'laga Yosefu, "Ene ni' Falao. Nu'yomba, mu nsi' yose ya Misili, ku'du'hu' muntu' wa ku'wu'sya mukono gwakwe ninga mugu'lu' gwakwe u'lu' u'kayombile."

45 Falao wamupaga Yosefu lina lya Ki'misili Safenati-panea, hangi' wamutozyaga ku'mwa Asenati, mwaniki' wamwa Potifela, muhozya wa kaya ya Oni. Haho Yosefu walamulaga ku'yi'yu'mbi'la nsi' yose ya Misili. 46 Nawe Yosefu aho ali'wandya ku'mutu'mami'la Falao mutemi wa Misili, wasangwa ali' na musimo gwa myaka maku'mi adatu'. Yosefu wafumaga ha mbele yamwa Falao wayaga musi'nzo ku' nsi' yose ya Misili.

47 Yav'aga ha itungo lya myaka mupungati' zya ndecha, nsi' ndi' yapona viliwa vingi muno. 48 Yosefu wakumingaga viliwa vyose i'vyo ndi' vigela mu itungo lya myaka mupungati' zya ndecha, na ku'vitu'u'la mu ki'la kaya ya Misili. Watu'u'laga mbi'i'ka ya viliwa ku' ki'la kaya ku'fuma mu migu'nda i'zyo zyav'age bi'hi' na kaya. 49 Yosefu watu'u'laga mbi'i'ka ya viliwa ku' wingi muno. Viliwa vyav'aga vingi ki'ti' musengasenga gwa mu nyanza, na vingi'haga muno, mpaka walekaga ku'viv'azya.

50 Aho myaka zya nzala zikaali' ku'lamula, Asenati mwaniki' wamwa Potifela, muhozya wa kaya ya Oni, wasangwa wamuv'yali'la Yosefu v'ana v'av'i'li' v'a ki'gosya. 51 Yosefu wamupaga lina muv'yalwa wakwe wa mbele Manase* na ku'yomba, "Mulungu wambezyaga ndav'i'le lu'duko lwanne lose haki'mo na igongo lyose lya nnumba yamwa v'av'a." 52 Mwana wa wu'v'i'li' wamupaga lina Ifulaimu*, na ku'yomba, "Mulungu wampaga v'ana ku' nsi' ya lu'duko lwanne."

53 Zyeni'zyo myaka mupungati' zya ndecha mu nsi' ya Misili zyav'i'taga. 54 Hohene zyalamulaga myaka mupungati' zya nzala, ki'ti' i'vyo Yosefu ndi' wayomba. Yav'aga nzala mu nsi' zingi' zyose, ali'vi nsi' yose ya Misili yav'age yi'li' na viliwa. 55 Yav'aga ha itungo aho nsi' ya Misili ndi' yagwi'lwa na nzala, v'antu' v'amuli'li'la Falao ki'gele av'ape viliwa. Haho Falao wav'awi'laga V'amisili v'ose ati', "Yagi ku'mwa Yosefu, na inywe mukav'ezye i'cho aku'muwi'la."

56 Nzala yav'aga ndaki muno, yasambalaga mu nsi' yose ya Misili. Haho Yosefu wazumyaga ku'v'a nhu'ngu'gu' zyose zilugu'lwe, na wav'agu'zi'zyaga V'amisili viliwa. 57 Hangi' v'antu' v'a nsi' zyose v'izaga mu Misili ku'mwa Yosefu, ki'gele v'agu'le viliwa, ku'nguno nzala yav'aga ndaki mu welelo yose.