Gênesis 47

Yakobo ali’mudosya Falao

1 Haho Yosefu wayaga ku’kamuwi’la Falao ati', "V’av’a wanne na v’adu’gu' v’anne v’izaga ku’fuma ku' nsi' ya Kanaani, haki’mo na ng’ombe, nkolo, mbu’li na vintu' vyav’o vyose. Nav’o v’ali' ku' lwandi' lwa Gosheni." 2 Yosefu wasangwa wav’asogolaga v’adu’gu’ye v’atano, wav’afilaga ku’mwa Falao ki’gele v’akioleche. 3 Falao wav’awu’zyaga, "Muli’mo gwinywe ki'?" Nav’o v’asu’v’yaga "Iswe v’akumba v’ako ku’li' v’asav’i v’a mitugo ki’ti' v’agu’ku' v’iswe i’vyo v’av’age." 4 Hangi' v’amuwi’laga Falao ati', "Iswe v’akumba v’ako kwizaga kwikala mu nsi' yeni’yi' ki’ti' v’ageni, ku’nguno nzala yi’li' ndaki muno ku' nsi' ya Kanaani, na ku’du’hu' hangi' maswa ga ku’di’mi’zya mitugo ziswe. Hohene, ku’li' kwikonga iswe v’akumba v’ako u’ku’zumi’zye kwikala ku' lwandi' lwa Gosheni."

5 Falao wamuwi’laga Yosefu, "So haki’mo na v’adu’gu’yo v’izaga ku' wako, 6 nayo nsi' yose ya Misili yi’li' ha mbele yako. Ku’nguno yeni’yo u’v’aleke v’ikale ku' lwandi' lwa Gosheni, ku’nguno lu’li' lwandi' lu’soga ku’ki’la nsi' yose ya Misili. Hangi' u’lu' u’v’amanyile v’antu' v’akowozi mugati' na v’enav’a, u’v’atu’u’le v’av’e v’i’mi’li’zi v’a mitugo zyanne."

7 Haho Yosefu wamuletaga ise Yakobo mugati', wamutu’u’laga ha mbele yamwa Falao, nawe Yakobo wamudosyaga Falao. 8 Falao wamuwu’zyaga Yakobo ati', "U’li' na musimo gwa myaka zinga?" 9 Yakobo wasu’v’yaga ati', "Ni’na musimo gwa myaka igana li’mo na maku’mi adatu'. Myaka zya wikalo wanne ki’ti' muv’i’tayi’la zili' midoo na zya lu’duko, nazyo zikagelani’la wingi wa myaka zya wikalo wa v’agu’ku' v’anne." 10 Haho Yakobo wamudosyaga Falao hangi', nawe wawu’kaga henanho.

11 Hohene Yosefu wav’apaga lwandi' lwa kwikala, ise haki’mo na v’adu’gu’ye, mu nsi' ya Misili ku' lwandi' lwa Gosheni, ku' lina li’ngi' Lamesesi, u’lo lu’soga ku’ki’la nsi' yose. Hav’aga ha wikalo wav’o, ki’ti' Falao i’vyo wayombaga. 12 Hangi' Yosefu wamupaga ise, v’adu’gu’ye na v’antu' v’av’o v’ose viliwa vya ku’gelani’la wingi wa v’antu' na v’ana v’av’o.

Wi’mi’li’zi wamwa Yosefu ha itungo lya nzala

13 Aho lyav’i’taga itungo viliwa vyalekaga kwigela mu nsi' yose ya Misili na Kanaani. Nzala yav’aga ndaki muno na yalengaga v’antu' v’av’o ku’tuka. 14 Yosefu wakumingaga hela zyose zya nsi' ya Kanaani na Misili i’zyo ndi' v’agu’li’lile viliwa. Nawe wazifilaga ku' iku’lu' lyamwa Falao. 15 Yav’aga aho zyamalaga hela zya v’antu' v’a Misili na Kanaani, V’amisili v’ose v’izaga ku’mwa Yosefu na ku’muwi’la, "Hela ziswe zyamalaga. Ku’page ki’liwa! Ku' ki' ku’fwe ha mbele ya minso gako?" 16 Yosefu wasu’v’yaga ati', "U’lu' hela zinywe zyamalaga, mundetele mitugo zinywe, nanne nku’mupa ki’liwa." 17 Haho v’antu' v’enav’o v’amuletelaga Yosefu mitugo zyav’o, nazyo zyav’age falasi, ng’ombe, nkolo, mbu’li na mpunda. Hohene Yosefu wav’apaga ki’liwa ku' mwaka gwenu’go.

18 Hangi' mwaka u’go ndi' gwalonda v’izaga na ku’muwi’la ati', "Gu’ku', yi’li' nhana hela ziswe zyose zyamalile, na mitugo ziswe zyav’aga zyako. Gi’si' ku’du’hu' ninga ki’mo i’cho ku’kowolile ku’ku’pa hamo miv’i’li' ziswe na migu’nda ziswe. 19 Ku' ki' ku’fwe ha mbele ya minso gako, na migu’nda ziswe ziv’ipe? U’ku’gu’le iswe haki’mo na migu’nda ziswe, ki’gele ku’pandi’ke ki’liwa. Iswe ku’ku’v’a v’asese v’amwa Falao, na migu’nda ziswe ziku’v’a zyakwe. Hangi' u’ku’pe mbiyu' zya ku’hamba, ku’du' kwize ku’fwe na nzala na migu’nda ziswe zisigale zili' wu’du’hu' ki’ntu'."

20 Hohene Yosefu wamugu’li’laga Falao migu’nda zyose zya mu Misili. V’amisili v’ose v’agu’zyaga migu’nda zyav’o, ku’nguno ya nzala yav’age ndaki muno. Ku’nguno yeni’yo nsi' yose ya Misili yav’aga yamwa Falao, 21 nawe Yosefu wav’av’ezyaga v’antu' v’ose ku’v’a v’asese, ku’fuma lwandi' lu’mo mpaka lwandi' lu’ngi' lwa nsi' ya Misili. 22 Ali’vi Yosefu akagu’lile migu’nda zya v’ahozya, ku’nguno v’eni’ki’li' v’av’age v’ali’gawu’lwa lwandi' lwav’o ku’fuma ku’mwa Falao, nav’o v’av’age na viliwa vya ku’v’agelani’la ku’nguno ya wu’gawu’lwa u’wo wav’apage Falao. Yeni’yo hu' nguno ya ku’leka ku’gu’zya migu’nda zyav’o.

23 Yosefu wav’awi’laga v’antu' ati', "Lolagi, namugu’laga walelo inywe haki’mo na nsi' yinywe, na inywe mwav’aga nsawo yamwa Falao. Gi’si' mbiyu' i’zi mukav’i’v’e mu migu’nda. 24 Ali’vi ha itungo lya lyi’mbu’la u’lu' lyafika, ifungu li’mo mugati' na atano mulamupe Falao. Mafungu ane ago galasigali’le galav’e ga mbiyu' na ki’liwa chinywe, v’ana v’inywe, na migana zinywe." 25 Nav’o v’ayombaga "Gu’ku' waku’pi’zyaga! Ku’nguno kwapandi’kaga wu’soga ha mbele yako, niswe ku’ku’v’a v’asese v’amwa Falao."

26 Hohene Yosefu wayi’v’ezyaga yi’v’e nhama ya mu nsi' ya Misili ninga walelo, ku’v’a ifungu li’mo mugati' na atano lya lyi’mbu’la yi’li' nsawo yamwa Falao. Migu’nda zya v’ahozya du' hu' zyene zikav’ile zyamwa Falao.

Yakobo ali’fumya ilagi’li’zyo

27 Hohene V’aizilaeli v’ikalaga ku' lwandi' lwa Gosheni ku' nsi' ya Misili. Aho v’av’aga kwenu’ko, v’apandi’kaga nsawo nyingi muno, na v’iv’yalaga na kwingi’ha muno. 28 Yakobo wikalaga ku' nsi' ya Misili myaka iku’mi na mupungati', na musimo gwakwe wav’age na myaka igana li’mo na maku’mi ane na mupungati'.

29 Itungo lyakwe lya ku’fwa aho lyegelaga, Yakobo wamwitanaga mwane Yosefu na ku’muwi’la, "U’lu' nhana u’ntogilwe, tu’u’la mukono gwako mu matango ganne u’ndahi’li’le ati', u’kasye u’nzyi’ki’le henanha ha nsi' ya Misili. Nu’kwikonga wize u’mbezezye igambo lyeni’li' ku' chelu' na nhana. 30 Ali’vi aho ndav’e nalala na v’agu’ku' v’anne, wize u’nsole u’nsinie mu nsi' ya Misili, na u’kanzyi’kile ku' viv’i’mbi' vyav’o." Yosefu wasu’v’yaga ati', "Ndav’ezye ki’ti' i’vyo wayombaga."

31 Yakobo wamuwi’laga "Ndahi’li’le!" Yosefu wamulahi’li’laga. Haho Yakobo wakundamyaga mutwe gwakwe ku' nsagamutwe ya wu’li’li' wakwe.